Bush, van Mission Accomplished tot History Boy

De beeldvorming over de president en de Amerikaans politiek is tegenwoordig zo belangrijk dat Bush, voor zover mij bekend, sinds zijn verkiezing in 2000 geen enkel interview heeft gegeven aan een serieuze journalist. De regering Bush brengt haar visie en ideologie uitsluitend via slaafse en nauwkeurig aangestuurde media-outlets naar buiten. De gevolgen van het alleen met hielenlikkers communiceren en het buigen van feiten totdat ze overeenkomen met je ideologie staan fraai beschreven in ‘De een procent doctrine’ van Ron Suskind.

Van de journalistieke geweldenaar David Halberstam verscheen postuum dit artikel in Vanity Fair over de oorlog in Irak. Hij stelt hierin dat Bush’ visie op de geschiedenis parallel loopt aan diens visie op de Irakoorlog: een conglomeraat van wensdromen en arrogantie, gekoppeld aan een totale minachting voor feiten.

Historische opdracht
Bush en zijn volgelingen proberen een werkelijkheid te scheppen waarin hij een moderne versie van Truman is: onpopulair, door iedereen aangevallen maar uiteindelijk gerehabiliteerd door de geschiedenis, terwijl Irak is als Europa onder Hitler. De mislukte oorlog en de steeds duidelijkere en breder gedragen kritiek hierop maakt dat Bush cs nu het idee hebben dat uiteindelijk de geschiedenis positief over hen zal oordelen.

Zelfs de president, die zich vroeger beriep op zijn instinct en zijn geloof bij het nemen van verregaande beslissingen, doet het nu voorkomen alsof hij nauwgezet een historische opdracht uitvoert.

Usually he does this in the broadest?and vaguest?sense: History teaches us ? We know from history ? History shows us. In one of his speaking appearances in March 2006, in Cleveland, I counted four references to history, and what it meant for today, as if he had had dinner the night before with Arnold Toynbee, or at the very least Barbara Tuchman, and then gone home for a few hours to read his Gibbon.

Wereldbeeld van een cowboy
Bush besluit eerst wat hij wil en vervolgens moet zijn staf er een intellectuele rechtvaardiging bij bedenken. De anti-intellectueel GWB voelt zich het best op zijn gemak in zijn aangeleerde cowboypose. In zijn cowboy idioom werd Al-Qaida iets als die ‘gasten van 9/11’. Helaas is dit wereldbeeld gevaarlijk eenvoudig, terwijl de echte wereld echt gevaarlijk is, niet alleen voor de president maar ook voor ons. Ondanks zijn recente bekering tot de geschiedenis gelooft de president waarschijnlijk nog steeds, net als zijn trouwste bewonderaars, dat de deugdzame, religieuze visie die hij bezigt in de wereldpolitiek een bron van kracht is, alsof hoe minder hij weet over zaken des te beter en waarachtiger zijn beslissingen worden. Tussen het presidentschap van Truman en dat van Bush2 is eerder sprake van een frontale tegenstelling dan van een parallel. Truman moest wel oorlog voeren in Korea toen de Chinezen de Noord Koreanen toestemming gaven Zuid Korea aan te vallen. Generaal Mac Arthur (de legeraanvoerder in de Pacific in WO 2 wilde de Korea-oorlog verbreden tot een oorlog tegen China, terwijl Truman deze tot Korea beperkt wilde houden. Mac Arthur gebruikte zijn functie als opperbevelhebber en immense populariteit om de president in het congres en de media te bekritiseren. De impopulaire president kon zich alleen beroepen op zijn grondwettelijke macht, maar hield zijn rug recht en ontsloeg de generaal.

Oorlog tegen Irak
Bush dwong zijn generaal, Tommy Franks, tot een oorlog tegen Irak die militairen noch publiek wilden. De krachten die door de aanval van 9/11 vrijkwamen gebruikte Cheney, de keiharde, arrogante en handige bureaucraat om de neocon-droomoorlog, tegen Irak, te bewerkstelligen.

President Bush leeft in een wereld waar het altijd de zomer van 1945 is, de geallieerden hebben net WO2 gewonnen onder leiding van een nieuwe en optimistische democratie. De wereld bewondert ?zijn? Amerika of zou dat in elk geval moeten doen. Amerika heeft altijd gelijk, en staat altijd aan de kant van het goede, en het is slechts een kwestie van tijd voordat de hele wereld dat begrijpt en aanvaardt. Een van Bush? favoriete concepten is dat democratieën vredelievend zijn en geen oorlogen tegen elkaar beginnen, een idee dat in het westen bijna algemeen gedeeld wordt. In grote delen van Afrika, Zuid-Amerika en Azië herinnert men zich de eeuwenlange koloniale overheersing en vertrouwt men deze vredelievendheid wat minder.

