De dag dat de dollar valt – update

De dollar, de Amerikaanse economie en de olieprijs, het zijn allemaal onderwerpen die de laatste tijd erg leven. De VS is nog steeds de grootste speler op het wereldtoneel en grote veranderingen daar raken alle landen.
Ruim twee jaar geleden was er de documentaire “De dag dat de dollar valt” van de VPRO. Daarin een scenario waarin de dollar in zeer korte tijd instorte. Deze documentaire is voer geweest voor veel discussies. Maar tot een harde val is het nog niet gekomen. Wel al een stevige verschuiving. Daarom zendt de VPRO maandag een update van de documentaire uit.

Vooruitlopend op die uitzending geven we u hier alvast middels onderstaand filmpje een analyse van de belangrijkste bewegingen rondom de dollar. In stilte zijn de landen hun reserves aan het verschuiven en gaat goud een steeds grotere rol spelen.
Let goed op de terloopsheid waarmee het “technisch faillisement” van de VS wordt uitgesproken.


Op Sargasso hebben we al diverse malen eerder aan dit onderwerp aandacht besteed en dat heeft vaak tot heftige en soms verhelderende discussies geleid. Maar de grote vragen blijven open staan:
– Verliest de dollar inderdaad zijn sleutelpositie binnen afzienbare tijd?
– Zet de ingezette daling van de dollar door en gaat dat langzaam of ineens heel snel?
– Wat is het uiteindelijke effect op de wereldeconomie?

Update 13-1-2008:

Wat gebeurde er in de tussentijd?

  1. 1

    Ik heb Heertje wel eens (zoiets) horen zeggen (als): “het is niet* erg als de staat geld leent en schulden heeft, zolang dat geld maar goed geinvesteerd wordt.”

    Ik denk niet dat hij met “investeren” oorlog voeren en belastingverlaging voor de rijksten bedoelde. Laat niet onverlet dat de VS nog steeds de grootste economie ter wereld is. Bovendien geldt in de economie: iets is waard, wat men het waard vindt. Dus als we met zn allen maar hard en lang genoeg blijven schreeuwen dat de dollar niks waard is, dan is hij ook niks meer waard. Self forfilling prophecy, zeg maar.

    *une service redactionelle

  2. 2

    Opvallend dat de aandacht weer naar het goud (en andere commodities) verschuift. Zou de basis van het geld weer gaan veranderen? Het nut van de dollar als referentie is blijkbaar voorbij. Verbaas je niet als de Amerikanen zich weer rijk gaan maken door het goud (oid.) weer tot standaard te gaan verheffen.

  3. 3

    Ik vond die investeerder van afgelopen maandag ook sterk die vertelde dat Bernanke en Greenspan de laatste jaren eigenlijk niet zoveel anders hadden gedaan als HEEL VEEL $$ bijdrukken.

    Die lui van Antaurus kwamen er wat mij betreft niet heel erg goed vanaf in die docu over hedgefundsen, maar dat terzijde. Wel leuk dat ik vandaag op BNR een uitgebreide discussie hoorde over de ‘vlucht naar het goud’.

  4. 4

    Een maand (of twee) geleden las ik in de krant over een Sheik in Saudie-Arabië die zich had laten ontvallen dat ie overwoog om olie voortaan in Euro te verhandelen. Jongens was me dat een paniek !
    De Sheik is op z’n woorden moeten terugkomen.
    Maar wat niet is, kan nog komen …

  5. 9

    Wat heeft de Nederlandse Bank ook alweer met onze grote goudvoorraad gedaan?
    Oja verkocht… dat waren al die zwaar bewaakte transporten die ik als student in de jaren ’90 maandelijks over de Wibautstraat zag voorbij racen, met bestemming onbekend…

  6. 13

    Hebben we het over Zimbabwe dollars ,of de US ?
    In het ene geval ,ja,in het andere,nee.
    Een land die momenteel onderzeeboten ,vliegkamp schepen ,waar ook ter wereld in kan zetten ,is op elk gebied oppermachtig.
    Er van uitgaande dat deze economische hardware
    home made is.
    En in het geval van de US ,ja ,op elk gebied.
    Nederland heeft niets meer ,op=op.
    De economy van de toekomst gaat draaien op hard en soft ware.
    En niet op service.
    Dat is een droom .
    Iemand moet de hersens en hardware hebben om vooruit te kijken.
    In dat geval ,indien de dollar [ US] waardeloos word ,dan kunnen wij, Nederlanders [KLM ex] goedkoop de boeiing 747 kopen ?
    Wat krijgt de US in ruil ?
    Keep on dreaming !

    Bas

  7. 15

    Wishful thinking, Steeph. Ik heb sterk het gevoel dat men hier een Grote Depressie zou verwelkomen als het betekent dat Amerika er iets op achteruit zou gaan.

  8. 17

    @15 … en toch heb ik het idee dat negatieve berichten uit de VS ons minder hard raken dan voorheen. Zou dat inderdaad komen omdat men aan het overstappen is op andere markten? Of is er een andere reden of is dat een misvatting van mij?

  9. 18

    @JSK: Diepe zucht. Maar goed, als je graag anderen dat soort meningen toedicht, kan ik je niet tegenhouden.
    Maar misschien helpt om te zeggen dat mijn werk en de marges op de verdiensten daarbij sterk afhankelijk is van de economische situatie hier en in de VS. Een crisis is ongezond voor mijn toekomst.

    Dat gezegd hebbende, vind ik het belangrijk om vooruit te kijken. En dat kan je doen zoals de bubble-economen van voor de grote Internetknal het doen door te benadrukken dat alles anders is nu en het alleen maar beter kan, of door te kijken naar de onderliggende zwakheden.

    En tot nu toe hebben we meer gelijk dan de optimisten. De signalen over de hypotheekcrisis met mogelijk verstrekkende gevolgen was er zo één. Net als die hoge olieprijs waar hier twee jaar geleden ook niemand aan wilde.

    Motto in deze “Be prepared for the worst”. Je kan altijd nog genieten als het toch beter gaat. Maar als je niet voorbereid bent, doet het extra pijn.

  10. 19

    @17: De Bundesbank heeft een maand geleden twee miljard euro afgeschreven vanwege de hypotheekcrisis in de V.S. Hoe hard wil je het hebben? Simpelweg omdat de V.S. verreweg de grootste economie ter wereld is, zijn hun problemen ook onze problemen.

    Maar misschien helpt om te zeggen dat mijn werk en de marges op de verdiensten daarbij sterk afhankelijk is van de economische situatie hier en in de VS.

