De radicalisering van Tamerlan Tsarnaev

Wij kennen hen als de ‘Boston Bombers’: Tamerlan en Dzhokhar Tsarnaev lieten in 2013 eigengemaakte bommen ontploffen tijdens de marathon van Boston. Drie mensen kwamen om, enkele honderden raakten gewond. De oudere broer kwam op de vlucht om, Dzhokhar werd onlangs ter dood veroordeeld. De Russisch-Amerikaanse journaliste Masha Gessen schreef een boek over de twee en hun familieachtergrond.

Gessen gaat daarin vooral in op de familieachtergronden en de ontwikkeling van Tamerlan, de oudste broer. Dat biedt een nogal afwijkend plaatje van hoe veel mensen denken dat radicalisering in z’n werk gaat.

Volgens Gessen raakte Tamerlan pas geradicaliseerd toen zijn academische en bokscarrière in het slop raakten en zijn moeder niet aan de bak kwam als schoonheidsspecialiste vanwege de financiële crisis in 2008.

De familie Tsarnaev had de halve wereld afgereisd om de toekomst van hun kinderen veilig te stellen: van Siberië naar Kirgizië, toen naar de Kaspische zee, daarna weer terug naar Kirgizië, vervolgens naar Tsjetsjenië, net op het moment toen de oorlog uitbrak, dus weer terug naar Kirgizië, om uiteindelijk in de VS neer te strijken.

Belangrijkste voor de ouders van Tamerlan en Dzhokhar (die ook nog twee dochters hebben) is dat hun kinderen een goede opleiding konden voltooien en succes zouden hebben.

Tamerlan was als oudste zoon degene die deze belofte moest invullen, en hij werd ook beschouwd als de ‘golden boy’. Hij deed het goed op school, en dacht middels een bokscarrière zichzelf op de kaart te zetten. Hij hoopte zelfs mee te kunnen doen aan de Olympische Spelen. Zijn kansen leken goed, hij won een hoop amateurwedstrijden. Helaas voor hem besloot de Golden Gloves Association de regels te veranderen: voortaan konden enkel Amerikaanse staatsburgers aan officiële amateurwedstrijden meedoen.

Het is wanneer de dromen van het gezin vervliegen en Tamerlan de beloften die op zijn schouders rustten niet waar kon maken, dat hij begon te radicaliseren, aldus Gessen. Hij stopt met community college, bezorgt af en toe pizza’s (en drugs) om wat bij te verdienen, en raakt niet alleen in de ban van steeds extremer islamitisch gedachtegoed, maar ook van allerlei complottheorieën zoals je die op Amerikaanse websites vindt (denk: Infowars).

In 2012 verblijft hij zes maanden in Dagestan, waar zijn moeder vandaan komt, en merkt dat hij daar serieus genomen wordt. Hij voert lange gesprekken met gelijkgestemden over de noodzaak om goddeloze regeringen omver te werpen en de sjaria in te voeren.

Volgens Gessen volgt de radicalisering van Tamerlan Tsarnaev een patroon dat representatief is voor radicaliserende jongeren: het is niet zozeer dat hij benaderd en bewerkt wordt door buitenlandse ronselaars. Hij radicaliseert op eigen houtje en zoekt zelf de informatie en de contacten die dat faciliteren. Ook is het niet zo dat het de religie is die de aanzet geeft tot radicalisering; veeleer andersom. Wanneer Tsarnaevs leven uit elkaar begint te vallen, zoekt hij antwoorden en een identiteit in een steeds extremere wereldbeschouwing.

Gessen legt een en ander uit in The Majority Report:

  1. 1

    het is niet zozeer dat hij benaderd en bewerkt wordt door buitenlandse ronselaars. Hij radicaliseert op eigen houtje en zoekt zelf de informatie en de contacten die dat faciliteren. Ook is het niet zo dat het de religie is die de aanzet geeft tot radicalisering; veeleer andersom. … zoekt hij antwoorden en een identiteit in een steeds extremere wereldbeschouwing.

    Het zou zomaar waar kunnen zijn. Kansarmen radicaliseren als ze tot de ontdekking komen dat hun kansarmoede niet uit henzelf maar uit het systeem komt en zoeken dan aansluiting bij geestverwanten.

