De EU blijft een lastig onderwerp

Volgens het “gesundes volksempfinden” van Standpunt.nl betaalt Nederland te veel aan de Europese Unie. Maar liefst 86% onderschrijft deze stelling. In de Volkskrantpeiling over hetzelfde onderwerp is dat iets minder: 81% Nederland is nog steeds een van de grootste netto-betalers. Dat wil zeggen dat er meer contributie wordt betaald dan er aan subsidie terugkomt. Ondanks de tijdelijke korting die ex-minister van Financiën Zalm een aantal jaren geleden met succes bedong en ondanks het feit dat Rotterdamse douanetarieven niet als inkomsten worden meegeteld. In afwijking van de geldende contributieregeling. Nederland betaalt nu 2 miljard, dat is 0,36% van het totale inkomen. België betaalt 0,43% (maar die hebben alle voordelen van de EU-vestiging in Brussel).

Nederland en de EU blijft een onderwerp dat in de publieke discussie nog steeds niet kan rekenen op enige nuance. Een paar punten die ik hierin mis. De rekensom contributie minus subsidie uit structuurfondsen die Nederland een van de grootste netto-betalers maakt zegt in feite nog niets over het profijt dat Nederland heeft van de EU. Nederland is als handelsnatie voor een groot deel afhankelijk van het buitenland, op de eerste plaats van Duitsland. De welvaart die het lidmaatschap van de EU Nederland oplevert is vele malen groter dan de inkomsten die rechtstreeks voortvloeien uit EU-subsidies. De economen Vermeend en Van Gessel kwamen in hun berekeningen in een onlangs verschenen boek over de euro uit op een positieve bijdrage van 2000 euro per jaar per Nederlands gezin.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er geen kritiek geleverd kan worden op de contributieregeling. Maar de vraag moet dan zijn: hoe kunnen we de verdeling van de bijdragen eerlijker maken? Weinig discussianten over dit onderwerp wagen zich aan een antwoord op deze vraag. Als het over de EU gaat betaalt Nederland volgens de heersende opinie te veel omdat het geld verkeerd besteed wordt. De vergaderingen in Straatsburg komen ook nu weer veelvuldig langs. Maar de besteding van het geld is een vraagstuk apart. En dat is trouwens ook weer een verdelingsvraagstuk. We zouden het bijvoorbeeld kunnen hebben over de landbouwsubsidies. Welke partijen willen hierop bezuinigen? Dat zijn niet dezelfde die nu zo hard roepen dat de EU te veel kost.

Een laatste punt dat in deze discussie ondergesneeuwd raakt betreft de besluitvorming over zowel inkomsten als uitgaven. Nederland zit in Brussel aan tafel. Nederland is medeverantwoordelijk voor de besluiten die er genomen worden, bv. over de landbouwsubsidies. Als één van de 27, dat moet gezegd, maar niet zonder macht. Dat geldt zowel voor de Raad van ministers als het Europarlement. De EU hier in Nederland aanklagen voor nadelige besluiten of wanverhoudingen in de financiering is hypocriet als Nederlandse politici zelf hebben meegewerkt aan deze besluiten of zich conformeren aan standpunten van hun Europese politieke families.

  1. 1

    Beetje misleidende term, dat “grootste nettobetaler”. Dat is namelijk Duitsland, met een bijdrage van 8 miljard (ex douanebelastingen, die ze ook daar heffen). Nederland draagt één van de hoogste percentages bij van het eigen BNP, overigens nog maar heel weinig. Dat bedrag van 2 miljard mag ook wel eens in perspectief gezet worden. Het is bijvoorbeeld maar een 1/4e van de defensie-uitgaven, 1/15e van de AOW, of 4 keer het bonusgeld dat over 2009 alleen al bij ING is uitgedeeld.