    Eh… ik denk dat iedereen’s en verdiensten sterk afhankelijk zijn van de economische situatie hier en in de VS. Juist daarom vind ik de paniekerige toon die hier constant wordt aangeslagen mbt de financiële situatie van de V.S. waanzinnig overdreven. Al het feit dat één of andere beurseikel het heeft over een ‘technisch faillisement doet je al schuimbekken (‘Zie je wel, zie je wel!’).

    Terwijl die man hoogst waarschijnlijk heel iets anders met een ‘technisch faillisment’ bedoelt dan jij: de V.S. hebben niet genoeg middelen om de juiste situatie (een groot handelstekort) te handhaven, niet de V.S. zijn bankroet (dat zijn ze zeer zeker niet).

    of door te kijken naar de onderliggende zwakheden.

    En die zijn?

    En tot nu toe hebben we meer gelijk dan de optimisten.

    Ach hou toch op man. Gelijk hebben is niet een triviale voorspelling doen (olie stijgt tot 100 Amerikaanse dollars) en die bevestigd zien worden.

    Motto in deze “Be prepared for the worst”.

    Ik kijk liever naar de feiten.

  11. 21

    Zie ook de meestal toch wel nuchter analyserende Frank Kalshoven in VN:

    de val van de dollar in 2007 is geen ongelukje. De Amerikanen leven al decennia boven hun stand. Er is een begrotingstekort, er is een steeds groter geworden tekort op de handelsbalans, Amerikaanse burgers sparen niet maar leven op krediet. Dat ging goed zolang buitenlanders vertrouwen hadden in de Amerikaanse economie en met de aankoop van Amerikaanse staatsobligaties tegelijkertijd het begrotingstekort financierden en de dollar sterk hielden. De waardevermindering van de dollar is een teken dat dat vertrouwen verdwijnt. Zo’n crisis als die in de hypotheekmarkt voor arme mensen, die subprime markt – hét financiële nieuws van 2007 –, helpt natuurlijk niet mee. Zeer vermogende staatsfondsen, bijvoorbeeld dat van China, veranderen hun valutamix: minder dollars, meer euro’s. Jarenlang was een beursnotering in de VS de kroon op het werk van de echte multinational; Wall Street was het centrum van de financiële wereld. Nu schrappen bedrijven hun beursnotering op Wall Street en is Londen de plek om te zijn.’

    ‘Dus?’

    ‘Dus zou het best kunnen zijn dat de VS hun economie structureel moeten aanpassen de komende jaren: minder energie-intensieve productie, meer sparen, minder importeren. En dat ze zullen moeten wennen aan een minder vanzelfsprekende hoofdrol. De wereld draait door: kijk maar naar de plaatjes. Eerst was Europa het centrum van de wereld, in de beroemde Mercator-projectie. Toen de VS. En nu rolt de bol door naar Azië. De VS zijn jarenlang een “accident waiting to happen” geweest, en dat ongeluk heeft zich nu voltrokken. Misschien. Het is in elk geval een van de hamvragen over 2007.’
    http://www.vn.nl/Opinie/FrankKalshoven/ArtikelFrankKalshoven/DeHamvragenVan2007.htm

  12. 25

    ____uit het filter gehaald____

    Misschien weer terug naar de sterling? Zie hier: Why sterling is the next dollar (Financial Times) ..ah, op die manier..[scratch that]

    Maar het is niet alsof er wordt gewaarschuwd voor de credit rating van de VS.. oh, wacht: Moody’s says spending threatens US rating ..maar ze zitten in een verkiezingsperiode, dus dat moet je met een korreltje zout nemen (wel te verstaan: de amerikaanse ‘gesupersizede’ zoutkorrel).

    Dit is een goed stuk over de reserves: The end of the United States exorbitant privilege? (Brad Setser)
    Mooie quote: “Indeed, the only thing growing faster than angst about the dollar’s status as a reserve currency is central bank holdings of dollars.”

    Ook zeker de moeite waard om te lezen: Is the 2007 U.S. Sub-Prime Financial Crisis So Different? (PDF)
    “During the 1970s, the U.S. banking system stood as an intermediary between oil exporting surpluses and emerging market borrowers in Latin America and elsewhere. While much praised at the time, the 1970s petro-dollar recycling ultimately led to the 1980s debt crisis, which in turn placed enormous strain on the money center banks. It is true that this time, a large volume of petro-dollar are again flowing into the United States, but many emerging market economies have been running current account surpluses, lending rather than borrowing. Instead, a large chunk of money has effectively been recycled to a developing economy that exists within the United States own borders. Over a trillion dollars was channeled into the sub-prime mortgage market, which is comprised of the poorest and least credit worth[y] borrowers within the United States. The final claimant is different, but in many ways, the mechanism is the same.
    Finally, we note that although this paper has concentrated on the United States, many of the same parallels hold for other countries that began experiencing housing price duress during the 2007, including Spain, the United Kingdom and Ireland. There can be similarities across unhappy families, too.”

  13. 26

    @20: Volgens mij heeft Bernanke heeft niet gekozen tussen de huizencrisis en inflatie, maar tussen groeivertraging en inflatie (dat hij volgens mandaat ook mag).

    Er zit ook wel een redenatie achter zijn keuze. Inflatie wordt veroorzaakt doordat de vraag naar goederen en diensten in verhouding tot het aanbod groter wordt. Als de groei afneemt dan daalt de vraag ten opzichte van het aanbod en daalt de inflatie.
    Dus als de groeiverwachtingen afnemen, dan neemt ook de inflatieverwachting af en kan een vroegtijdige rentedaling op het juiste moment resultaat hebben (een rentedaling doet er een paar maanden over om z’n werking te hebben).

    De vraag is alleen of een dalende groei ook een daling van prijzen tot gevolg heeft met het oog op de groei buiten de VS (China en India met name). Het kan best zo zijn dat de inflatiedruk door hen hoog blijft.

  14. 27

    @Steeph: Ook al hebben we geen van allen een glazen bol, ben ik het wel een beetje met JSK eens dat de hier aanwezige paniek overtrokken is.

    Wat ik de man vooral hoor zeggen in het filmpje is dat sinds 2001 de dollar daalt versus het goud. En dat dit ook goed is (ivm handelsbalans, e.d.), maar dat dit wel voorzichtig moet, want anders raken beleggers in paniek (=crash).

    Voor zover ik weet is de val van de dollar al jaren een ‘probleem’ en willen de centrale banken wereldwijd dat het geen crash wordt maar een zachte landing. Er was een onbalans en die wordt aangepakt, alleen maar goed toch?

    In 1997/98 bijvoorbeeld was er ook een onbalans, o.a. in Azie, maar die negeren en niet voorzichtig corrigeren heeft heel veel gekost.

