De sneue republikeinen van Nederland

OPINIE - Al eens de site van het Republikeins Genootschap bezocht, of van het Nieuw Republikeins Genootschap? Toch eens doen. Dan weet je meteen waarom de monarchie in Nederland springlevend is.

Van republikeinen zou je verwachten dat hun topprioriteit het streven naar een republiek is. Ze bedenken manieren om de monarchie af te schaffen, desnoods met geweld. En verder discussiëren ze over de invulling van de republiek die dan volgt. Moet de Nederlandse president een alleenheerser worden zoals in Frankrijk, een geruisloze éminence grise zoals in Duitsland of een koorddanser zoals in Italië? Het boeit de republikeinen niet. Ze zijn namelijk geobsedeerd door het koningshuis.

Kijk voornoemde homepages (of die van Pro Republica) er maar op na. Het zijn litanieën tegen het koningshuis. De republiek is niet een hoger streven, het is gewoon datgene wat overblijft als de monarchie is afgeschaft. Persoonlijk vind ik dit een mooi voorbeeld, een pleidooi voor de republiek waarvan de argumenten voor de helft beginnen met het woord ‘monarchie’. Aandoenlijk zijn ook de smeekbedes aan het koningshuis om het zelf voor gezien te houden. Veel explicieter kun je je eigen machteloosheid niet etaleren.

Wat dezer dagen ook bijzonder opvalt is hoe de republikeinse zaak probeert mee te liften op de media-aandacht voor de troonswisseling. Neem de petitie over het salaris van de koning. Dat stel je aan de orde als de begroting ter tafel ligt, dus in september, maar dan interesseert het nauwelijks iemand. Dus doe je het nu (de koning verdient overigens inderdaad veel in vergelijking met de best betaalde democratisch gekozen politicus van Europa).

Of neem het hele gedoe rond de eed bij de inhuldiging van de nieuwe koning. Iedereen is het erover eens dat die juridisch niks voorstelt, in elk geval minder dan die bij de beëdiging als Kamerlid. Over het weigeren van die laatste eed hoor je nooit iemand. Er valt op zo’n moment ook weinig publiciteit mee te halen, omdat je er niet ostentatief het koningshuis mee tegen de haren in strijkt.

De republikeinse honden blaffen wel, maar bijten niet (of vooruit, soms een beetje). Aandacht voor hun zaak weten ze vooral te verwerven met pogingen een koninklijk feestje te verstieren, want op eigen kracht weten ze nauwelijks de aandacht vast te houden. Omdat ze niet zozeer voor de republiek zijn als wel tegen de monarchie, voeren ze een consequent negatieve campagne, een werkwijze die bewezen weinig effectief is. Zolang de republikeinen zonder positieve boodschap verongelijkt voort monkelen, heeft het koningshuis in Nederland niets te vrezen.

  1. 1

    Zoals Van Rossum al eens zei ‘gaat het in landen met gekozen presidenten beter ?’.
    De vraag stellen is hem beantwoorden.
    Wat motiveert republikeinen dan ?
    Het idee dat de gouden kooi leuk is ?

  2. 3

    En moet je in een democratie waarin de meeste mensen aangeven voorstander te zijn van de Monarchie die eigenlijk wel willen afschaffen? Republikeinen zijn toch altijd zo verzot op de rechten van de meerderheid?

  3. 4

    Jongeneel heeft gelijk. Deze republikeinen zijn een levend bewijs van de werking van de dialectiek. De tegenkracht die wordt opgeroepen door een sterke positieve kracht. De mensen die, als ze een gelukkig huwelijk zien, roepen: maar er zijn ook veel echtscheidingen! De mensen die, als ze er feest gevierd wordt, iedereen met wellust herinneren aan de vele ongelukkigen die noooooit feest kunnen vieren.

  4. 7

    Toen ze die petitie rondstuurden om de hoogte van het salaris van W-A te beperken dacht ik ook: als je radicaal tegen de monarchie bent dan discussieer je toch niet over hun beleid? Dan wil je die toch afschaffen? Dat praten over het salaris van de koning kwam mij over als een erkenning van het ambt van koning.

