De frustratie van de GroenLinks-kiezer

GroenLinks en de zwevende kiezer: geen connectie

Ik snap het niet. Als trouwe GroenLinks-stemmer (en lid in de zin van donateur) zie ik andere partijen wild op en neer gaan in de peilingen. Agnes Kant is iets te boos, hup, de SP keldert van 25 naar 12. Emile Roemer maakt een leuk grapje: terug naar 15. Cohen gaat de PvdA redden: 10 zetels erbij. De grote redder weet het antwoord niet op een vraag: weer 7 zetels eraf. Wilders gaat tekeer tegen straatterroristen: 8 zetels erbij. Wilders gaat iets te hard te keer tegen straatterroristen: weer 3 eraf en bij D66 2 erbij. Bij de VVD vliegen de zetels er ondertussen aan door helemaal niets te doen en de zetelontwikkeling van Trots op Nederland is een komedie waardig.

Welke partij boemelt ondertussen voort als trein op zonne-energie op een bewolkte dag? GroenLinks. Hoe kan dat?

Aan het programma kan het niet liggen. Dat scoort hoog in alle vergelijkingen op het gebied van koopkrachtbehoud, investeren in onderwijs en zorg en uiteraard voor milieu.

De presentatie dan? Femke Halsema wint niet altijd de debatten, maar eindigt toch wel steevast in ‘het linker rijtje’. Ze wordt ook alom gewaardeerd om haar welsprekendheid en inhoudelijkheid. De rest van de fractie is ook behoorlijk zichtbaar: Tofik Dibi en Ineke van Gent horen bij de bekendere Kamerleden.

Waarom komen er dan toch zo weinig zetels bij? Met alle aanhoudende positieve aandacht hebben Halsema en GroenLinks twee à drie zetels binnengehaald. Dat aantal haalt Emile Roemer binnen door één keer te zeggen: “Geen marktwerking in de zorg!”

Dit is geen retorische vraag, ik ben echt benieuwd naar wat de ideeën van de GC-lezer hierover zijn. Let op: ik zit niet te wachten op antwoorden van PVV-aanhangers in de lijn van: “Omdat we met GroenLinks binnen drie jaar hier sharia hebben.” Het gaat mij om al die (relatief) linkse kiezers die van de SP naar D66 naar de PvdA en weer terug naar de SP gaan en daarbij blijkbaar nooit GroenLinks al alternatief zien.

  1. 1

    Waarschijnlijk omdat GroenLinksstemmers erg gevoelig zijn voor strategisch stemmen ( ik denk dat een deel van de winst van de PvdA momenteel van GroenLinks af komt. )
    En daarnaast, om Frits Wester te citeren: Femke Halsema doet het altíjd goed in debatten. Dat is dus geen nieuws… dus geen media-aandacht. Als Roemer daarentegen twee grappen maakt wint-ie zowat het debat bij Wester.

  2. 3

    Volgens mij heeft groenlinks weinig last van strategisch stemmen, dat blijkt mi uit het constante aantal zetels in de peilingen. Als ik praat met ‘zwevende kiezers’ uit de liberalere hoek die twijfelen tussen D66, VVD en GroenLinks hoor ik vaak opmerkingen over het linkse verleden van GroenLinks. Hoe liberaal/vrijheidslievend is GroenLinks zonder Halsema en Vendrik? Of komt de nationalisatie discussie dan weer terug? Net als de ouderwetse wijze van de verzorgingsstaat met het gebrek aan activerend vermogen dat daar bij hoort? Dus kiezen ze voor D66 of VVD.

    Deze angst voor ouderwets verzorgingsstaat beleid wordt vaak gestaafd met anecdotische voorbeelden uit de lokale praktijk, groenlinks raadsleden die trots zijn op het opmaken van het potje voor bijzondere bijstand door minima aan produkten te helpen ipv aan een zinvolle dagbesteding of baan.

    Voor wat betreft de strategische stemmers onder de lezers hier: wat heeft ’t je voor positiefs opgeleverd onder Balkenende I t/m IV?

  3. 5

    @Martijn: ik ben in zoverre een strategisch stemmer, in dat ik probeer een inhoudelijk sterke oppositie probeer te steunen met mijn stem.

    De laatste keer is dat fout gegaan toen de ChristenUnie in de regering stapte. De SP neem ik inhoudelijk niet serieus, hoewel ik ze best sympathiek vind, SGP zou ik nooit stemmen en verder maakt iedereen geloof ik kans regeringspartij te worden. Ik heb dus nog nooit zo’n moeilijke keus te maken gehad als nu en ik ben er nog niet uit, maar het zou heel goed kunnen dat ik straks juist uit strategische overwegingen GroenLinks ga stemmen (het alternatief voor mij is D66, maar daar lijken me meer risiko’s aan te zitten).