  15. 29

    @JSK #19, “ik kijk liever naar de feiten”

    Dat deed Laurence J. Kotlikoff, professor of economics at Boston University ook maar met een heel andere conclusie:

    “Countries can and do go bankrupt. The U.S., with its $65.9 trillion fiscal gap, seems
    clearly headed down that path. The country needs to stop shooting itself in the foot. It
    needs to adopt generational accounting as its standard method of budgeting and fiscal
    analysis, and it needs to adopt fundamental tax, Social Security, and healthcare reforms
    that will redeem our children’s future.”

    Is the US Bankrupt? pdf alert

  16. 30

    @28: leuk artikel, dank je!

    Het gaat er in dit artikel vooral om dat de US bankroet is als je de toekomstige verwachte inkomsten afzet tegen de toekomstige verwachte uitgaven. En dat op basis van de huidige gegevens (belastingniveau, pensioenvoorzieningen, e.d.). Het ziet er slecht uit, maar de VS is niet falliet (het kan zijn schulden nog betalen) het is ‘alleen’ onwaarschijnlijk dat bij gelijkblijvende omstandigheden de schulden afbetaald kunnen worden.

    Overigenis is hierbij het probleem bij Europese landen misschien nog wel groter. In Europa zijn de belastingtarieven al zeer hoog, maar betekend dat niet dat de voorzieningen voldoende zijn (bijvoorbeeld in Duitsland worden de staatspensioenen uitbetaald via de lopende begroting).

  17. 31

    vervolg op 29: Volgens mij zijn de problemen in Europa minstens net zo groot als in de VS. Is het niet verstandig dat we ons drukker gaan maken om onze eigen toekomst?

  18. 34

    12:05 Buitenhof
    (NPS / VARA / VPRO)
    Interviews en debatten vanuit Studio Plantage, Amsterdam. -Gesprek met minister van Financiën Wouter Bos. -In de Verenigde Staten dreigt een recessie. Wat heeft dat voor consequenties voor Nederland?

  19. 36

    @#29: Heb je het zelf gelezen? Volgens mij niet want het paper waarna je refereert heeft het uitsluitend over de toekomstige pensioen- en gezondheidszorg verplichtingen mbt de vergrijzingsproblematiek. Dat heeft 1. met de toekomst te maken ipv de huidige problematiek en 2. is veel belangrijker voor de EU dan voor de V.S.

    Om maup aan te halen:
    Overigenis is hierbij het probleem bij Europese landen misschien nog wel groter.

    Zeer zeker groter: het percentage ouderen tov de werkende bevolking zal in Duitsland, Italië en Frankrijk boven de vijftig procent uitkomen. Laat dat tot je doordringen: voor elke 2 werkende één pensioengerechtigde. In 2040 zal de gemiddelde leeftijd in Duitsland rond de 55 jaar liggen (met de huidige trendcijfers wat betreft de vruchtbaarheid van de bevolking en immigratie), in de V.S. daarentegen is het gemiddelde in 2040 35 jaar. De Amerikanen zullen relatief jong blijven.

    Daarnaast, en dat is wat jouw link zegt, zal bij ongewijzigd beleid de belastingen in de V.S. moet verdubbelen om aan de vergrijzingsverplichtingen te voldoen. Het hoogste federale belastingtarief is 35%, de Amerikaanse sales tax (afhankelijk van de staat) rond de 6%. Om de vergrijzing te betalen kunnen dáár de belastingen nog omhoog. Hier (in Nederland), daarentegen, is het hoogste belastingtarief 52% en de BTW 19%; verdere belastingverhogings zijn politiek en economisch gezien zeer twijfelachtig.

    @MP: Frank kijkt naar andere feiten dan JSK? Maar ik zie de verklaring al, op zijn website zegt hij onafhankelijk econoom te zijn.

    Frank staat op de loonlijst van het politiek-correcte Vrij Nederland, ik sta op geen enkele loonlijst naast die van de universiteit. Daarnaast: hij heeft het over een correctie, hier wordt er (door Steeph en reaguurders) gesproken over een faillisement. Daar verzet ik mij tegen: wat de (economische) problemen van de Verenigde Staten zijn, die van ons zijn aanzienlijk groter.

    Waarom we dan meer over de V.S. horen? Vraag en aanbod. Aan de vraagzijde zijn er voldoende hogeropgeleide Europeanen die willen horen dat Amerika op haar achterste benen staat, vandaar dat onze media daar handig op in speelt.

    Aan de aanbodzijde heb je in Amerika een groot aantal organizaties die zich bezighouden met de solvabiliteit van de overheid. Anders gezegd: de Amerikanen maken zich veel drukker om de staatsschuld, de vergrijzing en de geldgroei. West europeanen lijken zich vooral druk te maken om concurrentie uit de nieuwe lidstaten en het achterblijven van de lonen bij de bedrijfswinsten. Anders gezegd het verschil tussen het groeien en het verdelen van de koek.

    Het is grappig (maar ook een beetje sneu) dat zelfs de meest doorgewinterde anti-Amerikanist op dit blog al zijn informatie over dit onderwerp klakkeloos overneemt van tientallen Amerikaanse groeperingen (vaak van conservatieve signatuur) en honderden Amerikaanse wetenschappers, opiniemakers en columnnisten.

  20. 38

    JSK: “Aan de vraagzijde zijn er voldoende hogeropgeleide Europeanen die willen horen dat Amerika op haar achterste benen staat, vandaar dat onze media daar handig op in speelt.”

    Gepaard met het voordeel dat Amerikaanse media meestal niet in Chinees of Farsi schrijven!

    “Het is grappig (maar ook een beetje sneu) dat zelfs de meest doorgewinterde anti-Amerikanist op dit blog al zijn informatie over dit onderwerp klakkeloos overneemt van tientallen Amerikaanse groeperingen (vaak van conservatieve signatuur) en honderden Amerikaanse wetenschappers, opiniemakers en columnnisten.”

    Maar daar praat ik dan ook helemaal niet over. Heb op aanraden van die rare blogs wel mijn investeringsportefeullie aangepast. Geld rolt binnen! Crying all the way to the bank.

    Voor Sargasso citeer ik alleen maar een krant van naam:

    “It’s Not 1929, but It’s the Biggest Mess Since”

    http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/12/04/AR2007120402186_pf.html

    “If all this sounds like a financial house of cards, that’s because it is. And it is about to come crashing down, with serious consequences not only for banks and investors but for the economy as a whole.”

    Concluderend: zo’n vooropgestelde mening wil nog wel eens in de weg zitten bij het bijhouden van de ontwikkelingen aldaar. Op dit moment een kettingreactie van ellende.

  21. 39

    Ach. De vergrijzing. Het ene moment horrorverhalen over stijgende kosten. Maar dan komen de generaties die pensioen hebben naast hun AOW en dan komende de verhalen los over de hun geld vebrassende bejaarden. Economen noemen de beta’s die wijzen op bepaalde grenzen graag doemdenkers maar zelf zijn ze er klaarblijkelijk ook niet vies van.