    Alleen komt dat de propaganda slecht uit en dus wordt het genegeerd. Want de kansrijken hebben het natuurlijk allemaal zelf gedaan en gekozen. Het is het individu binnen het systeem dat KIEST voor succes. Het systeem is niet de fout of de oorzaak.

    Gessen heeft denk ik een punt maar zal het moeilijk hebben dat over de bühne te krijgen.

  2. 2

    Er is niets zo ondermijnend voor een rechtsstaat als mensen die niets meer te verliezen hebben, of mensen die dat denken. Wetten en normen verliezen dan hun betekenis. Ik zal niet verrast zijn als vandaag of morgen in Nederland iemand met explosieven binnenwandelt bij een zorgverzekeraar, uitkeringsinstantie of ministerie. Het zijn de rafelranden van het neoconservatieve denken.

  3. 4

    Nee, small potatoes, dit psychologiseren, wanneer al bekend is dat de VS in hun streven naar hegemonie in veel landen niet alleen automatisch terrorisme kweekt (Chomsky), maar ook terrorisme actief steunt (t.b.v. regime-change, controle over energiebronnen, etc.) onder het motto: be nice to America, or we will bring democracy to you. Persoonlijke malheur is een zwaktebod bij de analyse waarom mensen (moslims) radicaliseren. Gersen zou een boek moeten schrijven met bv. een titel als ‘The American Mind and Terrorism.’ Bij therealnews.com wordt wat voorwerk gedaan in deze richting die prof. Appy (die overigens Nederlandse ouders heeft) aangeeft in een serie interviews onder de titel ‘America does bad things voor good reasons.’

  4. 10

    @1
    Als jou theorie zou kloppen, dan zou de islamitische wereld geteisterd moeten worden door mensen die in het islamitische systeem klein gehouden worden. Het tegenovergestelde is het geval.

    @4
    Amerika de schuld van alles geven, je daarop blind staren en alles wat niet in dit wereldbeeld past een zwaktebod noemen, is een zwaktebod. Het is ideologisch simplisme.

    Grappig dat je Chomsky aanhaalt, een persoon die ieder genocidaal regime dat zich als anti-Amerikaans presenteerde steunde, maar zelf van de vrijheid en status geniet die Amerika hem geeft.

  5. 11

    Ik kan me herinneren dat Breijvik in dit blog meer aandacht kreeg op dit blog dan deze jonge terrorist van goede huize. Er werd zelfs een complete soap aan hem gewijd. Voor Breijvik was er geen plaats voor vergoelijking en de link met Wilders werd snel gelegd.
    Geeft je toch te denken.

  6. 12

    @10

    Grappig dat je Chomsky aanhaalt, een persoon die ieder genocidaal regime dat zich als anti-Amerikaans presenteerde steunde, maar zelf van de vrijheid en status geniet die Amerika hem geeft.

    Onzin. Chomsky steunt geen enkel regime.

  7. 13

    @10: nonsens. De maag draait bij velen om als men b.v. ‘Hostage of Khomeiny’ van Robert Dreyfuss (1981) leest, als het om islamistische excessen gaat. Dat is van een duisternis waarop zelfs het woord fascistoïde geen grip heeft (een term als ‘islamfascisme’ slaat overigens als kut op Dirk; het fascisme kende een institutionele geweldscultuur en dat is totaal niet te vergelijken met de soms met geweld gepaarde ‘geestelijke tuchtiging’ van het islamisme) en waar men de VS uiteraard niet verantwoordelijk kan stellen. Echter, in de tijd waarin het zeer ongebruikelijk was voor ‘gewone mensen’ om zich een oordeel te geven over wetenschappen, kon Carroll Quiqley zich in ‘Tragedy and Hope’ (1966) permitteren te schrijven dat het toekomstige Vierde rijk (de VS) hetzelfde lot zou ondergaan als het Derde rijk, tenzij het zichzelf intern reorganiseerde. Uiteraard was deze wetenschappelijke logica opgeschoond van morele overwegingen die men zich in deze tijden van ‘sociale hypochondrie’ (term van Willem Schinkel) niet meer kan permitteren. Ik staar me niet blind op de VS, maar kijk met klinisch oog naar de (economische) expansiedrift van de VS waarbij men er geen been in ziet om desnoods radicaal islamisme in het streven naar (ideologische) hegemonie te ondersteunen. Beide boeken zijn online gratis te lezen. Van mijn herinneringen aan collega’s in het verleden zijn die uit de tijd rond 1990 toen ik bijna drie jaar in Florida werkte de beste.