    @3: vind de nummering van de Balkenende’s erg moeilijk omdat de media zo vriendelijk voor Balkie zijn dat ze twee vallen niet meetellen; maar dat terzijde -en antwoord op jouw vraag- ik heb de inbreng van fraktievoorzitter Rouvoet in het kamerdebat meestal als erg nuttig ervaren. Bij de laatste verkiezingen is mijn stem verloren gegaan toen de ChristenUnie in de regering ging.

  4. 7

    Ik zie een aantal oorzaken, waar hou er rekening mee dat ik bepaald geen opbjectieve kiezer ben:
    1. GL opereert in een kiezerspoel met veel concurrentie: de partij schuurt ideologisch aan tegen D66, PvdA en in (veel) mindere mate de SP. En welke kant zou GL op moeten groeien? Zo links als de SP worden ze toch niet, als je voor macht gaat kun je beter PvdA stemmen en de D66-middenkiezers worden waarschijnlijk vaak afgeschrokken door klassiek-linkse oprispingen in GL, zoals bijvoorbeeld het weigeren in Utrecht het kraakverbod uit te voeren. Heel sympatiek, overigens.
    2. GL kiest relatief vaak niet voor standpunt A of B maar een eigen, tussenliggend standpunt C (bv rond AOW en ontslagrecht en tot voor kort ook stufi). Dat is sympathiek, maar schept voor de gemiddelde kiezer onderduidelijkheid over waar de partij precies staat in het politieke debat. Om het bot te zeggen: de Telegraaflezer begrijpt AOW of 65 of op 67, maar niet ingewikkelde constructies waarbij gekeken wordt naar jaren gewerkt etc.
    3. GroenLinks profileert zich relatief weinig op sommige standpunten die voor veel (linkse) kiezers belangrijk zijn, zoals zorg en toch ook wel onderwijs. En eerlijk gezegd vond ik de profilering op milieu de afgelopen 4 jaar ook niet om over naar huis te schrijven, wat toch opmerkelijk is voor een Groene partij.
    4. En 4 toch ook een beetje, het stuitend lelijke campagnemateriaal dat GL steeds weet te produceren. (tegenwoordig overigens minder erg dan vroeger, bij de laatste EP verkiezingen was het zelfs goed).

  5. 8

    @3: Volgens mij heeft groenlinks weinig last van strategisch stemmen, dat blijkt mi uit het constante aantal zetels in de peilingen.

    Peilingen zijn geen verkiezingen en wat je toch vaak ziet is dat GL het beter doet in de peilingen dan bij de verkiezingen zelf. Het tegenovergestelde van het CDA (geen cijfers bij de hand om het te staven).

    Dus lijkt het me dat er wel degelijk een flinke groep strategische PvdA stemmers is met een oorspronkelijke ‘peilingvoorkeur’ voor GL.

    Daarnaast @Martijn het redelijke constante van GL komt volgens mij o.a. door:
    – een tamelijk ‘vaste’ groep van ‘idealisten’, vooral eentje die hun idealisme kunnen betalen itt veel SP, PVV en ook gedeeltelijk PvdA stemmers, waardoor ook minder gevoelig voor de zgn ‘onderbuik’ (het aandeel ex-CPN stemmers zal bij GL ondertussen wel erg klein zijn).
    – GL heeft zijn kiezers nog nooit hoeven teleurstellen dmv regeringsdeelname, dus geen last van de D66 jojo.

    En natuurlijk omdat we met GroenLinks binnen drie jaar hier sharia hebben ;-)

  6. 9

    @7: Uit programmavergelijkingen komt toch altijd dat de SP het dichtst bij GroenLinks ligt. De neiging van GroenLinks om niet met een simpel idee te komen, maar een heel rapport te dumpen was ook een ergernis, maar de partij is daar wel beter in geworden. Net als in campagnevoeren: het was inderdaad altijd huilen met de pet op, maar GL heeft nu gewoon mooi materiaal, terwijl de SP het nu doet met een oerlelijke poster met een oude leus van Vlaams Blok.

    @8: In Nova kwam laatst naar voren dat de gemiddelde GroenLinks-kiezer beneden modaal verdient.

  7. 10

    @7, punt 2: je kunt je als partij nooit op alle kiezers richten, en ik weet niet of de gemiddelde Telegraaf-lezer nou de kiezer is waar GroenLinks het van moet hebben. En ik zou zeggen dat het niet mijden van nuance voor veel mensen ook een pluspunt kan zijn, voor mij wel in elk geval.

  8. 11

    Het grootste probleem is het profiel van Groenlinks.

    Ze willen altijd alles nieuw, nieuwer, nieuwst.. zonder daarbij redelijk na te denken over de consequenties. Zo heeft Groenlinks zonder pardoes ingestemd met de OV-chipkaart.. vermoedelijk met het *nieuw*-argument in hun achterhoofd.

    Tweede probleem is het wijzende vingertje. In plaats van de problemen structureel op te lossen kiezen ze voor zogenaamde “eigen verantwoordelijkheid” als basisoplossing voor tal van problemen. En als het individu niet wilt wat Groenlinks wil, dan zijn ze uiteraard voorstander voor een campagne met milieuvervuilende glossy-folders.

