De groene kansen van de kredietcrisis

Deze week kwam het rapport “The Economics of Ecosystems and Biodiversity” [.pdf] wederom in de belangstelling te staan. Hierin wordt gesteld dat de jaarlijkse kosten van ontbossing (en vernietiging van andere ecosystemen) de kosten van de financiële crisis ‘klein bier’ doen lijken. “At between $2 trillion and $5 trillion per year it dwarfs the cost of the current financial crisis which economists gauge at about $1.5 trillion” (DerSpiegel).

Ondertussen ontstaat er wel het idee dat nu overheden voor miljarden moeten bijspringen om de bankwereld overeind te houden dit ten koste zal moeten gaan van beleid op klimaatverandering en duurzame energie. De Financial Times kopte vorige week nog “EU: saving the economy or saving green dreams?”. Ontkenners van climate change en peakoil verkneukelen zich nu al bij het idee dat de financiële crisis groene ambities van de politieke agenda zal stoten. Maar het tegendeel zou wel eens waar kunnen zijn.

De eerste reflex van politici zal waarschijnlijk zijn om te snijden in (zogenaamd kostbaar) beleid op duurzame energie en klimaatverandering. Maar nu het roofkapitalisme haar einde nadert is er juist meer ruimte voor verduurzaming en dat besef zal op den duur ook bij beleidsmakers doordringen (BlogActiv.eu). Het roofkapitalisme dat verantwoordelijk is voor de enorme overshoot in consumptie stond verduurzaming altijd in de weg. Flitskapitaal vloog van oliepalm plantage naar kopermijn terwijl de natuur en lokale bevolking berooid achterbleven. De ecologische en maatschappelijke schade werd nooit meegerekend in de prijs. Vraag naar goederen werd gecreëerd met geleend geld, net zo goed dat ontwikkelingskosten van nieuwe ontbossende en vervuilende projecten werden gedekt met geleend geld. Investeren en projectontwikkelen: gewoon omdat het kan! Het leek een aardig zichzelf versterkend concept als je geen oog had voor de grenzen van wat onze aarde aankan. Nu de motor achter het roofkapitalisme is weggevallen zal ons economisch handelen weer gebaseerd moeten worden op de werkelijke economie en dat biedt perspectieven voor verduurzaming. Of zoals oud Wereldbank econoom professor Herman Daly zegt: “To keep up the illusion that growth is making us richer we deferred costs by issuing financial assets almost without limit, conveniently forgetting that these so‐called assets are, for society as a whole, debts to be paid back out of future real growth.” (TheOilDrum).

De kosten van een transitie naar duurzame energie vallen in de miljarden. Tot nu toe werd al heel snel geroepen dat zoiets onbetaalbaar was. Maar in die paar weken dat particuliere banken dreigden om te vallen waren de miljarden snel gevonden. Nu ook doordringt dat de kosten van niet-duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen velen malen hoger zijn dan de kosten van de financiële crisis is een herzien kosten-baten plaatje snel gemaakt.

  1. 1

    Het grote verschil: als alle banken uitvallen door een ‘systemic meltdown’, dan heb je binnen twee weken te maken met lege albert heijns. Binnen vijftien dagen heb je complete anarchie. Een week later een aantal miljoen doden.

    Duurzaam gebruik van materialen is andere koek — als materialen opraken, dan gaat dat niet opeens, maar sluipender. Je economie inrichten voor duurzaam gebruik kost niet alleen miljarden, d’r gaat ook nog eens heel veel werk inzitten. Plus dat je de bestaande machtsverhoudingen moet veranderen. Bij uitstek een zaak voor politici dus, maar als je ziet dat die bij een crisis als deze al de grootste moeite hebben om tot overeenstemming te komen, heb je dan nog illusies over een ver-weg-en-veel-duurder-probleem als verduurzaming?

  2. 2

    Wat Daly zegt zou eigenlijk ergens in het inflatiecijfer tot uitdrukking moeten zijn gebracht. Maar dat zie ik nergens gebeuren/gebeurd zijn.