  5. 8

    Ik ben republikein uit principe – het lijkt me het enige logische en redelijke standpunt dat je kan innemen want erfopvolging van een dergelijke functie is onverdedigbaar.

    Dat gezegd hebbende: Beatrix was een prima staatshoofd en het feit dat je geen lastige democratische procedures hoeft te volgen om een opvolger te kiezen – zij had een aanstelling voor het leven immers, en de opvolging was ook al geregeld maakt een republikeins alternatief op dit moment niet erg aantrekkelijk.

    Toch moet je bedenken dat dit niet altijd zo zal zijn. Er komt een keer opvolger die zich niet weet te gedragen, een die niet het talent heeft van Beatrix. Een koning Gorilla bijvoorbeeld.

    Het blijft lastig die democratie, maar ik weet geen betere manier.

  6. 9

    Of de meerderheid van de bevolking heeft een broertje dood aan feiten en logica. “liever geen moeilijk gedoe en wie dat niet uit de weg gaat is een lastige party-pooper”

    /zelfstandig republikein

  7. 10

    Hoewel ik republikein in hart en nieren ben, begrijp ik ook wel dat de monarchie een groot draagvlak heeft in de samenleving.

    Dezelfde samenleving die ironisch genoeg diezelfde monarchie ‘eert’ met het Kroningslied, of met het Boulevardlied.

    Die samenleving is voor mij het meest overtuigende bewijs dat in Nederland een republiek voorlopig nog een stapje te ver is. Een samenleving die het fantastisch vindt om een overleden halfbezopen kroegzanger een nationale begrafenis te geven, vanaf de middenstip van het grootste stadion in het land. En die al even enthousiast achter Oranje aan polonaiseert.

    Laten we in ’s heerennaam in Nederland de republiek niet invoeren. Niet omdat ik geen republiek zou willen. Niet omdat ik in de monarchie geloof. Maar omdat Oranje het enige is dat in de weg staat van president Gordon. Of president Joling. Of presidente Brard.

  8. 11

    Enkele jaren geleden ben ik ook eventjes lid geweest van het NRG met het idee om daar misschien actief voor te worden. Een mens moet zich toch ergens voor inzetten, nietwaar. Maar de tekenen waren er toen al, en ik heb dus ook niet doorgezet.

    Inderdaad, het is soms nogal een “tegen!”-clubje. Of althans, enkele van de meer fanatieke figuren in die club zijn dat, en dat zijn helaas wel de mensen die komen bovendrijven en de strategie bepalen. Zoals altijd in het verenigingsleven, jammer is dat.

    Dus de ineffectiviteit van de republikeinen en de algehele apathie van de meerderheid in Nederland als het in het algemeen gaat om democratie, burgerrechten, vrijheden en dergelijke, maken dat WA zich voorlopig inderdaad nergens zorgen over hoeft te maken.

    Ondertussen blijf ik wel af en toe mijn mening erover zeggen, als u het niet erg vindt. En één ding dat ik kwijt wil is dat ik het toch wel merkwaardig vind dat er nu allemaal van die pro-monarchie stukken op Sargasso.nl verschijnen. Die horen hier niet.

  9. 12

    @9:

    Of de meerderheid van de bevolking heeft een broertje dood aan feiten en logica. “liever geen moeilijk gedoe en wie dat niet uit de weg gaat is een lastige party-pooper”

    /zelfstandig republikein

    QFT.

  10. 13

    @10:

    Laten we in ‘s heerennaam in Nederland de republiek niet invoeren. Niet omdat ik geen republiek zou willen. Niet omdat ik in de monarchie geloof. Maar omdat Oranje het enige is dat in de weg staat van president Gordon. Of president Joling. Of presidente Brard.

    Eenvoudig te vermijden door helemaal geen staatshoofd aan te stellen. Als we de monarchie toch compleet ceremonieel maken, en die kant gaat het heel langzaam natuurlijk toch wel op, dan kunnen we het net zo goed afschaffen. Voor zijn ceremonies huurt men dan gewoon een professionele clown in.