    Derde probleem: Halsema is meer een goede politiek commentator dan zelf een echte politica.

    Vierde probleem: Groenlinks is nooit een serieuze partij voor nuchtere mensen; hun voorstellen zijn vaak dromerig (OV-chipkaart, zonne-energie, AOW-leeftijd, benadelen van huisvrouwen met de AOW) en staan ver van de weerbarstige werkelijkheid af; dat zie je dan trouwens ook weer terug in het afstandelijk gekwebbel van Halsema (het klinkt vooral intelligent, maar of dat het ook is…) en het wijzende vingertje van Groenlinks.

    Die zaken doen mij ervoor kiezen om niet op GL te gaan stemmen.

  9. 12

    @9: misschien dat de programma’s dicht bij elkaar liggen (dat durf ik overigens te betwisten, zeker als het gaat om de belangrijkste thema;s deze verkiezingen), maar naar buiten toe lijkt GL zich met het progressief vs conservatief verhaal veel meer op D66 en PvdA te richten.
    Poster en slogan van de SP zijn overigens idd vrij verschrikkelijk. Ik vind de GL poster van Femke overigens ook niet bijzonder aantrekkelijk (dan vind ik deze beter), maar dat zal een kwestie van smaak zijn.

    @10: van mij hoeft GL zich niet te richten op Telegraaf (of AD)-lezers, maar dat zijn wel heel veel kiezers.
    Ter illustratie: als alle lezers van NRC en Volkskrant op GroenLinks zouden stemmen, haalt de partij nog steeds geen tien zetels.

  10. 13

    @11: Typisch dat je dat van het wijzende vingertje zo ervaart, want dat zie ik niet. En het programma scoort vaak goed bij experts op de deelgebieden, dus het dromerige zie ik ook niet zo. Het lijkt meer een beeldvormingsprobleem dan een werkelijk probleem.

  11. 16

    Ik denk dat Halsema goed is voor die 12 zetels. Ze is de bepalende factor van GroenLinks; ze inspireet de kiezers om op haar te stemmen. Zonder haar zal de partij rede noch gezicht meer hebben. Misschien dat er een ander nieuw talent komt, want Dibi is te licht en nogal bezoedeld (zoek eens hier) en verder zijn er geen uitgesproken zwaargewichten in deze partij.
    Femke Halsema IS dus GroenLinks en ze is slechts die 12 zetels waard (wat nog een heel aardige prestatie is).
    Op dit soort partijen stem je meestal als je jong bent. Ook ik heb dat ooit gedaan (PPR).

  12. 19

    @11 hier noem je weer aantal goede redenen om niet GroenLinks te stemmen. Overigens is dat uitgaan van ‘eigen verantwoordelijkheid’ bij GroenLinks niet zo ver doorgeschoten als bij CDA en VVD die konstant bedrijven en bedrijfstakken zichzelf willen laten kontroleren.

    @16 Tofik Dibi is idd nog zo’n reden niet op GroenLinks te stemmen.

    Maar ja, met die Wilders erbij… Ik wil in elk geval niet niet stemmen en dan moet je toch wat.

    @18 en jij gelooft dat?

  13. 20

    @14: vind ik moeilijk te zeggen, want zitten zowel risico’s als kansen aan. Laat ik dit zeggen; ik denk dat een Femke Halsema die niet naar RTL Boulevard gaat in ieder geval niet boven de 20 zetels zal komen.

  14. 21

    Misschien dat ik GroenLinks deze keer wel aan een strategische stem help. Ik ben qua stanpunten meer een D’66 stemmer dan een GL stemmer, maar vrees wel dat D’66 vervolgens een CR kabinet mogelijk gaat maken dat wel erg naar rechts leunt. Het zal wel fijn zijn als er dan ook nog een GL nodig is. Aan de andere kant is het dan eerder een stem op liberale Femke dan op de krakende GL. Daarbij is strategisch stemmen (pvda) mij slecht bevallen.

  15. 22

    Mensen om me heen weten dat ik GL-kiezer ben en na elk interview of optreden van Femke krijg ik te horen dat ze zo betweterig is en de wijsheid in pacht heeft. De fatsoenlijkheid zit haar dwars. Maar dat is wel een reden voor mij om GL te stemmen. Je kan niet om duurzaamheid, vergrijzing en fatsoenlijkheid heen. En zodra je daarover begint ‘zeur’ je, ook al heb je gelijk :-)

  16. 23

    De vraagstelling van de stabiliteit van GL is interessant. Haar beantwoording is vergelijkenderwijs te zoeken. Er zijn meer groene partijen in Europa en hoe vergaat het die?
    Overal politiek klein, genieten ze een onevenredig groot aanzien.

    Zoals ik het zie, vertegenwoordigt GL de Westerse beschaving in haar huidige, oppervlakkige fase. Een ideologie van het Westen, de voornaamste.