    JSK: Hoeveel kinderen heb je eigenlijk?

  22. 40

    Waarom we dan meer over de V.S. horen? Vraag en aanbod. Aan de vraagzijde zijn er voldoende hogeropgeleide Europeanen die willen horen dat Amerika op haar achterste benen staat, vandaar dat onze media daar handig op in speelt.

    Gelul. En dom gelul ook nog eens, want hierboven heb je zelf verteld waarom de aandacht er wel is:

    De Bundesbank heeft een maand geleden twee miljard euro afgeschreven vanwege de hypotheekcrisis in de V.S. Hoe hard wil je het hebben? Simpelweg omdat de V.S. verreweg de grootste economie ter wereld is, zijn hun problemen ook onze problemen.

  23. 41

    @40: Heb je nog iets inhoudelijks te melden?

    @41: Ik heb het niet over de aandacht an sich, ik heb het over het veelgehoorde ‘faillisment’ van Amerika*: ‘Europa’ is zeer zeker niet in betere financiële conditie dan de V.S. (vandaar mijn #37). Als je geen behoefte en/of tijd hebt om nauwkeurig(er) te lezen, dan hoeft het niet. Maar noem mijn gelul niet dom omdat je het zelf (blijkbaar) niet kan volgen.

    *zoals:
    Let goed op de terloopsheid waarmee het “technisch faillisement” van de VS wordt uitgesproken.

    De Amerikanen leven al decennia boven hun stand.

    Kijk, de rating drop misschien..

    Het bovenstaande geldt niet minder (en eigenlijk meer) voor Europa (=wij). Maar goed, de heren wereldverbeteraars en maatschappelijk betrokkenen hoeven zich daar natuurlijk niet druk over te maken (of zelfs over na te denken).

  24. 42

    vlgs de laatste opgave die ik heb gevonden heeft de VS 261 miljoen ounce goud
    zelfs tegen 1000 of 2000 $ per ounce is dat onvoldoende als redmiddel

  25. 43

    Sterker nog, Rusland heeft meer (onder de grond dat is). Het is natuurlijk volledige larie (no pun intended) om te beweren dat Amerika haar munt inflateert om het goud (waarvan zij maar 6% bezit) duurder te maken.

    Maar goed, het is wat mensen hier heel graag willen geloven.

  26. 50

    @JSK 42: “Ik heb het niet over de aandacht an sich, ik heb het over het veelgehoorde ‘faillisment’ van Amerika*: ‘Europa’ is zeer zeker niet in betere financiële conditie dan de V.S.”

    *zucht*

    Vergrijzing is an zich geen probleem. Een economie verandert dan, daalt, langzaamaan met de bevolking. Mensen zullen anders met elkaar om gaan. Trouwens; Amerika vergrijst ook aardig, als je de immigranten niet meetelt.

    Maar dat is hier helemaal niet zo belangrijk.

    “The high priestess of US monetarism – a revered figure at the Fed – says the central bank is itself the chief cause of the credit bubble, and now seems stunned as the consequences of its own actions engulf the financial system.”

    http://www.telegraph.co.uk/money/main.jhtml?xml=/money/2008/01/13/ccschwartz113.xml

    Dit is een mening die je Trichet c.s. niet ziet verkondigen (uiteraard), behalve dan via het diametraal verschillende rentebeleid van de ECB.

    Grappig trouwens dat de documentaire spreekt over de woede van Bush, terwijl het gedrag van minfin Paulson de laatste maanden hoogstens als amateuristische paniek valt de kwalificeren. Bush laat het in realiteit allemaal gelaten gebeuren.

  27. 54

    @46 Dag-dagelijks word er door de USA drie miljard dollar elders in de wereld geleend ? Heb ik dat goed begrepen ? Onvoorstelbaar, toch ?

    De goudprijs blijft ook maar stijgen … (tekentje aan de wand ?). In België word er in de media gewaarschuwd voor een inflatie van drie en half procent, voor dit jaar. Het ziet er echt wel zwart uit voor de toekomst…

    Je wil met je centjes bij de bank blijven zodat je de inflatie toch nog wat kan counteren. Maar tegelijkertijd ben je beter af met je spaarcentjes onder de matras; waneer-of-indien de dollar explodeert.

    Ik vond het best een interessant programma (de dag dat de dollar valt). Het is een worst-case-scenario, niet alles hoeft te verlopen zoals in het programma word voorgesteld. Ook had ik graag vernomen wat er gebeurd op het moment dat je geen geld meer uit ‘de muur’ kan halen, of je dan ook nergens meer met je kaart zou kunnen betalen … Hetgeen wij nu al met z’n allen doen, en hetwelke in het geval van een ‘crash’ een zeer groot verschil zou uitmaken op het vlak van ‘paniek’.

  28. 55

    Als je wel een update wil, hier een update van Stephen Roach: America’s inflated asset prices must fall
    “The US has been the main culprit behind the destabilising global imbalances of recent years. America’s massive current account deficit absorbs about 75 per cent of the world’s surplus saving. Most believe that a weaker US dollar is the best cure for these imbalances. Yet a broad measure of the US dollar has dropped 23 per cent since February 2002 in real terms, with only minimal impact on America’s gaping external imbalance. Dollar bears argue that more currency depreciation is needed. Protectionists insist that China – which has the largest bilateral trade imbalance with the US – should bear a disproportionate share of the next downleg in the US dollar.

    There is good reason to doubt this view. America’s current account deficit is due more to bubbles in asset prices than to a misaligned dollar. A resolution will require more of a correction in asset prices than a further depreciation of the dollar. …”

  29. 56

    @53 Ik heb het voorige programma niet gezien; ik heb er blijkbaar niet veel aan gemist. Maar het blijft toch een uitzending die na zindert …
    Stevenen we op een crissis af, of niet (helemaal) ?
    @54 Toch eerder een teken aan de wand dan humor dunkt me …

  30. 58

    We mogen stellen dat indien de Republikeinen de komende verkiezingen winnen in de States, het er slecht, tot zeer slecht uitziet, niet enkel voor Amerika, maar voor heel de wereld.
    Indien de democraten winnen, is er nog een schijntje van een kans …
    Maar hoe dan ook een recessie lijkt onafwendbaar. Ik zou zeggen: let’s wait and see. Ware het niet, dat ik antwoorden zoek op; wat te doen ?
    Iemand ? Suggesties ?

  31. 60

    @zutman:
    Vergrijzing is an zich geen probleem.

    Waarom wordt het dan genoemd als één van Amerika’s grote problemen (in #’s 29 en 31)? Als vergrijzing geen probleem heeft, dan is Europa’s ‘geen probleem’ stukken groter dan dat van Amerika.