    Dat gemeet en als het niet uitkomt jamaar zij (maar meeeeeester, België heeft Brussel), echt zwaar irritant. Punt is dat de EU bijna geen flikker kost en toch wel verrekte handig is, al was het maar omdat het eerste het beste buurland nu niet zo snel meer het land komt leegroven (waardoor we de defensie-uitgaven ook best met meer kunnen laten zakken dan we aan de EU uitgeven).

  2. 2

    “De EU hier in Nederland aanklagen […] is hypocriet als Nederlandse politici zelf hebben meegewerkt aan deze besluiten of zich conformeren aan standpunten van hun Europese politieke families.”

    Dat is alleen hypocriet als die politici er zelf over klagen. Als je, als gewone burger, het toch al niet met het nederlandse Europa-beleid eens was, dan is er niks hypocriets aan.

  3. 3

    Zou het niet veel beter zijn als Nederland direct vanuit Brussel, Europa geregeerd werd? Dan zijn we van die knullige, schadelijke en dus dure regeringsformaties af.

  4. 6

    #2 “Dat is alleen hypocriet als die politici er zelf over klagen.” Op zich juist, klagende burgers zijn natuurlijk niet zo hypocriet als de politici. Iets genuanceerder dan: de anti-EU stemming wordt gevoed door hypocriete politici die voor de vaderlandse Bühne afstand nemen van Brusselse besluiten waar ze zelf direct of indirect voor verantwoordelijk zijn. En die hypocrisie wordt door hun kiezers niet afgestraft. Integendeel, de trend die Zalm gezet heeft wordt met liefde overgenomen en versterkt. Zonder enige kennis van zaken.

  5. 7

    @6: Alsof die kiezers veel te kiezen hebben en alsof die kiezers alleen op Europese onderwerpen kiezen. Waarmee ik niet wil zeggen dat er geen hypokriete burgers zijn, maar dat kun je niet één-op-één aan de stemverdeling koppelen.

  6. 8

    Verder over die douanebelasting in de haven van Rotterdam: De bestemming van de belaste goederen is in meerderheid Duitsland. Het is dus (voornamelijk) Duitsland dat die belasting betaalt. Kun je dus niet optellen bij de Nederlandse bijdrage. Beetje jammer dat de pers dat wel suggereert (om Nederland denkbeeldig op 1 te krijgen).

  7. 10

    @9: Nu je het zegt, waarom is Nederland netto ontwikkelingshulpleverancier en niet -ontvanger? Alsof er hier geen mensen rondlopen die hun HDTV op afbetaling moeten kopen!

  8. 11

    @10: Er is in de jaren 90 een projekt geweest waarbij Bhutan, Costa Rica en Benin ontwikkelingshulp aan Nederland mochten geven (met ons eigen geld trouwens). Maar toen die landen daar daadwerkelijk iets mee gingen doen (kritiek op onze bio-industrie, kritiek op uitbreiding van Schiphol, maar ook oude zeeuwse graanrassen beschermen en Bruto Nationaal Geluk aan de man brengen), zaten we niet op hun inbreng te wachten. Dus we moeten niet zeuren dat we zo weinig ontwikkelingshulp krijgen.

    Projekt was achteraf vooral een hilarisch luchtkasteel van Pronk.

  9. 12

    Wel de lusten, maar niet de lasten?

    Neem de miljarden euro’s die Polen, Hongarije, Roemenië en Spanje ontvangen om hun infrastructuur te verbeteren. Het zijn ook Nederlandse bedrijven die de contracten daarvoor binnenhalen. Wat zouden de haven van Rotterdam en Schiphol zijn als er geen interne markt met 500 miljoen consumenten achter ligt? Hoe snel rijdt een Nederlandse vrachtwagen als die bij iedere grensovergang uren stilstaat vanwege douanefaciliteiten?

  10. 13

    Ik betaal systematisch teveel aan mijn sociale verzekeringen, andere verzekeringen en aan belasting dan dat ik er tot nu toe voor terug heb ontvangen… Misschien kunnen we hier ook iets van terugstorten?