    Je kunt de mensen van GL vergelijken met Moslim extremisten. Die meeste Islamieten zijn nolens volens aan die kleine groep gebonden. Zo cultureel ook mutatis mutandis Westerlingen aan GL, zonder ook zo gek te zijn om politiek op GL te stemmen. Ik begrijp dat e.e.a. kort door de bocht geformuleerd is, maar ik wil al vast een nuttige bijdrage leveren. De rest – hier teveel – komt nog wel eens. Eventueel.

  17. 24

    Ach, eigenlijk weet iedereen dat GL het beste is voor het geheel samen, maar het overgrote deel van de mensen stemt nu eenmaal op het eigen deelbelang. Diegenen die dat niet doen komen bij GL uit en dat is een redelijk constant deel van de bevolking.

  18. 25

    @23 Bien étonné de nous trouver ensemble, of misschien eerder amusé.

    Hoewel ik ’t niet eens ben met je “onevenredig groot aanzien” of “haar huidige, oppervlakkige fase” (dat laatste dan eigenlijk weer wel met bepaalde kanttekeningen en deels waarschijnlijk anders dan jij bedoelt, maar a là), begrijp ik denk ik waar je heen wil.
    Heel kort door de bocht kan ik je niet eens ongelijk geven, en is die gevoelsmatige binding er en op een vergelijkbare manier (niet op eksakt dezelfde manier), maar dat is te makkelijk.
    Zo kun je Nederland naast Amerika in Afghanistan ook vergelijken met de muis die tegen de olifant zegt:”wat stampen we hard hè?” terwijl ’t in werkelijkheid natuurlijk allemaal genuanceerder ligt.
    Ben eigenlijk wel benieuwd naar de rest. Of we dan nog steeds nous trouver ensemble.

  19. 28

    @23 het is bijvoorbeeld ook vergelijkbaar met hoe de ChristenUnie en de SGP elkaar lijken te beleven als politiek elkaars meest verwante partij, terwijl ze inhoudelijk mijlenver uit elkaar staan.

  20. 31

    Het blijft giswerk, maar naar mijn inzien zijn er 2 typen mensen die op GL stemmen. Je hebt de hoog opgeleide wereldverbeteraars met een sterke liberale inslag en je hebt de laagopgeleide sociale hippies die vooral love en peace prediken (vergeef me de versimpeling).

    Voor deze twee categorieën mensen vertegenwoordigt GL iets anders. Voor de eerste groep is GL een partij met een bijzonder uitgekristalliseerde visie op de toekomst, een progressieve partij met ideeën waar zelfs de progressieven onder ons even aan moeten wennen. Aan de andere kant is het de partij met het groen-rode &groen-linkse logo: jeuh voor milieu en jeuh voor solidariteit.

    GL heeft twee profielen en beiden profielen spreken maar een beperkte groep mensen aan. Of GL is te hoogdravend of het is te links. Wat zijn de alternatieven voor degenen die GL stemmen? Die zijn er eigenlijk amper. Zowel de sociale hippies als de hoog opgeleide wereldverbeteraars behoren tot een niche die weinig op hebben met de het arbeidersvolk van de PvdA of de SP. Geen bankwerker, staalarbeider, agent of bakker die zich thuis voelt bij GL.

    Wilt GL uit een grotere poel vissen, dan moet het haar merk anders gaan ?branden?. Daar is alles bij te winnen in electoraal opzicht.

  21. 32

    Oei, @bismarck! Dat is wel heel elitair en een beetje zelfingenomen.

    Ik voel me officieel beledigd als iemand die niet stemt op basis van eigenbelang (dan zou ik VVD moeten stemmen), maar toch niet op GroenLinks (Hoewel ik wel aan het twijfelen ben).

  22. 33

    Zie het artikel van Hubert Smeets in NRC van zaterdag 5 juni (alleen online voor abonnees), waarin hij het voorbeeld geeft van de Amsterdamse gemeentesubsidie voor een grachtbewoner. Die krijgt 2 gratis parkeerplaatsen, 1 voor zijn SUV en de ander voor zijn innovatieve Tesla Roadster, waar hij ook nog eens een gratis oplaadpunt voor krijgt. Echt helemaal goed voor het groene milieu en de duurzaamheid! De stadsbewoners die zich een dergelijke uitgave niet kunnen veroorloven zullen hun o-zo-vervuilende-auto weg moeten doen want ze krijgen met moeite maar een parkeervergunning – voor hetzelfde milieu. Een tijdje terug was wethouder Van Poelgeest boos op Diemen, toen die van het rijk dezelfde maatregelen tegen verkeersoverlast langs de A1 wilde als Amsterdam voor zichzelf had bedongen. Kennelijk is voor GroenLinks alleen een gezond milieu in Amsterdam belangrijk. Dat soort vreemde focusveranderingen, waarbij de meeste burgers alleen mogen toekijken hoe een elite een droom gaat verwezenlijken, is typerend voor GroenLinks. Je kunt er als kiezer niet op vertrouwen dat die partij voor jou iets tot stand brengt.

  23. 34

    @32: Dat is inderdaad de smoes die je veel hoort van niet GL-stemmers. GL is elitair en zelfingenomen. Ze weten zelf eigenlijk beter, maar ja je moet toch een legitimatie zoeken, niet?

