Detailpolitiek (7): Tentamenfraude

En toen was er nog meer fraude in het HBO. Vorige week bleken studenten bij Hogeschool Windesheim elkaars tentamens te kunnen maken omdat ze met hun collegekaart konden frauderen. En al direct daarna kwamen twee andere gevallen naar boven: een schoonmaker had bij Hogeschool InHolland tentamens gestolen en aan studenten doorverkocht. Ook bij de Hogeschool Utrecht bleek tentamenfraude te hebben plaatsgevonden. Wat doe je als Kamerlid als je zulke verhalen hoort?

Snel in actie
Niemand is ervoor om het imago van hogescholen nog verder te laten verslechteren en dus is actie geboden. Boris van der Ham wilde vorige week al dat de Hogeschool Windesheim geholpen werd aan meer expertise om de fraude aan te pakken. Maar deze week gingen Kamerleden pas echt los. Studenten die frauderen worden nu veel te zacht aangepakt, vonden PvdA en PVV. Frauderende studenten worden nu dikwijls geschorst of verwijderd van school, maar zouden voortaan geweerd moeten worden van alle hogescholen.

Er kwam snel steun voor het voorstel uit onverwachte hoek: de LSVB was het ermee eens en bovendien kreeg het PvdA/PVV-voorstel bijval van InHolland-baas Doekle Terpstra. Hij twitterde: “PvdA en PVV willen student die fraudeert hard aanpakken. Volledig mee eens. Fraude betekent wat mij betreft biezen pakken. Geen gedoogbeleid.” Vorige week was mijn stelling al dat het onderwijs mooi opgescheept zit met Kamerleden die niets van onderwijs lijken te weten. Maar nu blijkt het fenomeen veel breder: allerlei studenten en collegevoorzitters hebben ook geen idee.

Geen oog voor consequenties
Welke fraude komt op hogescholen het meeste voor? Het overschrijven van websites of het werk van andere studenten, ook wel bekend als plagiaat. Het fenomeen is zo alom aanwezig dat er speciale computerprogramma’s bestaan die het opsporen. Jaarlijks geef ik een cursus waarin ik uitleg hoe studenten naar literatuur moeten verwijzen. Ik leg bovendien uit wat plagiaat is en wat de sancties zijn. Bij ons is dat meestal een jaar niet deel mogen nemen aan alle toetsing. Elk jaar zijn er een of twee studenten per klas die het toch proberen.

Plagiaat is fraude, en in intellectueel opzicht fraude van de ernstigste soort. De studenten die bij mij in de kraag worden gevat hebben altijd veel spijt en vinden de sanctie buitensporig streng. Ik ben het daar nooit mee eens, maar nu heeft de opmerkelijke coalitie van PvdA, PVV, LSVB en Doekle Terpstra bedacht dat deze studenten na een dergelijk vergrijp hun opleiding nergens meer mogen afmaken. Weten zij wel wat ze zeggen als ze zich met dit soort kwesties bemoeien? Ze sturen per jaar duizenden studenten in het hoger onderwijs naar huis.

  1. 1

    Eigenaardig dat veelal de zelfde mensen, die spreken over kenniseconomie en de noodzaak zelfs in het buitenland te scouten om de vacatures in te vullen, jongeren levenslang willen geven en zo ongeschikt maken voor de functies waar ze nodig zijn.
    In mijn leven heb ik met enige regelmaat fouten begaan, die, als ze me even hard zouden zijn aangerekend, me voor mijn leven buiten spel hadden kunnen zetten.
    De jeugd is de periode waarin we leren met het leven en de regels om te gaan. Fouten zijn dan onvermijdelijk, maar moeten geen onomkeerbare consequenties hebben. Daar leert niemand iets van maar men lijdt er wel onder. En maatschappelijk deugt het van geen kanten.

  2. 2

    Laten we het beetje bij de naam noemen: PvdA en PVV bepleiten draconische maatregelen!

    Ik heb zelf vroeger ook wel eens gespiekt op het VWO, dan kreeg ik gewoon een 0 in plaats van de gebruikelijke 1 voor de betreffende woordjesoverhoring Duits. En als je elders fraudeert (bijvoorbeeld met belastingen of vergunningen) dan staat daar ook een erg milde boete tegenover.

  3. 4

    Misschien zou het interessanter zijn om te horen hoeveel studenten daadwerkelijk voor elkaar tentamens maken dan de signalering dat dit op zich mogelijk is. Dat is in mijn ervaring een gevalletje `no shit Sherlock´.

    Nu gaat de discussie echt helemaal nergens over.

  4. 5

    @4: Hoe wil je daar achter komen? Je kan ervan uitgaan dat de gevallen waarin de fraude niet ontdekt (of beter, boven twijfel verheven aangetoond) is niet bekend zullen zijn.

  5. 6

    Ja dat is lastig. Maar een discussie voeren op basis van slechts de mogelijkheid van fraude is ook onzinnig. Op zowel de Hogeschool als de Universiteit waar ik studeerde was het absoluut mogelijk om het tentamen door een ander te laten maken. Daar zitten ook flinke risico´s aan vast voor de studenten en ik ken eerlijk gezegd niemand die het ooit probeerde.

    Het is een beetje alsof Boris van der Ham kamervragen zou stellen omdat hij erachter is gekomen dat je tegenwoordig ook tekst kan opslaan in rekenmachines.

