De verheffing

COLUMN - Allerlei partijen hebben de afgelopen weken alvast startsalvo’s gegeven voor de aankomende verkiezingen. Het campagneseizoen is begonnen. Maar zal het ook wezenlijk ergens over gaan?

Ik las een paar weken terug op Twitter dat betaalbare zorg hét verkiezingsitem van 2017 gaat worden. Nee, zeiden anderen, het wordt Nexit en immigratie.

Ik heb er een paar dagen over na lopen denken. Zijn dit nu echt essentiële onderwerpen voor de toekomst? Natuurlijk is zorg belangrijk. Maar behalve wat gesleutel aan de verdeling verwacht ik daar geen grote koerswijzigingen. Een nationaal zorgfonds (mocht dat er al komen) is wat mij betreft ook gesleutel aan de verdeling zonder aardverschuivingen. Nexit en immigratie, het eerste is een hobby van een handvol idioten en immigratie gaan wij niet over, het overkomt ons.

Er zijn wat mij betreft veel belangrijker thema’s waar we niets of veel te weinig over horen. Echte ouderwetse politiek-ideologische vraagstukken. Die helpen politiek consistente antwoorden op nieuwe vragen te vinden voorbij de waan van de dag (en de polls)

Het eerste is groen versus groei. We kunnen de keuze niet eindeloos blijven uitstellen want binnenkort zijn de fossiele brandstoffen op. (En misschien is er wel een optimist die groene groei voorziet). Ik hoorde het als dilemma ergens in het begin van mijn vakbondsloopbaan uit de mond van Hilda Verwey-Jonker en daarna werd het te vaak overschreeuwd door de waan van de dag.

Het tweede is verheffing van onze samenleving naar een gelijke en inclusieve samenleving. Waar iedereen een zelfde rechtszekerheid heeft. Waar respect wederkerig is. En iedereen toegang heeft tot dezelfde voorzieningen en naar vermogen bijdraagt.

Mijn derde punt is onderwijs. En dan vooral niet beperkt tot de balans tussen studieschuld en collegegelden, want dat zijn wederom knoppen om aan te draaien. Nee, hoe richten wij ons onderwijs zo in, dat het bijdraagt aan de eerste twee onderwerpen?

Ik zou zo graag een samenhangende visie zien op deze drie onderwerpen. Een visie die handelingsperspectief voor gewetensvolle politici biedt. Het zou ze verheffen tot voorspelbare en betrouwbare mensen.

Want als je het vakje eenmaal hebt aangekruist is het fijn dat de gekozene enigszins doet wat als kiezer verwacht en uitlegt wanneer dat niet mogelijk blijkt.

Deze column verscheen eerder op Eddy Stams persoonlijke website

  1. 2

    Het tweede is verheffing van onze samenleving naar een gelijke en inclusieve samenleving. Waar iedereen een zelfde rechtszekerheid heeft. Waar respect wederkerig is. En iedereen toegang heeft tot dezelfde voorzieningen en naar vermogen bijdraagt.

    Je kan op zo’ n onderwerp ideologische vergezichten gaan loslaten, maar dat zet geen zoden aan de dijk. Uitgerekend dit onderwerp is gevoelig voor populisme. Met kiezersbedrog als gevolg. Sociale gelijkheid is heus zo moeilijk niet, maar de praktijk is weerbarstiger. De SP staat voorop om te roeptoeteren. Maar wat heb je daar aan als chronisch zieke? Gaat de SP nog eens een keer regeren? Of gaat Roemer het weer hebben over dead body’ s als het over het begrotingstekort gaat? Van gelul kan je je eigen risico niet betalen.

    De vergroening idem. Klaver weet het mooi te vertellen en ik ben er niet afkerig van. Maar hoe vaak heeft GL al mee geregeerd in die 25(?) jaar dat ze bestaan? Van gelul gaat de opwarming niet weg.

    Dat is dan ook precies wat ik tegen ideologisch gelul heb. Het blijft bij gelul….

