De ramp die onderwijsvernieuwing heette

Het rapport van de parlementaire onderzoekscommissie naar de vernieuwingen in het onderwijs is af. De conclusies zijn buitengewoon hard, zowel naar de verantwoordelijke ministers als naar het eigen parlement. De overheid heeft haar taak voor het borgen van kwalitatief goed onderwijs ernstig verwaarloosd.
Persoonlijk vind ik dit een interessante constatering in het rapport:
2. Het voortgezet onderwijs werd eenzijdig verantwoordelijk gemaakt voor de oplossing van maatschappelijke problemen
De aanleidingen tot onderwijsvernieuwingen in het voortgezet onderwijs, lagen vaak daarbuiten. Zo was het bestrijden van maatschappelijke kansenongelijkheid de belangrijkste drijfveer achter de middenschoolbeweging, uiteindelijk leidend tot de basisvorming. De aanleiding voor de vernieuwing van de bovenbouw van het voortgezet onderwijs lag ook voornamelijk daarbuiten, namelijk bij de uitval in het hoger onderwijs en de werkloosheid van hoogopgeleiden.
De commissie is van oordeel dat de politieke wens om het onderwijs in te schakelen bij het bestrijden van maatschappelijke problemen legitiem kan zijn. Maar er is in de afgelopen jaren te vaak eenzijdig naar het (voortgezet) onderwijs gekeken voor de oplossingen.

Ook wordt geconcludeerd dat het niet hard te bewijzen is dat de onderwijsvernieuwing tot slechter onderwijs heeft geleid, terwijl het wel zo is dat het niveau van met name rekenen, geschiedenis en taal achteruit gegaan is.

De grote vraag is nu, wat gaan we met de conclusies doen?
De aanbevelingen van het rapport geven wel wat richting, maar schitteren niet. Ze spreken ook al gelijk een van de conclusies tegen. Het is namelijk niet gewenst weer regelmatig veranderingen door te voeren, wat ze toch voorstellen.
Eén ding is zeker, er zullen geen koppen rollen.

  1. 1

    Eén ding is zeker, er zullen geen koppen rollen.>/i>

    Ze dronken een glas, deden een plas etc…

    Ik moet het rapport nog lezen maar jou bespreking maakt me niet blij (kom uit een onderwijsgevend nest en nogal wat directe familie zit er midden in en is niet blij. Maar heb er zelf godzijdank niets mee te maken).

    Houdt het dan nooit op?
    Antw: nee.

  2. 2

    Yes, kunnen we weer fijn pvda bashen (met dankbare old-skool targets zoals Tineke Netelenbos).

    Anyway, een van de gevolgen is dat we hier aan de universiteit veel minder jongens dan meisjes krijgen. En dat ze wiskunde/abstractie allemaal moeilijk en niet leuk vinden … hetgeen het trainen van goede beta wetenschappers voor onze kennis economie (yeah right) ook niet ten goede komt …

    Ik vraag me wel af waar / hoe ik straks m’n kinderen moet sturen.

  3. 3

    Ik durf te beweren dat het allemaal begonnen is door de devaluatie van het beroep onderwijzer en leraar.
    Te lage salarissen.
    Weinig tot GEEN doorgroeimogelijkheden.
    Te laag opleidingsniveau onderwijzers.

    Dit heeft ervoor gezorgd dat de onderwijzers en onderwijzeressen tegenwoordig GEEN respect meer krijgen en verdienen. Waardoor ook de ouders problemen op de onderwijzers en de school gaan afschuiven, terwijl eigenlijk een onderwijzer autoriteit moet uitstralen. Maar een autoriteit die niet eens de landen van de wereld van elkaar kan onderscheiden, dat is geen autoriteit.

  4. 4

    De salarissen hebben ervoor gezorgd dat vakbekwaam personeel wel drie keer nadenkt om het onderwijs in te gaan. Meer geld=meer kwaliteit.
    En dan heb ik het niet over die 3% idealisten die goed onderwijs geven en genoegen nemen met wat minder geld.
    Pabo->Universiteit-> hogere salariëring.

  5. 5

    En ten derde hebben de onderwijsvernieuwing m.i. het directe contact tussen docent en leerling verminderd. Door allerhande organisitorische en administratieve taken heeft een docent én minder tijd om door te brengen met individuele leerlingen en zijn onderwijzers verworden tot consultants.

  6. 6

    Steeph, wordt er ook nog iets gezegd over de verhouding minister – ambtenarij ?

    Kritiek op de plannen werd stelselmatig genegeerd zegt de commissie. Het eerste orgaan dat iets met die kritiek zou moeten doen (evalueren, doorspreken met bewindspersoon) zijn de ambtenaren, die (de lageren in rang) vaak niet onkundig zijn. Dreef dus de ambtenaartop zijn zin door ? Of was het b.v. de spijkerharde minister Netelenbos die de boel in de tang nam ?

  7. 7

    Ik vraag me altijd af, waarom moeten er nu weer koppen gaan rollen? Wil je ministers en staatssecretarissen laten opdraaien voor de fouten van hun ministeries een 20 jaar geleden? Laat de fouten voor wat ze zijn en maak een nieuwe start.

  8. 8

    @mescaline: Denk dat deze twee stukken uit de conclusies daarop van toepassing zijn:

    5. De rol van het ministerie werd in handen gegeven van procesmanagers De politieke leiding organiseerde het vernieuwingsproces bewust buiten het departement om, in externe procesmanagements. Dit hield zich bezig met zowel beleidsontwikkeling als het implementatieproces. Daardoor werd de positie en kracht van het ministerie van OCW uitgehold. Het ministerie is zelf gedurende de gehele onderzoeksperiode verwikkeld geweest in interne reorganisaties. Onder cryptische namen als «Sprong» en «Van 7 naar 30» werd de organisatie steeds weer binnenste buiten gekeerd. Met als uitkomst dat de secretaris-generaal in 2003 vaststelt dat het departement ziek is en het roer weer omgegooid moet worden, nu onder de naam «Apollo».