    Ik ben ten minste eerlijk en erken: Ik stem niet GL uit eigenbelang.

  24. 35

    @34 tuurlijk spelen er allerlei andere belangen dan alleen het algemeen belang een rol bij de stemkeus die mensen maken, maar te zeggen GroenLinks heeft eigenlijk altijd gelijk en wie het daar niet mee eens is liegt? Dat is net zo zelfingenomen als Balkenende die zegt:”als je ’t niet met me eens bent, moet ik ’t nog maar ’s uitleggen.”

  25. 36

    Omdat Groenlinks overkomt als een partij van intellectuelen die de weg kwijt zijn, en niet als een partij die echt links is en opkomt voor de zwakkeren.
    Omdat Groenlinks nog steeds teveel leden heeft die te rare standpunten hebben over gezondheidszorg, subsidie en erkenning voor “alternatieve” genezingswijzen.
    Als je nu stopt met al die alternatieve poespas, kun je flink besparen, ik vind die spagaat opmerkelijk.

  26. 37

    In twee erupties in 2003 onthulde GL (= De Groenen) haar karakter.en betekenis:

    In de 2e Kamer van het NL Parlement werd op 18 dec. 2002 gediscussieerd over Normen en Waarden. Die staan er in Nederland belabberd voor en de regering wil er wat aan doen. De woordvoerder TG van D66 pleitte voor een individualisme met individuele verantwoordelijkheid (een gelijktijdigheid dus; opm. s.d.). Hierop reageerde de GL-leidster FH doctrinair dat éérst die individu moet emanciperen – zijn knellende banden slaken? – om daarná vrijwillig nieuwe verbanden aan te gaan (UHG). En gedurende dat éérst de trommel van de absolute, onverantwoordelijke individu blijven roeren.

    Ook merkte de FH op dat om aan die toestand van vrijheid voor iedereen te komen, mensen meer geld moesten hebben, want dan kunnen ze zelf beslissen wat ze willen kopen en dan ben je volgens haar (meer) vrij. Een uit die mond vermakelijk consumentisme. Maar gelach of gegiechel van de zijde van de parlementsleden die FH aanhoorden, bleven uit, zodat ik mag geloven dat ze haar ernstig namen; of ze waren in slaap gevallen. Haar ideologie was dus ook die van haar parlementaire tegenstanders. Terwijl als je wat ze zei kinderlijk gebazel noemde, je te vriendelijk zou zijn. Maar ideologie is gebazel-plus. Je kunt het dan beter over gevaarlijk ideologisch gebazel hebben.

  27. 38

    Ok, tot nu toe vallen de antwoorden in de categorieën “GroenLinks is te liberaal” (of ‘te rechts’) en “GroenLinks is elitair”. Dat zijn echter ook punten die gelden voor D66, de meest jojoënde partij van Nederland. Het beeld komt ook niet overeen met de resultaten van bv de CPB-doorrekening.

    Dit onderzoekje van Synovate dat VVD, PvdA, GL en D66 kiezers qua persoonlijkheid dicht bij elkaar liggen. Neem je de standpunten erbij, dan valt de VVD eruit. Neem je de factor gedrag dan komt GL ineens helemaal apart te liggen.

  28. 39

    @37: In twee erupties in 2003 onthulde GL (= De Groenen) haar karakter.en betekenis

    Ik moet je teleurstellen: er is geen geheime GroenLinks agenda. Ze willen gewoon doen wat in hun programma staat.

    Maar gelach of gegiechel van de zijde van de parlementsleden die FH aanhoorden, bleven uit, zodat ik mag geloven dat ze haar ernstig namen; of ze waren in slaap gevallen.

    Je vergeet de meest waarschijnlijke optie: jij begreep haar verkeerd.

  29. 40

    @38: ik zoek het toch in het gebrek aan duidelijke, wat hardere statements. De nuance wordt wel gewaardeerd, ook door tegenstanders, maar electoraal is het niet altijd even effectief.

    @37: je moet toch eens wat doen aan je neiging om je reacties zo bazelend elitair en ondoorgrondelijk mogelijk op te schrijven. Bovendien zou je toch echt eens het concept “linken naar de bron” moeten aanleren, zodat we je nogal vergezochte statements kunnen ontrafelen.

  30. 41

    @38 D66 is toch echt een bredere partij zonder het radicale linkse imago. Het is een beetje een ‘anything goes’ partij en daarmee ook een partij die zomaar groot of klein kan zijn. Er is amper een vaste achterban, maar er is veel potentieel. Bij GL is dit volledig omgekeerd.

    Ik denk ook niet dat jouw samenvatting klopt voor mijn reactie #31. En terzijde, liberaal is natuurlijk niet rechts. Het is onzijdig.

  31. 42

    HPax, dat je een hekel heb aan GroenLinks en daarom in je reacties weer even totaal off-topic overigens weer over kindergebabbel moet praten, en naar het rechtse onderwerp veiligheid moet. Ach, was GL nog maar een klein beetje radicaal-anarchistisch, en niet zo conformistisch geworden!

