Aasgierkapitalisme op TV

De Zembla-uitzending van afgelopen vrijdag over ‘horrorhypotheken’ was  typisch Zembla: eenzijdig.  Ja, banken verstrekten teveel ‘slechte’ hypotheken en sturen te makkelijk aan op executieverkoop– met grote restschulden en dus vele gezinsdrama’s tot gevolg. Terecht dat Jan Kees de Jager en de AFM daar wat aan gaan doen. Maar Zembla draait de duimschroeven nauwelijks aan bij de consumenten die vaak toch aan hun eigen hybris ten prooi vallen en op tal van manieren dergelijk drama’s kunnen voorkomen. Toch was de Zembla-uitzending geslaagd: de camera legde namelijk een schuw en zeldzaam in het daglicht opererend roofdier vast: de vulture capitalist, de aasgier die leeft van de door ‘de markt’ verwonde prooidieren.

Get Microsoft Silverlight Bekijk de video in andere formaten.

We maken kennis met de familie Speet, een gezin met drie kinderen, dat door omstandigheden buiten hun schuld met een betalingsachterstand is komen te zitten en tevergeefs vecht tegen executieverkoop. Die gedwongen verkoop zou maar 213.000 euro opleveren, terwijl vergelijkbare huizen in de reguliere markt minstens 270.000 euro opbrengen. Het zou de familie dus meer dan een halve ton schelen als hun bank, de Rabobank in dit geval, coulanter zou zijn en met hen tot een andere oplossing zou komen.

En met dat de familie hun verhaal aan het team van Zembla vertelt, komt er een potentiële opkoper aan de deur (zie vanaf 26:10). Hij heeft ergens geroken dat dit pand gedwongen geveild gaat worden, en komt eens kijken of hij een graantje mee kan pikken. Meneer Speet laat hem met ingehouden woede binnen, en in de vestibule vertelt de opkoper doodleuk aan meneer Speet hoe hij te werk gaat: “Ik koop dit huis en ik geef het aan de makelaar om het weer te verkopen. En het stukje wat daar tussen zit, da’s winst.” Op de opmerking van de Zembla-reporter dat die winst direct in verband staat met de restschuld van meneer Speet, antwoordt de opkoper: “Maar dat is alle handel natuurlijk, he?”

Nadat hij meneer Speet nog even quasi-invoelend  “Jij zit gewoon in een rothoek” toewerpt, banjert hij wat door het huis, geeft hij mevrouw Speet een hand en mijmert hij: “Dit is een soort van een triest geval. Netjes huisje, vrouwtje, man.” Mevrouw Speet zegt dan bijna in tranen dat zij zo graag met haar gezin in het huis wil blijven en dat het de opkopers alleen maar om winst te doen is, waarop de opkoper laconiek zegt: “Ja. Bij ons gaat het om de winst, ja.”

Kenmerkend voor de vulture capitalist is dat hij, net als alle andere dieren, simpelweg niet snapt, niet kan snappen, wat hij verkeerd doet. Hij volgt toch gewoon de wet van de natuur – lees: de natuurwetten van ‘de markt’?  Mooi in dit verband is hoe de Amerikaanse komiek Bill Maher de werkwijze typeerde van Mitt Romney en Bain Capital, waarbij bedrijven veelal werden leeggeroofd. Romney de vulture capitalist zou de kritiek ook niet begrijpen: “What? We found a wounded animal and we ate it.”

De vulture capitalist doet alsof hij geen keuze heeft – voor kritiek moet je bij  ‘de markt’ zijn, of diens Maker. Ook de hijgerige opkoper in Zembla verwijst naar ‘de markt’ en zegt tegen de familie Speet dat ze de oorzaak niet bij hem, de koper, moeten zoeken, maar bij de executiemarkt, en bij het feit dat de prijzen daar zoveel lager zijn dan bij vrije verkoop.

Met de executiemarkt is inderdaad een hoop mis. Er is weinig publiciteit, en een besloten koperspubliek. De banken willen ook nog eens overhaast af van de panden, om maar van het ‘probleemdossier’ af te zijn. Het resultaat is dat de opbrengst bij executieverkoop gemiddeld zo’n 37% beneden de marktwaarde ligt.

Maar onze opkoper is natuurlijk de markt. Zonder hem geen vraag, zonder vraag geen markt. Opkopers pakken naar schatting zo’n 6-7% (punt) van die 37% mee. Hoe gewiekster hij opereert, hoe langer de familie Speet in de schuldsanering zit.

Een in- en intrieste vertoning. Het enige lichtpuntje is het fatsoen van meneer Speet. Een ander had deze aasgier op Kinneging-achtige wijze de keel dichtgeknepen.

Foto: belgianchocola

  1. 1

    Ik heb dat fragment gezien en ik denk ook dat het zijn probleem niet is.
    Het stel zelf leeft over de ruggen van slaafjes in Azie en Afrika. Win some, lose some. Dat het pijnlijk is voor de betrokkenen sja.

  2. 4

    Heeft deze “opkoper” nu ook recht op de hypotheekrente aftrek (HRA), tot hij die/ een woning heeft weten door te verpatsen? Zeg maar, als zakgeld voor zijn kinderen?

  3. 6

    Deze mensen ook, zij hebben al die tijd daar gewoond, aleen blijkt de rekening achteraf ( restschuld / aantal maanden ) euro per maand hoger.
    Ook erg pijnlijk dat hij nog had bijgeleend. Als ik hen was zou ik gewoon de ww ingaan, laat het staat bankkartel hun eigen rotzooi maar oplossen.