  8. 14

    @13
    “Het fascisme” is verworden tot een moderne versie van “werken van de duivel”, alles kan er aan toe worden geschreven, het kan overal bij aangehaald worden. Als iets “fascistisch” wordt genoemd heb ik er daarom weinig boodschap aan. Ook de Islam zal ik niet fascistisch noemen, dat is ook helemaal niet nodig om het af te kunnen keuren.

    In werkelijkheid is het fascisme nooit meer geweest dan het geraaskal van Mussolini.

  9. 15

    @13: Ik vind het Heel knap wat je doet. Je zegt iets en tegelijkertijd zeg je niets. Op dit moment van tikken is een bijzonder knappe jongedame op Astro tv van v8 hetzelfde aan het doen.Alles gaat dieper, maar er is geen mens die weet hoe diep.
    Misschien is het een pierebad. Overigens ook heel pijnlijk, mogelijk verlammend.

  10. 16

    Leuke psychologische benadering, maar er spelen mogelijk meer factoren een rol die Gessen niet benoemd. “het is niet zozeer dat hij benaderd en bewerkt wordt door buitenlandse ronselaars”. Mogelijk is er wel sprake van een ‘binnenlandse’ invloed.

    Hun oom Ruslan Tsarni was gehuwd met de dochter van een hoge CIA official Graham Fuller die o.a. de regio waaruit de Tsarnev familie afkomstig is, Kirgizië, Dagestan, Tsjetsjenië en Kazachstan aanstuurt om de positie van Rusland te ondermijnen. Ruslan Tsarni was werkzaam voor de USAID (= CIA) en betrokken bij een aantal organisaties in die regio.

    Er lijkt meer te spelen dan enkel een tweetal geradicaliseerde lone wolfs. Google voor meer info op ‘Ruslan Tsarni USAID’.

  11. 17

    @14: Heden ten dage heeft het de betekenis gekregen van een regeringssysteem dat op dat van Mussolini lijkt, met andere woorden een systeem dat de natie boven het individu stelt, met als uitvloeisel een in zo’n systeem legitiem gebruik van geweld, moderne propagandatechnieken en censuur om politieke tegenstand de kop in te drukken en daarmee het bestaan van het systeem te waarborgen. Vaak worden in een dergelijk systeem de economie en de sociale maatschappij verregaand van bovenaf gecontroleerd en gereglementeerd, waarbij nationalisme (en in het bijzonder etnisch nationalisme), wordt omhelsd. (Wiki).
    Sommigen vinden dit niet ver genoeg gaat en claimen dat het fascisme intellectuele wortels heeft. Frits Bolkestein bijvoorbeeld.
    Jeshasjahu Leibowitz (het geweten van Israël) heeft gewaarschuwd dat Israël naar een dergelijk systeem afglijdt:
    “Wenn die Nation (in der Sprache der Nazis “die Rasse”) und die nationale Staatsgewalt zu obersten Werten erhoben werden, dann gibt es kein Halten mehr für die Taten der Menschen. Und genau diese Mentalität gibt es auch mitten unter uns. Wir verhalten uns schon so in den von uns besetzten Gebieten, der West-Bank, dem Gazastreifen und im Libanon, wie sich die Nazis in den von ihnen besetzten Gebieten […] verhalten habe”n. “Gott und die Welt” p.104

    Zie mijn reacties:
    Is bona fide kritiek op beleid Israelische regering mogelijk? (Jaap Hamburger / EAJG)
    https://jjwvanwaning.wordpress.com/2007/07/13/is-bona-fide-kritiek-op-beleid-israelische-regering-mogelijk-jaap-hamburger-eajg/

    Yeshasjahu Leibowitz over ‘Judeo-Nazisme.’
    http://sargasso.nl/yeshayahu-leibowitz-het-judeo-nazisme/

    Over het ‘vierde rijk’ lees p.9,10,11 van “Tragedy and Hope.”

    http://www.carrollquigley.net/pdf/Tragedy_and_Hope.pdf