Nobele oorlog
De geschiedenis na het einde van WO2 is een beetje aan GWBush en de leden van zijn regering voorbijgegaan. Van Vietnam hadden ze onder andere kunnen leren dat de tomeloze gewelddadigheid van de Amerikaanse vuurkracht vijandelijke rekruten maakt van mensen die voordien neutraal waren. ?Collateral killing? helpt ook niet echt bij implementeren van de waarden die de Amerikanen hopen te brengen. Cheney en Rove interesseren zich uitsluitend voor het behouden van hun macht in Amerika, wat er in de rest van de wereld gebeurt doet hen weinig. Cheney praat liever over een nobele dan een tragische oorlog in Vietnam, maar toen die nobele oorlog plaats vond vroeg hij zo vaak (5 keer) uitstel aan tot hij er niet meer heen hoefde.

Vuist in wespennest
Toch vindt Halberstam het ongeloofwaardig dat deze mensen, die zo weinig wisten over Vietnam of bijvoorbeeld de bevrijdingsoorlog in Algerije, niet begrepen dat Irak binnenvallen gelijk stond aan het rammen van de Amerikaanse vuist in het grootste wespennest van de wereld.

Cheney, Rumsfeld en consorten geloofden echt dat de wapenwedloop, in het bijzonder onder de leiding van Ronald Reagan, de ineenstorting van de Sovjet Unie bewerkstelligd had, terwijl die staat al vanaf de Cuba crisis in 1962 in verval was. Zoals Helmut Schmidt graag zei: ?De Sovjet Unie was uiteindelijk een soort Opper Volta met raketten geworden.?

Wat de triomfantelijke overwinnaars van de geschiedenis, Bush en zijn History Boys, over het hoofd zagen was dat zij, als veel imperia vóór hen, geen weerstand konden bieden aan de verleiding hun macht te overschatten en te gebruiken.

  1. 1

    In grote delen van Afrika, Zuid-Amerika en Azië herinnert men zich de eeuwenlange koloniale overheersing en vertrouwt men deze vredelievendheid wat minder.

    Tja, Nederland kent sinds 1916 algemeen kiesrecht voor mannen… Er zijn, volgens mij, maar weinig landen die eeuwenlang overheerst zijn door een democratie. Verder puik stuk!

  2. 2

    ? Dus t was niet ronny reagan maar jfk die de SU op zijn knieën bracht. Daar hebben ze hem hartelijk voor bedankt.

    Een dag niets geleerd is en dag niet geleefd.

    oid

  3. 4

    Maar wie startte dat verval dan? Troebel lijkt te impliceren dat jfk ’t was. Dat zou nieuwe voor mij zijn maar ik laat me graag enterainen. Jij ben t daar niet mee eens maar ook jij geeft geen voorzet. Resten mij alleen vraagtekens.

  4. 6

    Vanaf wanneer begon het verval van het Romeinse rijk? Kun je ook moeilijk een sticker op plakken. Sommige ontwikkelingen zijn een heel langzaam proces van een toestand in een andere. Natuurlijk zijn er soms opvallende veranderingen, maar die zijn vaak eerder symptomen dan oorzaken.

    Misschien was het einde van de 2e wereldoorlog al het begin, toen de invloed van de Sovjet-Unie in de wereld heel duidelijk ingedamd werd tot een heel beperkt gebied, waardoor de mogeljkheid ontstond om de SU economisch te wurgen (wat later eigenlijk ook gebeurd is). Misschien ligt de omslag in de vervreemding van China van de SU, met alle verlies in andere aziatische landen erbij. Misschien ook wel nog eerder of later.

  5. 7

    De Sovjet Unie bracht zichzelf op de knieen. Zoals Bismarck zegt is verval een proces. Overigens niet gedacht dat een intelligent mens in de 21e eeuw nog voor de dag komt met kletskoek over de wurging van de SU.
    De ‘wurging’ van de Sovjet Unie was zelfmoord.

  6. 8

    Volgens mij begon t verval van de SU met de moord op Lenin. t had nog wat momentum voor de schijn van doorgroei maar toen zakte t in als een soufflé.

    En in elk schoolboek is de val van rome terug te leiden op 2 zaken. Moreel verval (soft/links/decadent) i.c.m de grote volkverhuizingen (hé, klinkt bekend. ook nu toepasbaar?). Dat duurde meerdere decennia maar was duidelijk de oorzaak.

  7. 9

    @8: moord op Lenin? Schijn me bij, want ik dacht altijd dat hij uit zichzelf de pijp aan Maarten had gegeven.

    En ik ben ook wel heel benieuwd hoe moreel verval te maken heeft met soft/links/decadent.

  8. 10

    @9 dat willen ze je laten denken maar waarschijnlijk is t meer zoals letv-nogwat, de ex-spion. Zie ook wiki: 30 augustus 1918 werd, waarschijnlijk door Fanny Kaplan, een aanslag op zijn leven gepleegd (zijn gezondheid verminderde vanaf die tijd en zijn latere hartaanvallen worden toegeschreven aan dit incident).