  4. 8

    Zo blij dat ik nooit een hypotheek ben aangegaan. Ik krijg nog regelmatig verzoeken van Vestia of ik m’n huurhuis wil kopen,dat doen ze welliswaar niet vrijwillig dat moet van de regering.Afbreken van het huurwoningenbestand is de bedoeling, met als gevolg dat er nog meer mensen in de klauwen van dit soort tuig terechtkomt. Minvermogenden moeten in de toekomst in caravans en tenten gaan wonen omdat er simpelweg niet genoeg betaalbare woningen overblijven.
    Leve de neo-libs.

  5. 9

    Als de opbrengst 37% achterblijft bij de marktwaarde, dan is er iets boeiends mogelijk. Waarom laten we dan de wooncorporaties niet opkopen? Of is dat een vorm van marktbederf, waar fundamentalisten bezwaren tegen hebben?
    De vulture-capitalist opereert op zijn manier in een gesloten logisch systeem, waarin de moraal niet past. Maar het enige dat wij hoeven te doen is onze maatschappelijke ondernemers de ruimte geven.
    Of mag dat ook niet van Brussel?

  6. 11

    Hoe meer aasgieren hoe beter de marktwerking. De prijs zal namelijk hoger komen te liggen vanwege de verhoogde koopdruk.

    Dhr. Speet zou hier dus blij moeten zijn met de komst van de opkoper. Het betekent in feite één opkoper meer.

    Ipv de opkoper als boeman te benoemen, moet Dhr. Speet bij zichzelf te rade gaan/de bank die hem niet tegen zichzelf heeft beschermd de schuld geven.

  7. 12

    Dit is niet op te lossen zonder die 40 tot 60 miljard aan slechte leningen op nul te zetten. En dat zijn de officieel toegegeven slechte leningen. Edoch, met die ‘officiële’ 40 tot 60 miljard is door de banken verder gespeculeerd in leningen, obligaties, effectenpakketten enz. . Zie daar het derivatenprobleem. De politiek liegt hierover tot in de n-de macht. De Nederlandse economie ligt aan barrels als je deze derivaten niet op nul zet. Elk land in de EU weet dat en kampt met dezelfde problemen. De VS idemdito. Dit is een wereldprobleem dat niet opgelost kan worden als je niet elk land in de wereld (inclusief Rusland en China) hierbij betrekt.
    De staat en quango/collusieinstituten als de AFM schieten tekort. Dit kan je niet aan de banken overlaten want de banken zijn de markt. De politieke partijen -en daarmee de staat- zijn hierin misdadig nalatig. Al met al een politieke sociaal-economische catastrofe in de maak.
    En wat zijn die mensen die hier het ‘slachtoffer’ van zijn… ja… eenvoudige zielen, met alle respect. Geld en daarmee de markt kent geen waarde. Dat is de leugen van politieke partijen als het CDA, de VVD en de PvdA. Dat is de leugen van hoe mensen opgevoed worden, in wat voor droom ze kennelijk leven. En van alle praatjesmakers en brallers in deze samenleving.
    En dan die zorgplicht… voor banken, alsof het sociale werkers of verplegers betreft. Of: de droom is een nachtmerrie geworden.
    Dit sociaaleconomische en daarmee politieke mechanisme is kenmerkend voor deze gristelijk/kapitalistische maatschappij, een maatschappij in verval.

  8. 13

    Bah, wat een nare reactie. Ik walg ervan als mensen zo in een ideologie geloven, dat ze afzonderlijke trieste gevallen afdoen met “ja, maar volgens de ideologie maakt het het systeem sterker”. Daar koopt die beste man niks voor. Wat een treurnis als je zo het verzieken van andermans leven goedpraat. Misschien is die aasgier goed voor jouw idee van het systeem, dan nog weegt dat niet op dat zijn inzet is deze man gruwelijk hard te naaien. De aasgier’s winst is andermans verlies en die ander heeft weinig te kiezen. Natuurlijk zijn er meer schuldigen, maar dat maakt de strategie van deze eikel nog niet wenselijk.

  9. 14

    Zo’n aasgier maakt snelle winst, waar degene die zijn huis kwijtraakt vervolgens nog jaren voor krom mag liggen…

    Ik vraag me wel af wat er precies aan te doen is. Eigenlijk zou iemand de verkoop van zo’n woning moeten verzorgen, met als doelstelling daar een correcte prijs voor te krijgen zodat er geen restschuld ontstaat of die schuld in elk geval zo klein mogelijk blijft. Een bank moet dus niet zelf verkopen, want die heeft niet voldoende belang bij een lage restschuld. Sterker nog: voor een bank is het wel prettig als mensen in het krijt staan bij ze, dat is een vorm van zekerheid.

  10. 16

    Hear, hear! En vergeet niet om maatregelen te treffen die aan dit perverse mechanisme een einde maken. Als dit de prijs is die voor die zogenaamde vrije markt moet worden betaald, is het dan niet beter om die op te heffen?

  11. 17

    Het is geen gier want die ruimt alleen lijken op, het slachtoffer dat in zijn klauwen komt leeft nog en het is de bedoeling dat dat nog een tijdje zo blijft.Het is eerder een parasiet met de bank als medeplichtige.

  12. 18

    Voor alle duidelijkheid: de executiemarkt functioneert niet eens als een markt, maar wordt als zodanig en dus als legitimatie gebruikt

    @11/gentlemaniac onze aasgier is niet een opkoper meer die de prijs drukt, het is een van de makers van een rigged game – en wat mij betreft ook op maatschappij-niveau zeer inefficient