De vijfde zuil

Wie een moslim vraagt wat zijn of haar geloof inhoudt, zal al snel vernemen dat het draait om vijf dingen, de ‘vijf zuilen’ van het de islam. De eerste daarvan is het inzicht dat er maar één God is en dat Mohammed Diens profeet is. Deze geloofsbelijdenis zul je in het Midden-Oosten enkele keren per dag horen, want ze vormt ook de oproep tot het gebed. Dat gebed vormt de tweede zuil, en zoals bekend wenden de geloven zich daarbij naar Mekka en maken ze verschillende buigingen. De derde zuil is de vastenmaand ramadan, tijdens welke een moslim zich gedurende de dag moet onthouden van drinken en eten. Ten vierde is er de plicht aalmoezen te geven.

De overgrote meerderheid van de gelovigen zal zich hiertoe beperken en ieder geeft er op zijn eigen wijze vorm aan. Ik heb eens een reis door oostelijk Turkije gemaakt met een chauffeur die bleef vasten (hoewel reizigers dispensatie hebben voor de ramadan en ondanks het feit dat hij vijfentwintig man in zijn bus had), maar ik heb ook meer seculiere mensen ontmoet die weinig deden aan de vasten. Mijn buurjongen krijgt elke dag SMSjes die hem in staat stellen zich tot op de minuut te houden aan de gebedstijden, terwijl een goede vriend in Teheran meteen na het opstaan al zijn gebeden opzegt. Zoveel hoofden, zoveel zinnen.

Voor de meeste gelovigen zal de vijfde pilaar, de pelgrimage naar Mekka, niet meer kunnen zijn dan een goed voornemen. Er zijn enkele honderden miljoenen moslims en voor de meesten is de lange reis onbetaalbaar. Bovendien laten de Saoedi-Arabische autoriteiten maar zo’n twee miljoen mensen toe, domweg omdat meer onmogelijk is. Ook zonder zo’n beperking vallen er in het gedrang wel eens doden en gewonden.

Het fotoboek van de Iraanse fotografe Newsha Tavakolian, The Fifth Pillar, toont ergens een oude vrouw die uitgeput in een ziekenhuis is beland. De haakjes aan de standaard waaraan een infuus kan worden aangebracht zijn leeg en haar echtgenoot – althans, dat neem ik aan – staat liefdevol naast haar, dus het lijkt allemaal wel mee te vallen, maar het illustreert dat het bezoek aan Mekka niet makkelijk is. De twee pelgrims die me over hun ervaringen hebben verteld, zeggen dat de inspanningen royaal opwegen tegen de geestelijke voldoening. Anders dan de eerste vier zuilen, die zijn op te vatten als plichten, lijkt de pelgrimage een beloning.

Tavakolian heeft die vroeg in haar leven gekregen; in haar voorwoord vertelt ze dat de wachtlijst voor haar betrekkelijk kort was, tot lichte ergernis van een vromere nicht die al heel lang moet wachten. Ze schrijft ook dat ze het moeilijk vond enerzijds haar religieuze plichten te vervullen en tegelijk haar werk als fotograaf te doen.

Het is aan het resultaat niet af te zien: de foto’s zijn prachtig. Er is een lachende man die een foto maakt van zijn dochter, we zien de sprinkler-installaties waarmee de menigte wordt bestoven, er zijn foto’s van schoonmakers en souvenirverkopers, de McDonald’s is op twee foto’s te zien, ergens zijn twee mannen in discussie. Ik heb verbijsterd gekeken naar een luchtfoto van enkele honderden bussen waarmee de pelgrims zouden worden vervoerd. En er is een foto van een poster die de constatering dat men is gekomen naar het heilige land verbindt met de oproep daar niet te roken.

Het is een mooie documentatie van de reis die de meeste moslims niet zullen maken en waar menig niet-moslim nieuwsgierig naar is. Tavakolian legt de nadruk op wat moslims verbindt en niet op het hen scheidt, en in die zin is The Fifth Pillar incompleet. Sji’itische moslims hebben bijvoorbeeld de gewoonte enkele gebeden uit te spreken die soennieten beschouwen als niet-orthodox; een oude pelgrim die me ooit iets over haar ervaringen vertelde, zei dat de politie met de wapenstok wilde optreden, waarop de sji’itische gelovigen Korans op hun hoofd legden. Dit is één van de dingen die Tavakolian niet toont.

Ze heeft ervoor gekozen de mensen te tonen die verenigd zijn in gebed en ritueel. Dat levert een fotoboek op dat veel verheldert, en dat eindeloos blijft boeien. Je hoeft immers niet gelovig te zijn om gefascineerd te zijn als twee miljoen mensen van de hele planeet op één punt samenkomen voor enkele dagen van contemplatie.

Beste hier The Fifth Pillar.

  1. 2

    Ach ja, het is weer tijd voor Sargasso’s wekelijkse “we moeten met zijn allen begrip hebben voor die geweldige Islam” artikel.

    En dat nog wel tijdens (orthodox) Pasen. Misschien ook eens een onderwerp (niet dat het van mij hoeft, heb nix met geloof)? Past tenslotte iets beter bij de tijd van het jaar. Of is dat minder interessant, minder “multi-culti”, minder “kijk mij eens tolerant zijn”?