    Trouwens; Amerika vergrijst ook aardig, als je de immigranten niet meetelt.

    De EU heeft een werkloosheid van 100%, als je de werkenden niet meetelt.

    In België word er in de media gewaarschuwd voor een inflatie van drie en half procent, voor dit jaar. Het ziet er echt wel zwart uit voor de toekomst…

    Iets wat dan ook niks, maar dan ook helemaal niks, met de zwakkere dollar te maken heeft.

    Anyway, de docu was werkelijk bullshit: de dollar is dieper gedoken dan in het geschetste scenario, maar ik heb de laatste weken geen problemen gehad met pinnen. Jullie wel?

  32. 63

    @61 Ik heb nergens gezegd dat de inflatie waarvoor we gewaarschuwd worden iets met de dollar te maken heeft.
    Het is onnodig om uzelf aangevallen te voelen.
    Ik wil enkel een zo klaar als mogelijke kijk op de zaak.

  33. 64

    @JSK #61
    Dollar dieper gedoken dan in het geschetste scenario (dat eindigt op 1,6710!)? Ik daag je uit te melden waar wanneer en ‘hoe diep’…

  34. 65

    JSK voelt zich aangesproken:
    “Waarom wordt het dan genoemd als één van Amerika’s grote problemen (in #’s 29 en 31)?”

    Ik heb #29 en #31 niet geschreven. Ik vind het geen doemscenario.

    “Anyway, de docu was werkelijk bullshit: de dollar is dieper gedoken dan in het geschetste scenario, maar ik heb de laatste weken geen problemen gehad met pinnen. Jullie wel?”

    De premisse van de docu was dat het allemaal in 24 uur zou gebeuren. Nimmer realistisch, maar vooral bedoeld om een boodschap over te brengen. En die boodschap klopt op zich, alleen gebeurt het geleidelijker, dus zijn er geen plotse verrassingen en handelt niemand er openlijk naar. Iedereen kijkt toe en stelt zich in op de nieuwe wereldverhoudingen die nu gaan ontstaan.

    De herhaling van de zelfde documentaire vind ik ook nogal zwak: blijkbaar was er geen budget voor een frisse update.

  35. 66

    Het programma beoogde een schokeffect met het vierentwintiguur scenario. En ik denk dat daardoor de bootschap voor de modale kijker toch echt wel duidelijk is overgekomen: Amerika zit met een probleem.
    En als een resultaat van dat probleem mogen we (op z’n minst) verschuivingen in het financieel landschap verwachten. Sterker nog het is al bezig !
    Zij die roepen dat het programma bull-shit is, worden door de hedendaagse feiten (zie al de geposte links hierboven) toch tot de orde groepen ?
    @66 De realiteit lijkt inderdaad volgens een meer rustiger scenario te verlopen. Het was beslist niet onkies geweest de kijker ook daarvan even op de hoogte te brengen …
    Blijft wederom de vraag: waaraan mogen we ons dan (realistisch) wel verwachten ? Wat gaat de neerslag van dit alles zijn op ons leven hier in de lage landen ?

  36. 68

    @65: De problemen met he pinnen begonnen bij 1,36. Dat punt zijn we allang voorbij, heb jij problemen gehad met pinnen?

    @66: JSK voelt zich aangesproken:
    In #51 begin jij met ‘@JSK’!

    De premisse van de docu was dat het allemaal in 24 uur zou gebeuren. Nimmer realistisch, maar vooral bedoeld om een boodschap over te brengen. En die boodschap klopt op zich, alleen gebeurt het geleidelijker,

    Ja, hetgeen de boodschap radicaal verandert: het verontrustende van het scenario steunde op een ‘val’ (snel, onbeheerst) van de dollar, niet een ‘geleidelijke neerwaartse beweging’.

    Iedereen kijkt toe en stelt zich in op de nieuwe wereldverhoudingen die nu gaan ontstaan.

    Wat zie je dan in je kristallen bol? En op basis van welke feiten?

    @67: Het programma beoogde een schokeffect met het vierentwintiguur scenario. En ik denk dat daardoor de bootschap voor de modale kijker toch echt wel duidelijk is overgekomen: Amerika zit met een probleem.

    Je snapt er helemaal niks van he? Wat blijft er nog over van het verzwakkende dollar probleem als deze niet binnen vierentwintiguur maar 24 maanden plaatsvindt? Vrij weinig (tot ‘de orde geroepen’ ben ik zeer zeker niet, flikker op met je false autoriteitsargumenten).

  37. 69

    @69 Hallo JSK, moet dat nou zo heftig …
    Inderdaad is deze materie tamelijk nieuw voor me.
    Terwijl ik op-flikker met m’n ongelukkige autoriteitsargumenten (waar jij allemaal over valt ! Loop jij met krukken of zo ?:), blijkt toch dat veel van de ‘voorspellingen’ in het programma, vandaag al achterhaald of nu bezig zijn.
    Maar zoals je zelf al zegt veel geleidelijker.
    Je bent heftig, maar je legt de dingen wel goed uit.
    En dat is waar het mij om gaat, deze complexe materie (trachten) beter te begrijpen.

  38. 70

    @67, Het programma beoogde een schokeffect met het vierentwintiguur scenario. En ik denk dat daardoor de bootschap voor de modale kijker toch echt wel duidelijk is overgekomen: Amerika zit met een probleem.
    Volgens mij was een belangrijk deel van de boodschap dat niet alleen Amerika met een probleem zit, maar zeker ook Europa als hond in het midden tussen de Aziatische tijgers en de VS. De welvaartsdaling zou hier nog wel eens sneller kunnen gaan dan in de VS, juist door onze afhankelijkheid…

    *disclaimer: ben maar simpele techneut, geen econoom…

  39. 71

    @71 Inderdaad IdeFX, en ik de grote vraag is en blijft; wat te doen ?
    Waaraan mogen we ons realistischer-wijs aan verwachten, als een recessie in de States zich doorzet ?

  40. 72

    @JSK: niet alleen is je toon onbehouwen, je feiten kloppen ook niet. Als je iets zou willen doen aan die sloppy research, léés dan eerst even het scenario waartegen je zo fulmineert: te downloaden op http://www.vpro.nl/programma/tegenlicht/afleveringen/38234978/items/24974874/.
    De pinproblemen beginnen in het script nadat de dollar 1,59 heeft genoteerd en in de tv versie (artistieke vrijheid van de regisseur) is de dollar onderweg van 1,46 naar 1,52 and counting… Vergeet daarbij niet dat er ondertussen onenigheid is ontstaan tussen de (Centrale) banken: heb je die soms al waargenomen?

  41. 74

    @70: Klopt, dat had ik niet tegen je moeten zeggen, excuses.