    7. Er was sprake van gesloten beleidsvorming
    Er was, zeker ten tijde van de basisvorming en de tweede fase, sprake van een kleine en relatief gesloten beleidskring, met het ingestelde procesmanagement als middelpunt. In deze kring werden veel gelijkgestemde vernieuwers opgenomen. Kritische onderzoeken en adviezen werden nogal eens genegeerd. Zo uitte WRR-lid Schuyt scherpe kritiek op het wetsvoorstel basisvorming. De onderwijsinspectie waarschuwde in haar Onderwijsverslag 1996 over de risico’s voor kwetsbare leerlingen van het studiehuis. Professor Imelman waarschuwde voor hetzelfde. De Onderwijsraad heeft regelmatig, achteraf bezien terechte kritiek geleverd op de
    beleidsvoorstellen. De Stuurgroep Profiel tweede fase waarschuwde dat aan noodzakelijke randvoorwaarden niet was voldaan. De eigen beleidsdirectie Voortgezet Onderwijs waarschuwde voor de overladenheid van de nieuwe profielen. Een goede argumentatie om deze kritiek te weerleggen heeft de onderzoekscommissie niet aangetroffen.
    De gesloten beleidskring van verantwoordelijke bewindslieden en vernieuwers vertoonde tunnelvisie. Opvallend is dat voor de vastgestelde problemen (binnen en buiten het voortgezet onderwijs) geen alternatieven werden ontwikkeld en afgewogen. Oplossingen hadden ook elders kunnen worden gezocht, bijvoorbeeld door veranderingen in het primair onderwijs, de beroepskolom of in het hoger onderwijs of in het arbeidsmarktbeleid.
    De onderbouwing van de gekozen oplossingen lag sterk in de eigen ervaringen van de leden van het procesmanagement respectievelijk de stuurgroep. Positieve ervaringen in enkele geïsoleerde situaties, zoals op het Roland Holstcollege van rector Visser ’t Hooft in Hilversum en bij de nieuw opgestarte medische faculteit in Maastricht onder leiding van professor Wijnen, waren aanleiding vergelijkbare vernieuwingen in het hele land uit te rollen.

  9. 9

    Gewoon je kinderen op een particuliere school zetten. (als de pvda dat niet verbied of uitsluitend beschikbaar maak voor de allerrijksten)

  10. 11

    De commissie had natuurlijk posthuum alle Theo Thijssens als boosdoeners aan kunnen wijzen. Het kind centraal in plaats van de lesstof en de eisen van de samenleving, daar is het allemaal mee begonnen. Niet dat het helemaal gelukt is, dat kind centraal, maar het heeft het onderwijs wel in de spagaat tussen specifieke, keiharde kennis en algemene vorming gebracht.

    Maar goed, nu serieus:
    Ik krijg dat rapportje van Dijsselbloem en consorten maar niet gedownload, dus weet ik niet welke aanbevelingen men precies doet.
    Ik verwacht niet dat er in zal staan dat het onderwijs gesplitst moet worden: leren leren doe je op school, evenals algemene vaardigheden/vorming en een brede basis voor een te kiezen beroep. De specifieke vakkennis leer je tijdens elke baan die je daarna hebt.
    Zo voorkom je ook het aloude en eeuwige gezeur dat het onderwijs achter de feiten (= de continu veranderende eisen van de arbeidsmarkt) aanloopt.

  11. 12

    Overigens (naar aanleiding van #6 en #8): het is toch interessant tot op de bodem uit te zoeken wie er nu wel verantwoordelijk voor missers waren.
    Het lijkt er op dat ook het onderwijs flink last had (heeft) van beleidsmakers, die maar niet willen luisteren naar de “deskundigheid van de werkvloer”.

  12. 14

    Zeker niet terug naar 100% dorre ongericht klassikaal onderwijs waar de 1 zich verveeld en de ander er geen hout van snapt.
    Wat wel? Kennis, kennis en nog eens kennis centraal stellen in combinatie met een benadering die oog heeft voor de individuele mogelijkheden en onmogelijkheden van het kind.

  13. 15

    Hoeveel jaar zou het duren totdat erkend wordt dat het hele zorgstelsel ook een fiasco blijkt???

    Waarna natuurlijk, net als nu met het onderwijs, er niets veranderdt of verbeterd wordt…

  14. 16

    @9: “Gewoon je kinderen op een particuliere school zetten. (als de pvda dat niet verbied of uitsluitend beschikbaar maak voor de allerrijksten)”

    Particuliere scholen zijn niet per definitie beter dan reguliere (er wordt wel eens gesjoemeld met cijfers om ouders het idee te geven dat men waar voor zijn geld krijgt bijv.). Verder zijn ze ook nu al onbereikbaar voor het merendeel van de bevolking, waar ondergetekende zich onder schaart.

  15. 17

    @16: Aanvullend lijkt het me ook behoorlijk tendentieus om de PvdA aan te wijzen als partij die zijn best doet om onderscheid in de kwaliteit van onderwijs te creeren op grond van inkomen. Dat lijkt me dan weer eerder een VVD-trekje. Maarja, plofkip zal wel tot de groep mensen horen die de PvdA de schuld van alles geeft.

  16. 18

    Iedereen bij zijn geboorte een BA => probleem opgelost en onderwijs niet langer noodzakelijk

    Dat moet ongeveer de gedachte van de PvDA zijn geweest de afgelopen 20 jaar