  2. 4

    Je spreekt jezelf een beetje veel tegen.

    –En dat nog wel tijdens (orthodox) Pasen.–
    –heb nix met geloof–

    Selectieve verontwaardiging.

  3. 5

    Moeilijk hè, om bij een boekbespreking, niet je gore fascistenleider Wilders na-te-papagaaien met je multiculi gehuil. Die plaat is inmiddels wel grijs gedraaid – Wordt je niet een beetje moe van jezelf?
    Het gaat GVD om een (plaatjes) boek!

  4. 7

    Wilders wordt in “fascistisch gehalte” met kilometers overtroffen door SP’er Pascal Smit (waarover de slinkse pers als P&W/DWDD overigens in alle toonaarden zwijgt, waarschijnlijk omdat dat in hun hypocriete ogen wel mag…). Ik heb in al die jaren Wilders nog NOOIT horen oproepen tot het vermoorden van mensen. Doet me ook weer even terug denken aan een adere linkse corifee: Folkert van der Graaf.

  5. 8

    Afkatten is makkelijk, maar kijk ook eens naar de grote lijnen in de samenleving? Turken klitten samen, Marokkanen kliten samen, Surinamers klitten samen… allemaal klitten ze samen (ook de andere groepen) en verketteren in eigen kring de andere groepen. En waarom? Niet omdat die anderen slecht zijn, maar omdat mensen zo in elkaar zitten: ze willen de groep bijelkaar houden en dus de ander buiten.

    Dan kun je natuurlijk prachtig op je morele troontje gaan zitten en dat gedrag veroordelen, maar dan koppel je jezelf wel los van de samenleving.

  6. 9

    –Wilders wordt in “fascistisch gehalte” met kilometers overtroffen door SP’er Pascal Smit —

    Dat kan je uiteraard ook aantonen a.d.h.v. Paxton et al? Oh niet? Ach, tjah…

  7. 10

    En wat precies heeft een fascistisch gehalte van Pascal Smit, de MSM en Volkert v/d Graaf ook al weer te maken met het xenofobe comment van @TisMeWat – Dit in relatie tot een (plaatjes) boekenbespreking?

  8. 11

    “Ze willen de groep bijelkaar houden en dus de ander buiten – Dan kun je natuurlijk prachtig op je morele troontje gaan zitten en dat gedrag veroordelen, maar dan koppel je jezelf wel los van de samenleving”

    Die eeuwige Gutmensch van de linkse kerk toch ook hè.
    Volgens @esgigt kunnen we maar beter de realiteit onder ogen zien en accepteren dat er nooit een homogene groep zal ontstaan. Daarom moet ook met hand & tand deze multie-cultie onzin bestreden worden toch?
    Weg met iedereen die niet ‘ons’ is!

    Btw – Bij welke allochtone groep behoor jij?:
    https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/00/Karte_v%C3%B6lkerwanderung.jpg

    @Jona Lendering – Mooie foto’s. Bedankt voor de info.

  9. 12

    Hoe noem jij het oproepen tot moord op politieke tegenstanders dan? Goed lincksch gebruik? Om van het vermoorden van een politiek andersdenkende maar helemaal te zwijgen… Als er wel iets fascistisch is, is dat het wel. Maar ja, dat kan volgens de linksch mensch niet, want die is per definitie goed toch?

    Mij draai je dus geen rad voor de ogen.

  10. 13

    @esgigt
    En wat heeft het oproepen tot moord ook alweer te maken met de xenofobe comment van @TisMeWat op een boekbespreking?
    Je begint er nu toch echt wel veel-te-veel non argumenten bij te betrekken om – de pijn in de ogen van het zien van foto’s van moslims – te vergoelijken.

  11. 14

    “Een adere linkse corifee: Folkert van der Graaf”
    En nog onzin schrijven ook @esgigt?
    Of ga je me een link/bron geven waaruit duidelijk blijkt dat vd G. actief betrokken is/was bij een ‘linkse’ politieke partij? Gemeente raadslid GL in Harderwijk? Euro Parlementariër PvdA? Ergens in Den Haag iets voor de SP? Kom maar op! Anders:
    esgigt = Leugenaar

  12. 15

    Toch wel grappig dat iemand die zich zelf naar een nationalist vernoemd heeft een lans breekt voor de Multi-Culti onzin.

    “Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries”.

    ;-)

  13. 16

    @Bolke de big
    1) Geen nationalist maar vrijheidsstrijder hè :)
    2) Ook in Fryslân is – de verplicht opgelegde staatsgeloof van de Romeinen – het christendom doorgedrongen, dus:
    “Dan zullen zij hun zwaarden tot ploegscharen omsmeden en hun speren tot snoeimessen; geen volk zal tegen een ander volk het zwaard opheffen en zij zullen de oorlog niet meer leren” (Jesaja 2:4).

  14. 19

    @esgigt
    Weet je esgigt, andere talen nodig hebben voor je platitude maar dat niet juist weten te spellen – dat zijn pas losers.
    Anyway, ik ging wel in op je argumenten maar zei dat ze leugenachtig zijn. Blijft dus gewoon staan:
    esgigt = Leugenaar