    Als de reden is dat lonen//prijzen ongeveer gelijk op gingen voor dezelfde diensten//goederen dan begrijp ik de lage inflatiegroei per jaar. Maar per saldo terug in de tijd ziet het er dus 20 keer anders uit.

    Waarmee de VVD met zijn voorzichtige uitgaafbeleid eigenlijk jokkebrokt over hun doel: niet de financien op orde krijgen maar de leningen per jaar in de pas laten blijven om stilletjes mee te kunnen profiteren van de geldgroei. Tenminste, daar lijkt het op.

    Maar de SP jokt niet veel minder hoor. En ze verzwijgen die achtergrond eveneens. Wie niet. O, als Geert of Rita dat nou eens helder zouden uitleggen, ik koos meteen voor hen en Sarah Palin.

    En het duurzaamheidsverhaal van poster, zowel waar als te groot voor mooie woorden. Ik zou voor de verandering wel eens een mooi positief milieu- en samenlevingsverhaal in lelijke woorden willen lezen.

  3. 3

    Ik zou voor de verandering wel eens een mooi positief milieu- en samenlevingsverhaal in lelijke woorden willen lezen.

    Patent op unieke lijnen m44. Maar is u tevens minstens gemiddeld gelukkig, globaal genomen ?

  4. 5

    Nou Carlos, je kan de ‘kosten’ van de kredietcrisis en de ‘kosten’ van een duurzame(re) economie niet één op één vergelijken. De kosten van de kredietcrisis is het herverdelen van geld van de belastingbetaler naar schuldenaren. De materiële productie neemt er niet door af. Een CO2-neutrale economie zal betekenen, zeker op korte termijn, veel meer minder produceren.

  5. 7

    Maar nu het roofkapitalisme haar einde nadert?

    waar haalt U de kennis vandaan dat de mens zijn lusten weet te beheersen?

    Hell, The party just got started.

  6. 8

    @HeMaWo 7. de lustgevoelige mens van vandaag kan (sufterug)neuken zoals jij, en/of een obese idioot met Alkaselzer bij de hand worden. Of in de zon liggen.

    Dat is dus niks. Alleen de organisatie die DIE menselijke driften omzet in omzet, die wint. Dat weet jij ook. Kul dus.

  7. 11

    Hele vreemde analogie die daar gemaakt wordt.

    Banken overeind houden kost veel geld. Plannen met duurzame energie bronnen kosten ook veel geld. Daarom is het mogelijk dat de regering ook daar nu miljarden voor uit trekt.

    Huuh??

    Ik hoorde de dezelfde redenering op een bijeenkomst van Porsches voor Paupers. Volgens hen is het nu het moment om aan de bel trekken. (Redenering exact hetzelfde! apart he?)

    Of de brochure “steunzolen voor sprinkhanen” die laatst op de mat viel, ook al hetzelfde laken en pak…

  8. 13

    Het heeft niet zoveel te maken met waar die miljarden vandaan komen, het is slechts een constatering dat het roofkapitalisme (begin een garnalenkwekerij in Ecuador met geleend geld en als na vijf jaar de kweekvijvers er vergiftigd en verzilt bijliggen ga je gewoon investeren in garnalenvijvers in Nigeria, investeren, roven, winst pakken en wegwezen), dat het roofkapitalisme aan banden gelegd gaat worden omdat men inziet dat het op de lange termijn niet werkt. Maar goed je moet wel in een positieve bui zijn om het te geloven, dat geef ik toe.

  9. 14

    Wat hema @ #7 gromt. Het ‘roofkapitalisme’ is een uitdrukking van onze aller banaalste primaten natuur. Nu steeds meer hulpbronnen onder een groeiende druk komen gaan we de grootste tragedy of the commons zien ontvouwen uit de geschiedenis. Markeer mijn woorden! (met oplosmiddel vrije marker inien mogelijk)

  10. 16

    Interessant, maar metéén door naar het hoe, wanneer maar vooral wie?
    Gooi maar even met wat losse kreten…mag wel hè?