  6. 7

    Bekijk het ook eens van de kant van de student die wel heeft zitten blokken voor zijn tentamen. Ik ben het wel eens met de docent uit Maastricht die al zijn studenten een 8 gaf toen de beroepscommissie enkele fraudeurs liet gaan met een berisping. Dit is geen serieus onderwijs meer. En ook geen detailpolitiek trouwens.

  7. 8

    @7 Dit is zeker wel detailpolitiek, want de vraag is of Den Haag deze crisis kan oplossen. Het antwoord is nee, want dat moet binnen docententeams, opleidingen en instellingen gebeuren. De macht van Den Haag reikt helemaal niet zo ver. Dat weten we allang. De docent uit Maastricht doet het wel goed: hij entameert discussie binnen zijn eigen instelling. Dat levert veel meer op dan Haagse flutvoorstelletjes.

  8. 9

    @7: Dat is dan ook niet de normale gang van zaken. In de meeste OER’s staat dat de tentamens van studenten waarbij fraude geconstateerd is in ieder geval ongeldig worden verklaard (of beloond met een 0, een heel duidelijk brandmerk, want de normale minimumscore is een 1) en dat daarnaast uitsluiting (tot maximaal de rest van het collegejaar) mogelijk is. Dat laatste is al een behoorlijk strenge straf (al helemaal met de kabinetsplannen rond collegegeld bij vertraging), die eigenlijk zelden in verhouding staat tot de overtreding.

  9. 10

    Nou, op basis van mijn eigen ervaring heb ik liever dat de regels voor onderwijs en tentamens centraal geregeld worden, dan dat ze aan de willekeur van individuele docenten of scholen over worden gelaten. Ook bij fraude, zodat de situatie niet kan ontstaan, dat op een school alle leerlingen een 0 krijgen en op een nadere school alle leerlingen een 8, vanwege hetzelfde vergrijp.

    @8: is dit nu ook al een crisis? Zo dramatisch is het volgens mij niet hoor. Scholieren en studenten spieken al zo lang er onderwijs gegeven wordt. De enige mogelijkheid om identiteitsfraude bij examens te voorkomen is om geen massacolleges te organiseren en de docenten zelf de tentamens af te laten nemen. Maar dat is als gevolg van de al vele jaren gaande zijnde bezuinigingen op onderwijs een utopie. We moeten daarmee leven en ik ben et hartgrondig met je eens, dat de voorgestelde maatregel draconisch en ondoordacht is.

    Maar de voorgestelde maatregel past wel volledig in het nieuwe politieke klimaat, waarin alarmerende krantenberichten tot onmiddellijke daadkrachtige maatregelen in Den Haag moeten leiden om de ontevreden kiezers tevreden te stellen.
    Ik had hier bijna “de mond te snoeren’ opgeschreven :-) totdat ik me realiseerde, dat deze maatregelen voor worden gesteld, omdat deze groep anders begint te roepen, dat hun vrijheid van meningsuiting niets voorstelt, omdat de oude linkse elite toch niet naar hen luistert. Ik worstel met de nieuwe politieke correctheid….

  10. 11

    @10: “Scholieren en studenten spieken al zo lang er onderwijs gegeven wordt.”

    Dat zou je misschien denken, maar dat is bij lange na niet zo. Spieken is pas opgekomen toen in het onderwijs examinering een rol ging spelen. Dan hebben we het over een behoorlijk recent gegeven. Dat heeft natuurlijk wel alles te maken met hetgeen je verder betoogt. Vroeger bepaalden docenten op grond van kennis van de voortgang van student of hij (het was altijd een hij destijds) “klaar” was (hoewel ook dat in Europese universiteiten een relatief jonge situatie is).

  11. 12

    @10: “Ook bij fraude, zodat de situatie niet kan ontstaan, dat op een school alle leerlingen een 0 krijgen en op een nadere school alle leerlingen een 8, vanwege hetzelfde vergrijp.”

    Dit klopt wel even van geens kanten. Die 8 kwam met name ten bate van niet-frauderenden, terwijl frauderenden doorgaans een 0 krijgen. Daarnaast zijn geen twee fraudes “hetzelfde vergrijp”. Het maakt nogal verschil of je plagieert bij een verslag dat voor 0 studiepunten geboekt wordt en dat afgezien van automatische plagiaatcontrole nauwelijks nagekeken wordt (van die zijn er bij sommige opleidingen tientallen per jaar, vaak ook een stukje nutteloze bezigheidstherapie trouwens), of bij je masterthese (of zoals een bepaalde Duitse minister zelfs bij je promotie). Aangezien Den Haag niet kan bepalen wat de ernst van een fraude is (en niet in detailpolitiek moet vervallen), is het juist van belang dat de lokale Examencommissie (degene die ook wettelijk over fraude beslist) bepaalt wat in welk geval de sanctie is.

  12. 13

    Gewoon iedereen mondeling tentamen laten doen bij de professor. Zie je het meteen aan de zure gezichtsuitdrukking als je iets stoms zegt – instant feedback voor de “Nu!”-generatie – en spieken is uitgesloten. (Wel de grootste horror die er bestaat.)

  13. 15

    @11: OK, daar heb je gelijk in. Vanaf het moment, dat examens en proefwerken gemaakt moesten worden. Maar daar ging het hier ook over, dacht ik.

    @12: het ging mij niet om het soort vergrijp, maar om de willekeur, die op de loer ligt, als dit soort zaken niet centraal geregeld worden. Prachtig verwoord door Rob in #14.