  32. 45

    Heel lang geleden stemde ik wel GL (of de voorgangers van) maar al lang niet meer. Ik stem nu voornamelijk SP. Ik vind GL niet echt links. Maar meer belangrijk, ik vind GL niet echt groen. Eigenlijk is er geen enkele partij in Nederland meer die ongegeneerd groen is en durft te gaan voor maatregelen die *echt* positieve effecten zullen hebben. Ik heb het dan niet over een Prius voor ieder deur, bio-industrie, dierenrechten, spaarlampen, natuurbeheer binnen Nederland, enz. (hier is GL wel sterk) maar maatregelen die verder kijken dan vier jaar en breder dan het voorgenoemde, en die maatschappelijk best wel ingrijpend zullen zijn.
    SP doet dat ook niet hoor, maar staat wel sterk naar de “commons”, en dat is volgens mij wel een heel integraal onderdeel van hoe we in de toekomst de klimaatverandering en bijbehorende sociale problemen het hoofd zullen kunnen bieden.

    Ik zie bij geen enkele partij een heldere beeldvorming van waar we op afstevenen. Het kiezer als consument staat overal voorop. Bij GL ook, hun website laat het prima zien: bij de standpunten staat Werk en Inkomen bovenaan en Groene *economie* op de vierde plaats. Voor mij is de grootste groen van Groen Links in hun naam.

  33. 46

    GL mist wat mij betreft toch een echte achtergrond. Zijn ze nou sociaal of liberaal of eigenlijk toch een soort communisten.

    Daarnaast hangt er een soms een sfeer die gelijk aan de vvd wat dedain en aroogantie over zich (haar) heen heeft.

    hang eerder naar d66

  34. 47

    Groenlinks is toch een studentenstads-partij (bron wikipedia), als ze hun electoraat willen uitbreiden, dan is dat natuurlijk niet makkelijk.

    Emotiotioneel sluiten ze dus het beste aan bij de (af)-gestudeerde stedeling. Als ze zich meer gaan richten op de andere groepen heeft dat weer het risico dat ze de oorspronkelijke groenlinks-stemmer van zich gaan vervreemden.

  35. 48

    Je kan mij van alles beschuldigen @47, maar toch niet dat ik een student ben.

    Net als @anja heb ik ook PPR gestemd. De eerste keer dat ik dat deed kwamen ze zelfs in de regering! Ik ben het altijd blijven doen op één enkele keer PvdA na. Jeugdzonde zullen we maar zeggen in 1977.

    Eigenbelang speelt maar een heel kleine rol bij mij anders had ik VVD moeten stemmen.

    Strategisch PvdA stemmen? Voor mij is het onzin want het gaat erom of VVD, CDA en PVV de meerderheid halen of niet.

    Voor mij is het milieu het belangrijkste item en GL slaagt erin om met een duurzaam alternatief te komen. Daarom ben ik ook lid (alhoewel ik wel wat actiever zou mogen zijn).

  36. 49

    Wordt het niet simpelweg veroorzaakt doordat GroenLinks de enige partij is die verschoond is van populisme? En daardoor jaar na jaar dezelfde boodschap brengt – hooguit licht aangepast aan de iets aangepaste geest der tijd – en daardoor dus ook stabiel gesteund wordt door steeds dezelfde (soort) mensen?

    GL laat zich niet afleiden door sentimenten in het heden, maar kijkt structureel naar de toekomst. Als enige. Kennelijk zit een vast deel van he electoraat (8-12 zetels) daar wél op te wachten en de rest niet.

  37. 50

    @45: De grote groene gedachte. speelde vooral bij de Europese verkiezing. Veel ambitieuzer dan dit kan het toch niet.

    @46: GroenLinks is sociaal-liberaal. Communisten zitten er niet meer in de partij.

    @47: De bio-industrie boer zal niet snel GL stemmen. Maar waarom zou GL de forens in de slaapstad of de oudere dorpsbewoner niet kunnen aanspreken?

  38. 51

    @50: dat ziet er inderdaad heel leuk uit… en het is lastig om dit in een korte comment te bespreken, dus verwijs ik naar deze presentatie van Saul Griffith om het in perspectief te zien. Hij rekent alles fijntjes door in zo’n anderhalf uur. Zijn optimisme werkt echter alleen als het wordt aangepakt als een “global Manhattan-type project”, en zo snel mogelijk.

    Intussen gaat de hoeveelheid CO2 in ons atmosfeer steeds omhoog, EN het energiewens van ons wereld neemt steeds toe (crisis of geen crisis). We willen steeds meer energie om het economisch motor van de wereld draaiend te houden, terwijl we al ruim boven de 350ppm CO2 zitten welke door klimaatwetenschappers wordt gezien als de uiterste veilige bovengrens.