    @73: je feiten kloppen ook niet.(…)De pinproblemen beginnen in het script

    Eh… ik ken niet de feiten van fictief script? Je valt me aan omdat ik het script niet heb gelezen? Dat is het kinderachtigste argument ooit. Over de toon: tsja, kan je vinden. Don’t care, eigenlijk.

    @74: Tsja, recessie… helemaal niet als het horrorscenario als getoond in de documentaire (namelijk het totale uiteenvallen van het huidige financiele systeem).

  42. 76

    @JSK
    Valt niet mee om met jou te communiceren…Nee (zucht) ik val je niet aan omdat je een ‘fictief’? script niet hebt gelezen, je hebt gewoon ongelijk met je 1,36-koers en dan meteen al problemen bij de pinautomaten. Dat zit zo dus niet in de uitzending. En je hoeft van mij het script niet te lezen maar het is in elk geval geen fictief script; het is het script waar de uitzending op gebaseerd is.

  43. 77

    @William (TL): Kan je bij de volgende reactie ff naar je invoervelden kijken. Je naam en mail komen verkeerd door en worden door mij met de hand aangepast.
    [/offtopic]

  44. 78

    @JSK
    Je zegt dat de VS niet failliet zijn, dat europa er slechter aan toe is dan de VS en dat een dalende dollar niets met inflatie te maken heeft. Verder denk je dat het financiele systeem niet zal instortren.

    Zoals het stuk van Kotlikoff schetst zijn de VS wel degelijk failliet als je alle toekomstige verplichtingen meerekent. Inderdaad is het wellicht mogelijk om hierin een grove aanpassing te doen (hogere belastingen, terugschroeven van uitgaven en beloften) om dit scenario af te wenden. Persoonlijk denk ik niet dat zo’n maatregel op korte termijn te verwachten valt. Het politieke systeem richt zich nu eenmaal graag op de korte termijn en reageert pas op structurele problemen als die zich in alle hevigheid doen gelden. Pas dan is het publiek er ook aan toe. Overigens staat Kotlikoff niet alleen met zijn analyses. Zoals je misschien weet is de U.S. Comptroller General David Walker (toch ook geen kleintje) “on a fiscal wakeup tour of the U.S. warning of pending fiscal disaster”.

    Mbt Europa: ik ben met je eens dat europa er op termijn net zo slecht voorstaat als de VS. Echter, de dollar is nu wereldreservemunt, en die positie heeft die munt nu overduidelijk ten onrechte. Die lucht loopt er eerst uit. Als de vergrijzing hier in europa lekker op stoom komt dan is er ook hier economisch gesproken natuurlijk geen houden meer aan.

    Een dalende dollar heeft alles met inflatie te maken. De dollar daalt vanwege de uit de hand lopende geldcreatie in de VS. Als reactie daarop zetten alle centrale banken ter wereld de geldkraan wijd open. Competitive devaluation dus. Als reactie hierop stegen eerst de “goede” prijzen, namelijk van aandelen en huizen. Nu is de fijne inflatie voorbij en gaan we over naar de inflatie van rijst, olie en tarweprijzen.

    Over het al dan niet instorten van het financiele systeem: tja, er moet toch uiteindelijk een of ander systeem zijn. Maar of dat het huidige systeem is waag ik te betwijfelen. Alleen al de afgelopen eeuw is het financiele systeem feitelijk 2 keer enorm op de schop gegaan (Bretton Woods 1 en 2). Het lijkt me niet onlogisch te veronderstellen dat de onbalansen opnieuw zullen leiden tot een schoksgewijze aanpassing. Inderdaad komt een soft landing zelden voor.

  45. 79

    Een goudprijs die 300 dollar stijgt in een jaar lijkt me ook een behoorlijke alarmbel. Dit zijn grote partijen die niet zo blij zijn met de “negative real interest rates” op hun dollar belangen.

  46. 80

    @79
    @77
    @75
    Ieder afzonderlijk geeft u blijk van een (iets) andere kijk op de zaak.
    Maar evengoed is het duidelijk dat jullie meer versand van de beurs, economie, etc… hebben dat Piet, Jan modaal, dan ik.
    Scenario: Amerika gaat in 2008 in een recessie, Europa gaat delen in de klappen: hoe zouden jullie je daartegen wapenen ? Goud, termijnrekening, cash… ?
    Hoe zouden jullie op veilig spelen ?

  47. 82

    Goud altijd veilig? Inflatie gekorrigeerd staan wij nog steeds maar op 40% van de top uit de tachtiger jaren.
    @81 ligt aan welk scenario je hanteerd – Is het voor Amerika alleen maar een gezonde recessie of knalt de zaak in elkaar. En voor Europa krijgen wij bij een worst case scenario voor Amerika alleen maar klappen of gaan wij er ook onderdoor.

  48. 83

    @82 Bedankt Rene. Ik weet wat me te doen staat. Heb de Financieel Economische Tijd (krant online) er een keer goed op nagelezen. Ik ben overtuigd; vijf voor twaalf, wegwezen naar veiliger oorden …
    Termijnrekening, staatsobiligatie’s.

  49. 86

    Hypo Real Estate -30% dus (HRE)

    Anyway ik vond de dollaruitzending niet veel nieuws brengen, wat was er eigenlijk aan ge-update?

  50. 89

    @83 Fred Plass; Ik zou het onwaarschijnlijk appreciëren mocht u beide scenario’s (eventueel beknopt) willen toelichten.
    Maar ik denk dat er (serieuze) klappen gaan vallen, zowel in Amerika als in Europa.

  51. 92

    Ook ik heb geen roadmap maar probeer te onderzoeken hoe men ooit in soortgelijke situaties heeft overleefd.
    In alle scenario’s lees ik – los je schulden af je hebt weinig kans om een toren hoge rente te overleven
    Is het een ernstige doch beperkte recessie zoals in de jaren zeventig/tachtig volg de raad op van Jim Rogers – bv kies voor grondstoffen en hij had nog wel wat meer adviezen
    Wordt het een herhaling van de 1929 lees het boek van Robert R. Prechter Jr (de hogepriester van de Elliot Wave) Conquer the Crash. Zijn raad – zorg dat je ruim in je liquiditeiten zit. Kijk wel uit waar je je geld onderbrengt want er zullen heel wat financials sneuvelen. Als de crisis op zijn diepst is dan zul je kwaliteits aandelen voor een prikje kunnen kopen. Maar ook onroerend goed was voor een prikje te koop.
    Nog erger? Wordt het de crisis van Duitsland in de jaren twintig? Ik lees dat men heeft overleefd met goud en zilver. Niet bij de bank maar bij je thuis. Ook bleek dat het bezit van kwaliteits aandelen in bedrijven die zelf niet over kredieten beschikten het vermogen hielp om instand te houden. Het bezit van onbezwaard onroerend goed hielp ook vooral met een agrarische funktie.