    Verval en die ellende begon rondom 313 ad met edict van milan dat er weer meer vrijheden kwamen voor specifieke groeperen. En uitdelen van vrijheden is altijd al een linkse bezigheid geweest. En links denken hangt samen met decadentie (zie hoe Marx aan zijn denken kwam). En 1+1=2

  9. 11

    Het verval begon dus met een aanslag op Lenin. Of na de dood van Lenin.

    Ik dacht altijd dat een groot deel van de vrijheden die we tegenwoordig hebben een idee was van rechtse politici. Tenminste, liberale politici. En nee, ik begrijp niet hoe Marx aan zijn denken kwam, misschien kun je dat in al je wijsheid uitleggen?

  10. 12

    hmm, je hebt gelijk. Rechts zijn liberaal en voor de vrijheden dus mijn argument gaat niet op.

    Toch hield t verval samen met decadentie en volkverhuizing maar hoe moet je misschien toch in de boeken ipv mijn fantasie opzoeken ;)

  11. 13

    De revolutie is al in 1917 gestorven toen de Bolsjeviks de productiemiddelen uit de handen van de arbeidersklasse hadden ontfutseld.

  12. 14

    Marx was juist geïnspireerd door de decadentie van een deel van het volk, door de perversiteiten van het industrialistisch kapitalisme.

    Ik begrijp wel wat je bedoelt met decadentie, er zijn in de geschiedenis altijd al (grote) filosofen geweest die hebben gewaarschuwd voor decadentie. Ik denk echter dat decadentie eerder een concurrent event is van een vallende samenleving dan een oorzaak.

  13. 17

    Nu waren dat ook niet direct de keizers die moreel gezien in hoog aanzien stonden.

    @knut: decadentie, moreel verval en verval van de samenleving worden vaak in één zin genoemd. Nietzsche noemt in “De vrolijke wetenschap” een paar symptomen van verval (boek 1, par 23), waaronder bijgeloof, verslapping (afnemende lust voor oorlog (sic!)) en bedervende zeden. Bij collega-vrolijkerds Spengler en Verbrugge staat onthechting, materialisme en consumentisme aan de wieg van het verval.

    Uit die drie cultuurpessimisten kun je dan misschien afleiden dat verval en decadentie sterk te maken hebben met onthechting en een afnemend groepsgevoel. Het is ook niet voor niets dat Nietzsche, Spengler en Verbrugge niet negatief tegenover religie als communitaristisch instrument staan.

  14. 18

    @16: LOL om het understatement van de maand!

    Overigens ga ik gezien de reacties, die allemaal andere tijden/oorzaken noemen (zowel wat betreft IR als SU) ervan uit dat ik helemaal gelijk had in #6!

  15. 19

    @17 symptoom van verval = bijgeloof?

    Dat kan kloppen want alle samenlevingen zijn ontstaan na een fase van bijgeloof. Maar betekent dat je alleen coherentie krijgt door monotheistisme?

    Overigens neem ik de laatste jaren wel waar dat er meer waarde wordt gehecht aan diversere varianten van geloof/filosofieën dus verval staat ook onze samenleving in de nabije toekomst te wachten? Krijgen de imams (en de paus) toch gelijk.

  16. 20

    Zover ik weet heeft de SU inderdaad voornamelijk zelfmoord gepleegd. Het was volgens mij overigens vanaf het begin al een gedoemd “experiment”. Een van de grote problemen waar men mee kampt is dat de totale verdeling van welvaart de productiviteit van mensen niet erg stimuleert.

    Voor een klein aantal maakt dat niet uit, maar als je of je wel of niet iets doet alsnog allemaal dezelfde beloning krijgt. Of je iets heel groots bereikt of niets en je dezelfde beloning krijgt. Het stimuleert de vooruitgang, of zelfs de instandhouding niet echt. Ik had zelfs begrepen dat ten tijden van de hoogtij dagen van de koude oorlog de SU haar graan moest importeren omdat het te weinig produceerde. En dat voor een land wat normaal echt genoeg zou moeten kunnen produceren.

    Daarnaast was het uiteindelijk ook maar gewoon een dictatuur. Een dictatuur van een partij. Waar de rijkdom wel ongelijk verdeelt was. Zeer corrupt dus waarschijnlijk.

    En zo zijn er denk ik nog vele factoren te noemen. Factoren die waarschijnlijk samen meer zijn dan de som van haar delen.

    Vragen om 1 simpele oplossing en 1 moment in de tijd te noemen voor zoiets is naïef. En waarschijnlijk erg handig als je wilt solliciteren voor een baantje bij de Bush administration :P

  17. 21

    @20 dat v.h. graan was een politiek foutje. Men zag dat mais zo multifunctioneel was en groot groeide dat men dat in de planeconomie overal oplegde. Helaas bleek e.e.a. toch anders te groeien.