De grote ebolaleugen

ACHTERGROND - Of: hoe journalisten wetenschappers een slechte naam geven.

Afgelopen zondag verscheen een artikel in de New York Post getiteld ‘The great Ebola lie – Outbreak hyped for funding & media attention’, waarin werd gesteld dat allerlei eerdere voorspellingen over het aantal ebolaslachtoffers schromelijk waren overdreven:

But the media weren’t asking skeptical questions. The next day, reporting on a separate WHO conference, a New York Times headline blared: “New Ebola Cases May Soon Reach 10,000 a Week, Officials Predict.”

The “soon” in that warning from the WHO’s Bruce Aylward was “by the first week in December.”

Well, the WHO has now reported cases for that period. Total: 529. It was no fluke; the average over the last three weeks was 440.

En dus volgde al snel deze conclusie:

You’ve been lied to, folks. For months.

En waarom?

The political chiefs at the WHO — and at our own Centers for Disease Control — were promoting hysteria in bids for more funding. They either refused to look for the facts, or ignored them.

Dat zijn forse beschuldigingen, die – zo lijkt het op het eerste gezicht – worden ondersteund door de cijfers: die 10.000 nieuwe ebolabesmettingen in de eerste week van december zijn er inderdaad niet gekomen.

Zijn we dus voorgelogen door geldbeluste bureaucraten en wetenschappers van de WHO en de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention? Je zou het zo geloven als deze beschuldiging niet was verschenen in de New York Post, het schoolvoorbeeld van een volstrekt onbetrouwbaar en hitserig vod van – niet toevallig – een erg rechtse en conservatieve signatuur.

Daarnaast heeft de auteur van het stuk, Michael Fumento, een nogal controversiële reputatie.

Tijd dus om wat dieper in de materie te duiken.

Voorspellingen

Allereerst: wat voorspelden de WHO en de Centers for Disease Control and Prevention nu precies? Het artikel in The New York Times waar Fumento naar verwees, geeft deels antwoord op die vraag.

Tegen het einde van het artikel vinden we een staatje waaruit blijkt dat in ieder geval de Centers for Disease Control and Prevention niet één enkele voorspelling deden, maar meerdere scenario’s schetsten. Volgens het worst case scenario zouden tot aan 20 januari tussen de 537,000 en 1,367,000 ebolabesmettingen optreden. Met een overlevingspercentage van dertig tot vijftig procent, zit je dan gegarandeerd aan honderdduizenden doden.

Er was echter ook een best case scenario: tussen de 11,000 en 27,000 besmettingen tot aan 20 januari.

De 19.000 huidige besmettingen die Fumento zelf noemt, passen uiteraard prima binnen dit best case scenario.

En misschien zitten we nu in het best case scneario, juist omdat er miljarden tegenaan zijn gegooid om de epidemie binnen de perken te houden.

Misschien ook niet, natuurlijk, maar Fumento heeft, ook zonder met die mogelijkheid rekening te houden, de gezondheidswetenschappers al afgeserveerd en zichzelf volledig gelijk gegeven.

Van wetenschap naar krantenartikel

Krantenartikelen, en nog meer de koppen die erboven staan, moeten lezers trekkers. Bij epidemieën hebben journalisten dus als vanzelfsprekend de neiging de nadruk op het worst case scenario te leggen: ‘10.000 ebolabesmettingen per week’ trekt uiteraard meer aandacht dan ‘Mogelijk slechts 500 ebolabesmettingen per week’.

Het probleem is echter dat journalisten met dit soort eenzijdig-sensationalistische berichtgeving niet alleen zichzelf ongeloofwaardig maken, maar ook de wetenschappers wier onderzoeksresultaten of verwachtingen zij maar beperkt weergeven.

En daarvan maken conservatieve ideologen als Fumento vervolgens maar wat graag gebruik.

Bad faith

Fumento mag dan niet langer Tea Party crazy zijn, eerlijk is hij allerminst. Want hoe kun je de Centers for Disease Control and Prevention van opzettelijke leugens betichten als één van hun voorspelde scenario’s precies overeen blijkt te komen met de werkelijkheid?

Wat is dan leugen? Dat ze het gore lef hebben gehad ook nog een ander scenario door te rekenen?

Als conservatief heeft Fumento een beperkt vertrouwen in de mogelijkheden van overheden om effectief in te grijpen. Dat sentiment komt ook tot uitdrukking in het stuk dat hij schreef:

The simple truth is this: Epidemics have been peaking and disappearing throughout history, long before there were health organizations, vaccines or effective treatments. Ebola was no different.

Zodoende is het aantal ebolabesmettingen volgens hem beperkt gebleven, niet dankzij maar ondanks de miljarden dollars die overheden in de bestrijding van deze epidemie hebben gestoken.