    Dit is maar een heel beperkte opsomming van wat er allemaal over valt te zeggen. En nogmaals ik weet ook niet wat er gaat gebeuren. Een werkelijke crisis komt vaak als een dief in de nacht en niet als iedereen erop zit te wachten. Wel toevallig dat de dow en de S&P nu precies op hun steun zitten. Dus gaan wij nu weer omhoog? Ik denk dat je het best in deze een pragmaticus moet zijn en dat je met alle scenario’s rekening moet houden. Ook dat het misschien wel overwaait.

  52. 93

    Fred Plass, fase 2: “Kijk wel uit waar je je geld onderbrengt want er zullen heel wat financials sneuvelen”

    De cijfer van Citi (grootste bank van de USA) waren vandaag leerzaam. Ze hebben 18 miljard afgeschreven. Voornamelijk op subprime troep. Maar hoe waardeer je iets af, als je de waarde ervan niet kan bepalen, als niemand het spul wil kopen, en er dus geen markt en daarmee ook geen marktprijs bestaat? Dan neem je een gravure van iets soortgelijks als de ABX, verzint een verzachtende factor of drie, en zet de afwaardering op 30%. En dat schrijf je dan op in je jaarverslag.

    ABX:

    http://www.markit.com/information/products/abx/history_graphs.html

    Ze hebben nu nog voor 39 miljard aan subprime CDO’s staan. Dat is dus die overblijvende 70% aan waarde die ze dus ooit nog ervoor hopen te krijgen. Daarvoor moeten ze het wel kunnen verkopen. (Aan wie?)

    Deze 18 miljard kunnen ze roepen omdat Dubai twee maanden terug 10 miljard in Citi heeft gepompt (tegen een fikse rente van 11% overigens).

    Verder staat er nog voor 200 miljard aan consumentenleningen op de balans. Nu legt een consument zijn eerste prioriteit bij zijn huis. Mag je raden wat er dus met al die andere leningen gaat gebeuren. 10% afwaardering over twee kwartalen? 20%? 30%? 60 miljard afschrijven, over drie kwartalen?

    (Gaan de chinezen ook een stuk Citi kopen? Ze moeten toch wat met al die dollars.)

    Dan weten we nog niet hoeveel ze van die troep hebben doorverkocht met een mooie buyback guarantee, een apart velletje waar ze overeen hebben gekomen dat spul voor een gegarandeerde prijs terug te zullen kopen. Uit de Albert Heijn affaire weten we dat zulke brieven slecht zijn voor het waarheidsgehalte van jaarverslagen en carrieres van CEO’s. Citi, Merril Lynch, UBS hebben allemaal nieuwe CEO’s, dus die kunnen allemaal fijn naar hun voorganger wijzen. Als ze er al van weten, want die briefjes liggen vast ergens diep weggestopt en men is pas een maandje in dienst.

    Nu vallen banken pas echt om, als ze niks meer kunnen lenen. Zowel de Fed als de ECB accepteren bovenstaande troep als onderpand voor leningen. Dus factueel kan een faillissement erg lang uitgesteld worden. Alleen komt er dan steeds meer ‘onterecht’ geld in omloop.

    Men kan ook besluiten om de boel te nationaliseren. Dan wordt een rotte bankschuld een staatsschuld, en daarmee ook kwalitiatief gecreeerd geld. Onterechte geldcreatie.

    Men kan ook besluiten om Citi om te laten vallen. Miljoenen Amerikanen geld kwijt. Nu zit het niet echt in de Amerikaanse genen om met riek en vork of potten en pannen naar het witte huis op te trekken, maar waar 1 failliete bank is volgen er meer. En de laatste verrassing heb ik nog niet meegemaakt.

    De eerste twee scenarios leiden tot inflatie. De derde leidt tot implosie van de economie, wat ook leidt tot inflatie.

    Daarom staat er vandaag in de NRC op de voorpagina dat goud inmiddels 900 dollar is. Vijf maanden terug was dat nog 650 dollar.

    Een redelijk denkend mens zou in deze omstandigheden denkelijk inzetten op nationalisatie van een bank. Om verder onheil ietwat te kanaliseren. Ondertussen houdt Bush zich bezig met Iran.

    Oh ja, Fred Plass: volgens mij zitten de USA in fase twee, wellicht doorbrekend naar fase drie. De door jou benoemde koopjes van fase twee vind je trouwens pas als je weet dat fase twee echt zijn bodem heeft bereikt. En wanneer weet je dat? Concreet plannend op deze onzekerheid: stop je je matras vol met contanten, of metsel je goud in, in je kelder? Op dit moment is de bodem van de crisis nog niet bereikt, en de concreet renderende belegging du jour is goud. Het onderscheid tussen fase twee en drie is dus relatief.

    Ik moet onwillekeurig aan the Grapes of Wrath van Steinbeck denken.

  53. 95

    Aan de heren Zutman, Fred Plas, Scientist of the invisible; mijn verondschuldiging dat ik u nog niet eerder van antwoord diende, ik wentel deze schuld geheel en al af op het zandmanetje … (hopelijk is die arme man ervoor verzekerd ?).
    De kijk op de toekomst is nog steeds weinig rooskleurig, maar (voor mij) alvast niet meer zo troebel als voorheen.

  54. 96

    @79:
    Je zegt dat de VS niet failliet zijn,

    Zoals het stuk van Kotlikoff schetst zijn de VS wel degelijk failliet als je alle toekomstige verplichtingen meerekent.

    Wat noemt de van Dale ‘failliet’: niet meer in staat om te betalen. Hetzelfde stuk van Kotlikoff noemt een aantal manieren om aan de pensioen verplichten te voldoen, namelijk het hele systeem privatiseren. Een andere mogelijkheid is de belastingen omhoog doen. Dat jij dat onwaarschijnlijk acht is irrelevant: betalen kunnen ze. De toekomstige verplichting van 65 biljoen klinkt veel, maar je moet niet vergeten dat het huidige inkomen 13 biljoen bedraagt. Huishoudens waarvan de hypotheek vier keer het inkomen bedraagt zal ik niet perse ‘failiet’ noemen, jij wel?

    Overigens staat Kotlikoff niet alleen met zijn analyses. Zoals je misschien weet is de U.S. Comptroller General David Walker (toch ook geen kleintje) “on a fiscal wakeup tour of the U.S. warning of pending fiscal disaster”.