  11. 14

    Quote:
    “Van republikeinen zou je verwachten dat hun topprioriteit het streven naar een republiek is. Ze bedenken manieren om de monarchie af te schaffen, desnoods met geweld.”

    Van republikeinen kun je ook verwachten dat ze democratisch zijn en zich neerleggen bij de meerderheid.

    Aangezien de meerderheid van de bevolking blijkbaar dik tevreden is met deze antieke staatsvorm, zou het gebruiken van geweld getuigen van dezelfde primitiviteit als waar vorstenhuizen en kerken zich maar al te vaak bediend hebben ;-)

    Verder:
    Ik wens ik de voorstanders van de monarchie veel plezier met het zingen van het koningslied en het oeverloze ge-OH over deze kwestie, dat zich ongetwijfeld noch rest van de maand zal blijven voordoen ;-)

  12. 15

    @11, hoezo ‘hoort dat hier niet’? Heb ik iets gemist? Wordt Sargasso gesponsord door het NRG met een contract dat ze verplicht om de Republiek te promoten?
    Zo pro-monarchie zijn die stukken trouwens niet echt. Ze zijn hooguit niet zo anti als blijkbaar gewenst is?

  13. 16

    Quote:
    “Van republikeinen zou je verwachten dat hun topprioriteit het streven naar een republiek is. Ze bedenken manieren om de monarchie af te schaffen, desnoods met geweld.”

    Van republikeinen kun je ook verwachten dat ze democratisch zijn en zich neerleggen bij de meerderheid.

    Inderdaad. Dat is nogal een opzichtige stropop van Jongeneel.

    Gezellig met de meerderheid mee de minderheid afzeiken die niet warmloopt voor het koningsfeestje, dat is blijkbaar toch wel erg verleidelijk voor sommige stukjesschrijvers in deze mooie aprilmaand.

    Meneer Jongeneel zou ook eens voorstellen kunnen doen voor een (in zijn ogen) betere antimonarchistische/prodemocratische campagne. Hij schijnt journalist te wezen en in het bestuur van GroenLinks gezeten te hebben, dus hij heeft misschien wel ideeën over hoe je zoiets kan aanpakken. Maar waarschijnlijk ligt hij zelf ook geheel in zwijm voor het koningshuis.

  14. 17

    @15:

    @11, hoezo ‘hoort dat hier niet’? Heb ik iets gemist? Wordt Sargasso gesponsord door het NRG met een contract dat ze verplicht om de Republiek te promoten?

    Nee hoor, dat natuurlijk niet. En natuurlijk moet de redactie het helemaal zelf weten.

    Maar als je Sargasso leest dan doe je dat wel met bepaalde verwachtingen. Verwachtingen die de redactie zelf heeft laten ontstaan. Zo verwacht je bijvoorbeeld dat hier op deskundige wijze de vloer wordt aangeveegd met klimaatontkenners, verdwaasde religieuzen, antiliberale regentjes en rechtstaatondermijners, stiekeme figuren met camera’s en afluisterpraktijken, populisten van rechts èn links, enzoverder. Daar hoort naar mijn mening een sceptische benadering van de monarchie wel bij.

    Monarchie symboliseert macht die van boven komt. Dat hoort niet in een democratie, macht moet van onder komen. Dus wel Im namen des Volkes op een gerechtelijk vonnis, maar niet In naam der Koning(in).

  15. 18

    @8:
    Toch eens in China gaan rondneuzen.
    Chinezen zijn niet in democratie geinteresseerd, ze willen alleen goed geregeerd worden.
    Als dat niet gebeurt zetten ze de regering af.
    Het is een Aziatisch principe, zie b.v. Jawaharlal Nehru, ‘The discovery of India’, Calcutta 1948.
    Indianen hadden dat principe ook, zo lijkt het: Edward H. Spicer, ‘Cycles of Conquest, The Impact of Spain, Mexico, and the United States of the Southwest’, 1533 – 1960′, Tucson, 1962, 1970.