    Miljarden.
    Doel: (door)breken huidig mono- oligopolie energiemijen.
    Duurzame energiewebben.
    Barrières: huidige stand techniek, efficiency, kosten/ subsidies, transport (leidingen)..
    Hoe? Bestaande energiesysteem van binnenuit uithollen?
    Bottom up, lokale energiewebjes.
    Wanneer? Een break- even point o.i.d.?
    Alle duurzame technieken m.b.t. wind/zon/water(stof)/bio bij elkaar vegen.
    Lokale omstandigheden als klimaat (zon, wind) beschikbaarheid water, bio in kaart.
    Applicaties schrijven/ aanbieden toegespitst op klantspecifieke vraag.
    Totaalpakket m.b.t. (nieuw) kantoorgebouw, blok woonhuizen, ind.terr., coop boeren.
    In combinaties bekijken (lease)auto’s op waterstof/ accu’’s of bio (lokaal), aanvullend zonnepanelen of een windmolen op het dak met liefst retour lokaal) in enz..
    Op termijn die 100.000- den webben koppelen (noodgedwongen, de en.mijen geen klanten meer).
    Nóg gelijkmatige(r) (nacht, windstilte) efficiëntere en goedkopere energiestroom
    De energiecentrale slechts verdeelstation/ transformatorhuis.
    Triljarden.

    Wie? Bedoel, een YT een Google, toch ook gewoon vanuit studentenkamertjes begonnen?
    Een Gates…een Lindbergh in een loodsje…

    Maar vooral: Fuck het Systeem.

    Anders BLIJF je veeel langer dan nodig in het cirkeltje van de olie- en gasbaronnen…

  11. 17

    drie opmerkingen:

    De subprime loans zelf hebben de banken zelf nooit willen afsluiten maar de overheid heeft ze daartoe gedwongen. Dat is geen kapitalisme dat is overheidsdwang. Wetsontwerpen van de republikeinen die meer controle en regulatie zouden brengen hebben de democraten meerdere malen afgeschoten. ( arme mensen hadden immers ook recht op een hypotheek). Dat de banken toch hebben willen verdienen aan die subprime loans: tsja.

    de logica van Carlos dat de overheid nu miljarden in de banksector pompt en dat de overheid daarom ook miljarden in duurzame energie moet pompen zie ik ook niet.

    Als je de derde wereld of het klimaat werkelijk wilt helpen is het veel effectiever om tariefmuren af te breken. Het kapitalisme is daarbij onontbeerlijk.

  12. 19

    @18 de overheid heeft ze daartoe gedwongen

    Ik geloof dat de overeid een verbod stelde op het weigeren van een hypotheek slechts op grond van de postcode van de aanvrager…

  13. 25

    Er is een groot verschil tussen de financiele crisis en de energie crises
    – Overheden lenen zelf heel erg veel geld, daarom helpen ze de banken.
    – Wind en zon zijn gratis. Duitsland laat zien dat duurzame energie zich wel degelijk snel kan ontwikkelen, zonder dat de overheid dat betaalt. In Duitlsand betaalt iedere energie gebruiker een kleine opslag op elke kWh, ook bedrijven. Die opslag is ca 0.5 cent per kWh.

    Dus de ontwikkeling van duurzame energie is geen financieel probleem, maar en monopolie probleem.
    In nederland zijn provincies en gemeentes eigenaar van de fossiele centrales. En zij slagen er vooralsnog in hun fossiele monopolie te behouden, door uit alle macht windenergie tegen te werken. Meer duurzame energie is slecht voor het financieel rendement van de gemeentelijke en provinciale fossiele stokers. Zo simpel is het in dit land.

    Vergelijk met Frankrijk, daar heeft de staat heel veel kerncentrales gebouwd. Om het duurzame imago van Frankrijk nog een beetje te redden, bouwen ze tegenwoordig ook windparken. Maar verreweg de meeste duurzame energie komt in Frankrijk van oude waterkracht centrales.