Want zoals gezegd, hij weigert ronduit de mogelijkheid in overweging te nemen dat massaal overheidsingrijpen het aantal ebolabesmettingen heeft weten te beperken.

En dus moeten de WHO en de Centers for Disease Control and Prevention bewust en uit winstbejag hebben gelogen.

Dat Fumento deze beschuldiging nog enigszins geloofwaardig heeft weten te maken, is echter in niet onbelangrijke mate te danken aan het gegeven dat ook mainstream journalisten – gezien hun commerciële belangen – maar moeilijk om kunnen gaan met wetenschappelijke onzekerheid.

En tot slot nog even dit: ook Michael Fumento is dus gezakt.

  1. 1

    hij weigert ronduit de mogelijkheid in overweging te nemen dat massaal overheidsingrijpen het aantal ebolabesmettingen heeft weten te beperken.

    Dat is ook zeer begrijpelijk. Want:
    – alle eerdere ebola-epidemieën zijn ook vanzelf zonder massaal overheidsingrijpen gestopt
    – bij eerdere dreigende epidemieën van SARS, Mexicaanse griep en vogelgriep bleef het aantal besmettingen en slachtoffers ook ver onder de worst-case scenario’s

    [img]http://graphics8.nytimes.com/newsgraphics/2014/07/31/ebola-qa/e593170452e053aad4a48f9d16af8bd9de17e18c/promo-model-new-ai2html-460.png[/img]

    Ook bij andere problemen worden rampzalige worst-case-scenario’s geschetst, die naderhand toch niet blijken uit te komen. Het opraken van aardolie en de opwarming van het klimaat blijken toch langzamer te verlopen dan de doemprofeten voorspelden.
    Als doemvoorspellingen zo vaak niet uitkomen, dan gaan we ze steeds minder serieus nemen.

  2. 2

    @0: “in niet onbelangrijke mate te danken aan het gegeven dat ook mainstream journalisten – gezien hun commerciële belangen – moeilijk om kunnen gaan met wetenschappelijke onzekerheid”
    – wat een bizar verband en beschuldiging.

  3. 3

    [img]http://www2.picturepush.com/photo/a/14480560/oimg/blogposts/Schermafbeelding-2014-12-17-om-13.37.02.png[/img]

    Zeg nou zelf: 537.000 besmettingen in Liberia, half januari? Dat is wel erg ongeloofwaardig: laat staan meer dan 1 miljoen.
    Het is ook een raar grafiekje, zo’n parabool. De curve moet ergens gaan afvlakken, want de besmetting dooft altijd uit door opbouw van resistentie en de beperkte populatie. Wetenschappers die zo’n curve publiceren maken zichzelf ongeloofwaardig.

  4. 5

    @3:

    want de besmetting dooft altijd uit door opbouw van resistentie

    Klets, dat hoeft helemaal niet. De ontwikkeling van resistentie kan niet plaats vinden (er zijn ziektes waarbij dat gebeurt), of de ziekte kan sneller om zich heen grijpen dan de resistentieontwikkeling bij kan benen.
    Vaak zie je dat het eerder afvlakt vanwege het feit dat de “susceptibles” gewoon op zijn – jouw beperkte populatie. Maar dat hangt dus sterk van je populatiegrootte en je transmissie af. Zo lang er miljoenensteden bestaan kan het zeker wel.

    Kortom: zo’n worst case scenario kan wel degelijk plaats vinden. Dat het meestal niet gebeurt komt omdat het worst-case scenario’s zijn: een combinatie van toevalsfactoren met de slechtst denkbaar mogelijke uitkomst – zeldzaam dus.

  5. 6

    Als de New York Post zou bepleiten, of er voor zou zorgen, dat in ieder geval het aantal besmette mensen geholpen kon worden, deden ze nog iets nuttigs.
    Nu krijgen we weer een ongelooflijk gezeur over getalletjes en de slachtoffers, kunnen wat hen betreft de moord stikken.

  6. 7

    @5: “ontwikkeling van resistentie kan niet plaats vinden”
    – vreemde bewering, de overlevers zijn resistent.
    Door de instorting van de gezondheidszorg ontstaan ook veel slachtoffers, die krijgen weinig aandacht.

  7. 8

    The simple truth is this: Epidemics have been peaking and disappearing throughout history, long before there were health organizations, vaccines or effective treatments. Ebola was no different.

    Doet me denken aan klimaatontkenners. “In het verleden werd het klimaat ook wel eens warmer of kouder”. Niks aan de hand dus.

    Dat er ondertussen aan de pest miljoenen mensen zijn overleden boeit niet, natuurlijk.

  8. 11

    Ik ben benieuwd wat de wereldbedreigende epidemie van 2015 gaat worden. Binnen 12 maanden zullen we weer mondkapjes op TV zien en bobo’s die roepen dat experimentele vaccins nu direct ingezet moeten worden.