  16. 20

    @18: Toch had het wel wat voeten in aarde voor Mao in China aan de macht kwam, dus “dan zetten ze de regering af” gaat niet met wederzijdse instemming.

  17. 21

    Monarchie symboliseert macht die van boven komt. Dat hoort niet in een democratie, macht moet van onder komen.

    Met alle respect maar a. de macht komt ook in het ‘democratische’ deel van onze staatsinrichting bepaald niet van onderen, b. de monarchie noch de republiek maken ook maar iets uit voor de democratie. Dat is framing om een hobbymening op te waarderen tot een principieel standpunt. Maar hallo, de democratie heeft wel andere bezwaren.

    – Bijvoorbeeld dat onze kamerleden bepaald niet ‘zonder last of ruggespraak’ kunnen optreden en er gekoehandeld wordt tot en met.
    – Dat we wel leuk een democratie heten te zijn maar alles van enig belang privatiseren zodat de rijken alsnog veel meer invloed hebben (gevangeniswezen en water zijn de volgende stap).
    – De aanschaf van de JSF (2 vliegtuigen voor de kosten van 1 koningshuis) en dat is MINSTENS zoveel vriendjespolitiek en ons-soort-mensen.
    – We zouden ook het EVRM kunnen gaan erkennen, en onze eigen grondwet serieus nemen.

    Iedereen mag lekker tegen de monarchie zijn, vrij land en zo, maar ga niet doen alsof het belangrijk is. De monarchie bedreigt de democratie in Nederland niet. En symboolpolitiek (tegen iets zijn dat eigenlijk geen probleem is alleen omdat het symbool staat voor iets anders) is flutpolitiek.

    En ja, ik wind me op. Het is namelijk bijna net zo irritant als D’66 die denkt dat de democratie gered is met het rechtstreeks kiezen van een burgemeester, ongeacht de bezwaren waarom het niet werkt zoals ze willen dat het werkt. En da’s nog niet het ergste, maar voor hun obsessie zijn ze bereid om op belangrijke zaken mee te stemmen met een beleid waar ze inhoudelijk tegen zijn. Bah.

  18. 22

    @17: Je claimt wel erg je morele gelijk. Sargasso moet de monarchie nuchter benaderen, en voor zover ik kan zien gebeurt dat ook. Dat is niet per se hetzelfde als sceptisch.

    Dat jij vindt dat de monarchie afgeschaft moet worden is prima, maar dat blijft een mening, geen feit.

    @16: Dat is zwak. Nergens staat dat Jongeneel een Republikein is, dus waar zou hij voorstellen voor een Republiek moeten doen? Hij stipt precies de zere plek aan, republikeinen zijn het eens over dat de monarchie weg moet, maar niet wat daarvoor in de plaats moet komen. Terwijl dat nu juist het centrale punt is, als je iets wil veranderen zul je moeten beargumenteren dat het alternatief beter is dan de status quo. Aangezien de status quo prima functioneert, is dat lastig.

  19. 24

    Grappig is dat, in landen waar men een monarchie heeft zijn er mensen die een republiek willen en in landen waar een republiek is zijn er mensen die een monarchie willen, kunnen we die mensen niet gewoon uitruilen?

  20. 26

    @25 Ben het verder met je eens hoor, maar een republiek kan je ook gewoon zien als het gevalletje dat overblijft zodra de monarchie is afschaft. Het is niet alsof het politieke stelsel verder nog op zijn kop gezet moet worden om het tot een republiek te maken.

  21. 28

    Ik snap die republikeinen trouwens niet helemaal, denken ze soms dat hun leven op magische wijze ineens veel beter wordt als ze 1 x in de 4 jaar een president mogen kiezen?

  22. 29

    @25:
    Als je het mijn persoonlijke voorkeur wilt weten (wat niet kan in een democratie):
    Een solidaire samenleving zonder uitbuiting.

    N.B.
    Een wat warmer klimaat en een paar meters meer boven n.a.p. zou mooi zijn ;-)

  23. 30

    26:

    maar een republiek kan je ook gewoon zien als het gevalletje dat overblijft zodra de monarchie is afschaft.