    Ik vind een groene netwerk in Europa een druppel op een gloeiende plaat. Niet fout, maar komt niet in de buurt van wat nodig is – vooral voor een land dat natte voeten heeft. Zo’n 20 jaar geleden konden we het doen met kleine stapjes maar we zijn deze punt al lang voorbij.

    Een gevoel van urgentie ontbreekt m.i. geheel. Als ie er is, merk ik er in ieder geval weinig van. Ik ben geen optimist, ik zie ook niet dat het er ooit bijtijds van komt. Het privatiseringstrend dat de afgelopen jaren full scale is ingezet, vind ik de tegenovergestelde van wat een samenleving nodig zal hebben om de veranderende wereld dat ons nu wacht een beetje leefbaar te doorstaan. Vandaar dat ik leun naar SP, niet GL.

    Ik vind Femke een prima aanvoerster van GL, ik zie haar graag. Maar GL is voor mij echt niet (luidkeels) groen genoeg.

  39. 53

    @50: natuurlijk zullen er ook bij die mensen GL-stemmers zijn, maar het is procentueel veel, veel lager, kijk maar een op het kaartje wat op de wikipedia pagina staat.

    Het milieu wordt vaak geassocieerd met regeltjes en beperkingen. Het milieu krijgt een negatief imago en verliest draagvlak.

    Ook wordt er soms voor gekozen om cultuurlandschap om te zetten naar natuurlandschap, waarbij de lokale bewoner geen rol meer heeft en waar het beheer wordt overgenomen door het megalomane organisaties zoals Staatbosbeheer. Het gekke is dat groenlinks nog nooit landelijk heeft geregeerd, maar ze worden er wel mee geassocieerd. Men heeft bij Groenlinks onvoldoende inzicht in de gevoeligheden van vele plattelanders/dorpelingen en dat is de reden dat men daar zo slecht scoort.

  40. 54

    @53.

    1. Dat GL op het platteland niet sterk presteert is omdat het geassocieerd wordt met een (rand-)stedelijke partij. Wat heeft een Drentse heikneuter aan een visie die op zaken is gericht waar hij niets mee kan?

    Verder zijn de PvdA/D66/SP ook niet sterk op het platteland. De natuurlijke achterban van deze partijen bevind zich niet daar. Sommige streken zijn puur CDA, gemeentebelangen/VVD. Beter gezegd: gekeken naar karakter streek.

    2. Bij landbouwers wordt er vanouds via conservatieve krachten (NLTO, media, boerenorganisaties, enz.) hard aan een slecht imago van links gewerkt. Ze weten als geen ander dat ze bij de gratie van de politiek leven. En daarbij opgeteld zijn ze wel sterk georganiseerd, en zullen ze zeker niet bij verkiezingen thuis blijven.

  41. 55

    @54:1: PvdA is geen boerenpartij, maar het scoort toch redelijk op het platteland. Sommige plattelandsgebieden zijn zelfs verstokt links met gebieden waar de CPN jarenlang goede uitslagen haalde.

    @54:2: Is dat alles? Is het probleem van Groenlinksers dat boeren goed georganiseerd zijn? Ik denk het niet. Ik ken geen enkele Groenlinkser uit mijn provincie die op de landelijke lijst staat. Vinden GroenLinksers het wel belangrijk genoeg om in plattelandgebieden te scoren?

  42. 56

    Electorale stabiliteit – of idem stagnatie – van NL-Groen Links werd ter discussie aangeboden.

    Van mijn kant stelde ik voor A. naar verwante Politieke Parijen (GPP) in het buitenland te kijken. Daarna heb ik B. de aandacht gevestigd op GL (= GPP) als een belangrijke Westerse ideologie.

    Nu ga ik – 3e stap; we komen er wel – onverdroten door met C. de militanten van NL-GL onder de loupe te nemen. Een voorzitter van dat GL was een bekende pedosexueel, en Cohen-Bendit had ook zoiets. Ik mocht hem vroeger wel. Ik noem verder Sam Pornes. Ik denk ook en vaak aan Tara Oudharaj Singh Varma, en aan een van de Duyvendaks die de Kamer uit moest. Er is meer. Ik stop. Voorlopig.

    Vraag: Zijn A, B en C in een zinvol geheel onder te brengen, en wel zo dat het ene onderdeel de andere(n) belicht en vv?

  43. 57

    @55.

    Je onderbouwt zelf wat ik stel. Het platteland is conservatief, en zeker de landbouwers. Dus jou pleidooi voor meer samenwerking van GL naar deze mensen: liefde moet van twee kanten komen. Dat van de CPN is allang voorbij. Grotendeels overgenomen door de NCPN en de SP.

    @56.

    Jij moet wel heel slim zijn. Maar je volgt geloof ik niet het nieuws, oude koeien uit de sloot halen kunnen we allemaal. Bij de laatste bestuurswisseling is een ‘militant’ uitgesloten/heeft zichzelf teruggetrokken/is sterk onder druk gezet.

    Wat dat voor de achterban zegt. Het acceptabel maken voor grotere groepen mensen die leven met vooroordelen zoals jou. Ik weet niet of dat wel goed is.