  2. 4

    @3

    Eigenlijk zeg ik dat wel ja. Klaver werpt zich op als de linkse uitdager van de VVD en de PVV. Klaver benoemt zichzelf al min of meer als dé linkse partij.

    En dat vind ik prima. Maar als Klaver zijn partij echt groot krijgt als hét linkse alternatief, dan hoop ik wel dat hij zijn ideologische veren afschudt op 16 maart 2017. En eventueel ook met de VVD gaat regeren. Als ik op 15 maart in schat dat dat niet het geval is, stem ik in ieder geval niet op GL.

    De SP beschouw ik sowieso als een verloren zaak.

  3. 6

    @5: Als GroenLinks een kans heeft om door te breken, is het nu. GL heeft een populaire lijsttrekker zonder al te veel ballast (mensen kunnen er hun verwachtingen op projecteren), de PvdA is al bijgehaald in de peilingen nu ze er historisch zo slecht voor staan, en de SP is binnen bereik en heeft een matige lijsttrekker die een nieuwe doorbraak in de weg staat. Zie de peilingwijzer:
    http://peilingwijzer.tomlouwerse.nl/

    De Nederlandse kiezer kan zeker op links bovendien kiezen uit meerdere gelijkwaardige partijen, en wisselt dan ook veelvuldig van partij. Hier heeft GL als kleintje vaak last van gehad, veel sympathie onder kiezers van D66 tot de SP, maar als puntje bij paaltje kozen die toch voor een andere partij. Maar deze verkiezingen is er een kans daar juist een keer van te profiteren.

    Als dat gebeurt, zal GL zeker willen regeren. Er zal zeker een veelpartijencoalitie komen, en als grote niet recalcitrante partij kom je daar bijna automatisch voor in aanmerking. Maar de balans moet niet teveel naar rechts doorslaan, want dan gaat GL niet meedoen.

  4. 7

    @5

    In woord tracht Klaver een verbindend figuur te zijn. Maar ik denk dat hij één ding over het hoofd ziet: zijn doelgroep zit bij de PVV. (en in mindere mate bij de SP) Door zich te polariseren ten opzichte van de PVV bereikt hij die groep niet.

    Maar je oordeel over Klaver als elitair is mijn inziens nog te vroeg. Bij GL zitten ook verstandige mensen die weten dat pseudo-intellectueel geleuter geen zoden aan de dijk zet. Klaver zou er goed aan doen om zich af te vragen wáárom mensen populistisch stemmen.

    Wel vind ik Klaver eigenlijk te jong voor dit werk. Als je 30 bent heb je doorgaans te weinig bagage. Maar dat kan ook mijn vooroordeel zijn. Hij is in ieder geval iemand die ik in de gaten zal houden. Ook omdat ik zo’ n vis ben die in de vijver van PvdA/D66 zwemt. En die eigenlijk over geen enkele partij tevreden is.

  5. 9

    @8

    Bij de PVV en SP zit een grote groep ontevredenen. Het is niet toevallig dat de ondergang van links samenvalt met de opkomst van het populisme. Ik kan mij voorstellen dat men uit boosheid PVV stemt of indien men een tikje verstandiger is SP.

    Klaver werpt zich op als het nieuwe linkse gezicht. Ik vind dat prima. Maar als dat gepaard gaat met ideologische vergezichten met veel intellectuele blabla dan krijg je de notoir ontevredenen er niet mee terug. Het is mooi om over een inclusieve samenleving te leuteren, maar als je er zelf buiten staat heb je daar niks aan.

  6. 10

    @9:
    Indien de VVD zo’n grote groep potentiële PVV-stemmers herbergt, is het een nog treuriger zootje dan ik al dacht.
    Aan de andere kant in de leiding en het kabinet, zitten H.Z. en E.S., die niet gespeend zijn van al te veel humane eigenschappen en fascistoïde trekjes bezitten ;-)