    Nee, dat is al een stellingname. Zoals gezegd heb je (minstens) twee alternatieven voor monarchie: 1) je verenigt de functies van staatshoofd en regeringsleider zoals in de VS of 2) je vervangt de vorst door een (evt. indirect) gekozen ceremonieel staatshoofd zoals in Duitsland of Israël. Wat jij zegt is al een keuze voor 1), en uitgaande van die positie moet je dus beargumenteren waarom het niet hebben van een ceremonieel staatshoofd beter is dan wel. Dat is anders dan wanneer je moet beargumenteren waarom een gekozen staatshoofd beter is dan er één die die titel door erfopvolging toebedeeld heeft gekregen.

  24. 31

    @16 Dat ik in het GL-bestuur gezeten zou hebben, staat inderdaad op mijn wikipedia-pagina, maar het is niet waar.

    Overigens ben ik geen overtuigde monarchist. De staat van het republicanisme in Nederland maakt het alternatief echter weinig aantrekkelijk. En als je het me principieel vraagt, ben ik tegen iedere staatsvorm.

  25. 32

    @30 Als je de monarchie afschaft dan moet uiteraard wat gedaan worden met de taken die de koningin nu vervult. Dat is impliciet in het afschaffen van de monarchie. Daar moeten dan natuurlijk uiteraard wat keuzes gemaakt worden.

    Ik denk dat ik iets te lichtvaardig over die keuzes dacht.

  26. 33

    Weten jullie wat, ik wordt gewoon jullie verlicht despoot, is eens wat anders dan een koning / president.

    En per decreet verhef ik dan Sargasso tot staats-courant.

  27. 36

    Ik dacht ook altijd dat ik republikein was totdat ik de alternatieven concreet maakte. Van het takenpakket van het staatshoofd (bijv. handelsmissies, evenementen en crises) geldt mijns inziens zeker dat het toegevoegde waarde heeft als het door iemand wordt uitgevoerd, en de vraag is dus door wie. Dan wordt dan dus Rutte of een gekozen president wat ongetwijfeld een oud-politicus zal worden – waarschijnlijk Kok of Lubbers als het nieuwe baantje maar goed genoeg schuift (of Balkenende – quelle horreur). En toen ik besefte dat ik dat eigenlijk allemaal slechter vond dan het huidige systeem werd ik monarchist.

  28. 41

    @40: deal.
    @36: ik was republikein tot ik in de jaren 90 of nul eens uit het raam keek (ik woonde op de kop van de Damstraat) en Chirac op de lunch zag gaan bij Bea. Ik heb me zelden zo plaatsvervangend geschaamd. Hij verbleek en kromp ineen tot minuscule proporties in het bijzijn van de koningin. Zij had koninklijke allures, hij was een grijsmuizig, vals kijkend individuutje. Zij liep fier, hij beklom schuin gebogen en om zich heen glurend de trap van het paleis. Zij droeg de hermelijnen mantel, hij een tweedelig vodje. Zij stond op en sprak een welkomstwoordje van een kant of 5 in vloeiend, accentloos en moeilijk Frans. Hij antwoordde in het… Frans. Of was het nou steenkolen Engels? Sommige dingen moet je blijkbaar met de paplepel ingegoten hebben gekregen. Dingen zoals… een land vertegenwoordigen bij buitenlandse staatshoofden.

  29. 42

    @19:
    Ik vermeld bronnen, en leg hierbij nog even uit, dat wat ik schrijf gezegd werd door een voormalige Nederlandse ambassadrice, nu in dienst van Chinese universiteiten, bij Wittepauw.
    Of ik het een goed alternatief vind is iets anders.
    Mao wordt nog steeds vereerd in China, als je wilt weten waarom kun je lezen: Barbara W. Tuchman, ‘Stilwell and the American Experience in China, 1911- 45’, New York, 1970, 1985.
    Stilwell was Roosvelt’s gevolmachtigde in China, hij zag dat Mao heel wat menselijker optrad dan Chiang.
    Verder kan ik het boek over de Indianen zeer aanbevelen.