  44. 58

    @51: Het milieuprobleem is moeilijk op te lossen en het lijkt vaak een ondankbare taak. Vaak lijken kiezers te kiezen voor economie en dat groene partijen niet beloont worden. Het milieuvraagstuk is typisch geval van Tragedy of the Commons.

    Ik denk dat alle CO2 maatregelen uiteindelijk niets helpen, we zijn te verslaafd aan energie. De wal zal het schip keren.

    Bij nood kan er ontzettend veel. We kunnen bijvoorbeeld ook roet in de atmosfeer brengen waardoor de gemiddelde temperatuur weer daalt (als bij een grote vulkaanuitbarsting). Misschien niet de meest elegante oplossing, maar aan de andere kant misschien wel de meest pragmatische.

  45. 59

    @56 als je A, B en C zelf al niet in een zinvol verband samen kunt brengen…

    Daarbij heb ik je A en B nog niet eerder zo geformuleerd horen inbrengen.
    Wat betreft C: zie de relevantie niet zo, ook in andere partijen gebeurt wel ’s wat. In bepaalde door jou genoemde gevallen zou ik zeggen dat GroenLinks als organisatie steken heeft laten vallen, maar dat staat los van de denkbeelden.

    @57 en ook de PvdA is in flinke delen van het land best groot op het Platteland. En niet alle plattelanders zijn boer, verreweg de meesten niet. En als boeren CDA stemmen heeft minder met conservatisme, dan met eigenbelang te maken: CDA-ministers van Landbouw fungeren meestal als een soort lobbyist voor de landbouwsektor binnen de regering.

  46. 60

    @57: Waarschijnlijk is hiermee de waarom-vraag van de TO wel beantwoord. GL scoort niet beter omdat er te weinig “chemie” is tussen de kiezer en de partij. Liefde moet immers van 2 kanten komen zoals je zegt.

  47. 61

    @59.

    Echte plattelanders zijn boer, fietsenmaker, boswachter, landarbeider of een ander vrij beroep. De rest is import.

    Eigenbelang heb ik eerder genoemd, hangt samen met conservatisme, bang voor groene mensjes die voor de regeltjes zouden zorgen die het de boeren moeilijk maken. Want ja, het CDA kan dat toch niet bedenkent.

    Laatst bleek dat CDA nog steeds 40% van de landbouwers achter zich mag scharen.

    Plus dat CDA-landbouwminister Gerda Verburg na Lutzi Jacobs (afkomstig van Fries platteland) de meest groene politicus is. Geen GL-ers, en volgens mij Marianne Thieme zei toen dat GL afgevaardigden heeft die helemaal niet zo groen zijn.

    3x raden: Hoeveel echte groene mensen heeft GL bij de eerste tien op de lijst???

  48. 62

    @61 Ben hier niet om GroenLinks te verdedigen, als ik al op ze stem -en da’s nog niet zeker- dan is dat bij gebrek aan een betere keus.

    Ik weet niet over welk platteland jij het hebt, maar ik verwachtte in jouw rijtje bijna ook nog de veldwachter.
    ’t Is al een tijdje dat kinderen van het platteland naar school gaan, dezelfde soort opleidingen krijgen als stadskinderen (vaak in dezelfde klas), misschien nog gaan studeren. Dan krijgen ze een baan en gaan misschien in de stad wonen, maar misschien ook forenzen, misschien dan niet altijd vanuit hun geboortedorp, maar vanuit een paar dorpen verderop.
    En misschien ook wel vanuit een dorp ergens anders in Nederland, ja, daar kun je ze import noemen, maar misschien zijn ze wel bewust in een dorp en niet in een stad gaan wonen.

    Bovendien hollanders die in een pittoresk limburgs vakwerkdorpje wonen, of in een even pittoresk hippiedorpje aan de Waddendijk mogen evengoed meestemmen, dus ook de import-plattelander telt mee voor de stemverdeling.

  49. 63

    @61 Met wat goegelen zie ik dat Lutz Jacobi door Natuurmonumenten is gekozen, nou niet meteen een organisatie waarvan ik het oordeel altijd klakkeloos overneem.
    Dat ze Gerda Verburg niet hebben gekozen strekt haar tot eer, maar om haar nou meteen de groenste te noemen?

  50. 65

    Groenlinks gaat het wederom niet halen. Weinig zetelwinst en geen regeringsdeelname. Wat heeft dit voor consequenties voor het leiderschap van Femke Halsema? Het lijkt mij een mooi moment om af te treden en het leiderschap over te dragen aan nummer 2: Jolande Sap.

  51. 67

    @62. / @63.

    Het ging mij vooraal om de reactie van Marianne Thieme.

    Beetje humor moet kunnen, kom zelf van oorsprong van het platteland, weet er alles van. Ondanks dat het sterk verandert. De verschillen tussen stad en ommelanden zijn minder geworden, maar nog steeds aanwezig op vooral sociaal gebied. Dat heeft zeker invloed op hoe de mensen stemmen.