    Och ja, zoals je in het stukje van Kotlikoff wellicht is opgevallen, was dé conclusie het privatiseren van Social Security (de Amerikaanse AOW). Ik vermoed dat veel paniek door deze heren wordt gemaakt om de publieke opinie te beïnvloeden. Hoe de oudedagsvoorziening de hervormen is in de V.S. (in tegenstelling tot hier) een actuele politieke discussie, en volledige privatisering wordt door sommigen gezien als een mogelijkheid. Terwijl je ‘net zo goed’ de belastingen en de pensioenleeftijd omhoog kunt doen.

    dat europa er slechter aan toe is dan de VS

    Mbt Europa: ik ben met je eens dat europa er op termijn net zo slecht voorstaat als de VS.

    Slechter zei ik.

    Echter, de dollar is nu wereldreservemunt, en die positie heeft die munt nu overduidelijk ten onrechte.

    Van die positie hebben de Amerikanen jarenlang misbruik gemaakt en nu kunnen/willen de handelspartners het niet meer.
    Een dalende dollar heeft alles met inflatie te maken.

    Niet met inflatie in België, het voorbeeld dat het betrof. Sterker nog, een wat appreciërende euro drukt de Europese inflatie ietwat. Dat deze toch aan de vrij hoge kant is heeft vermoeddelijk met onze eigen problemen te maken (looneisen van 5% enzo).

    Maar of dat het huidige systeem is waag ik te betwijfelen. Alleen al de afgelopen eeuw is het financiele systeem feitelijk 2 keer enorm op de schop gegaan (Bretton Woods 1 en 2). Het lijkt me niet onlogisch te veronderstellen dat de onbalansen opnieuw zullen leiden tot een schoksgewijze aanpassing. Inderdaad komt een soft landing zelden voor.

    Hoe was het afstappen van Bretton Woods ‘schockgewijs’?

    @zutman:
    De cijfer van Citi (grootste bank van de USA) waren vandaag leerzaam. Ze hebben 18 miljard afgeschreven.

    Men kan ook besluiten om Citi om te laten vallen.

    Een bank met 1,6 biljoen op de balans valt niet om door een afschrijving van 18 miljard. Propagandapraat dus.

  55. 104

    w00t! Blogvervuiler zelfs. Maar zoals een kind kan zien is een looneis van 5% gezien de historie alles behalve exorbitant. Daarbij is er over de laatste jaren eerder sprake geweest van loonmatiging. Roepen dat de looneisen de economie om zeep haalt is bull.

  56. 105

    Niemand zegt dat het ‘exorbitant’ is, ik zeg alleen dat het wss de looneisen zijn die de inflatie in Europa aandrijven (en niet de fal van de dollar). Of je die inflatie vervolgens goed of slecht vindt, dat mag je zelf bepalen.

  57. 107

    Ik ken jouw bronnen niet, ik weet niet hoe ‘produktiviteit’ berekend is. Gezien de vele spelfouten vermoed ik dat de inhoud ook niet zoveel soeps is. Daarnaast betreffen deze cijfers Nederland, terwijl het nu net ging over inflatie in België.

    Als in: je hebt irrelevante en hoogst waarschijnlijk foute cijfers aangehaald om iets te zeggen over een klein deelaspect van de lopende discussie. Mag ik dat ‘blogvervuiling’ noemen?

  58. 111

    JSK, eerder in deze discussie schoffeer je een van de betere onderzoeksjournalisten van Nederland en nu dit weer tegen su. Ik hoop voor je dat je over tien jaar als je opgedroogd bent achter je oren hierop terug kijkt en je realiseert wat voor een ongelovelijk ongenuanceerde provocateur je was.

  59. 112

    Ik moet een verklaring hebben voor gegevens die geen betrekking hebben op het onderwerp en die daarnaast niet te controleren zijn (en hoogst waarschijnlijk vals)? Rot toch op zeg… ik ken genoeg van die links-extremistische argumentatie-technieken (iemand iets aanwrijven en vervolgens op hoge toon een verklaring eisen) en ik begin er een beetje genoeg van te krijgen.

  60. 113

    @112: Nederland is een heel klein land… ‘één van de beste in Nederland’-zijn betekent natuurlijk helemaal niks. Daarnaast ben ik niet vatbaar voor autoriteitsargumenten, just the facts…

  61. 116

    Sterker nog, een wat appreciërende euro drukt de Europese inflatie ietwat. Dat deze toch aan de vrij hoge kant is heeft vermoeddelijk met onze eigen problemen te maken (looneisen van 5% enzo).

    Dat is volgens mij oorzaak en gevolg omdraaien: de looneisen zijn hoog omdat de inflatie hoog is. De inflatie is hoog door de gestegen grondstof- en olieprijzen. De dalende dollar heeft daar dan wel weer een gunstig effect op: als een dollar nu nog steeds een euro waard was, dan was de energierekening nu helemaal onbetaalbaar geworden.

  62. 117

    Iemand die iets quote van het 1 mei komitee. Dat zie je niet vaak meer.

    En dan natuurlijk meteen eisen dat je dat nog zereneus moet nemen ook. Ja, ja, goede-oude-tijden herleven!

  63. 118

    Wil JSK (#37) ons werkelijk doen geloven dat hij op de loonloonlijst staat van een universiteit? De ongenuanceerde opmerkingen waarmee hij wild om zich heen slaat maken duidelijk dat hij de attitude van een echte wetenschapper ontbeert.

  64. 122

    Su,

    Ik weet het allemaal niet. De wereld is hard, ja zoniet kei-hard. En gemeen ook. En oneerlijk, dat zeker. Maar daarom heb ik ook een tot-rust-brengend-portretje van onze eigen doctorandus uit buitenveldert er tussengeplakt.

    Want iedereen weet dat als je de zegen van ome joop hebt, dan komt het allemaal goed.

    Jij nog een koekje erbij?

  65. 125

    @117:
    Dat is volgens mij oorzaak en gevolg omdraaien: de looneisen zijn hoog omdat de inflatie hoog is. De inflatie is hoog door de gestegen grondstof- en olieprijzen.

    Dat laatste zal ongetwijfeld meespelen, maar looneisen in de bandbreedte van 5 tot 8 (want daar hebben we het over in Duitsland, Italië en België) compenseren de gestegen brandstof- en voedselprijzen ruimschoots. Mensen willen er natuurlijk wel op vooruitgaan, elk jaar als het even kan. Wat perfect redelijk is natuurlijk, maar het schijnt te leiden tot een opwaartse loon-prijs (of prijs-loon-prijs) spiraal.

    Mijn algemene punt was: veel welvaartsgerelateerde klachten van mensen in Europa liggen aan Europa zelf.

    @119: Wat jij gelooft laat me koud.

  66. 126

    Naja, Drees had natuurlijk niks met de mafkezen die de sociaal-democratische beweging hadden gekaapt na 1968. Sociaal-democratisch denken is niet met jankerige woede beweren dat ‘het systeem’ jou tot slachtoffer heeft gemaakt.

  67. 129

    Dit topic is reeds 2438 maal bekeken. En er is 129 maal op gereageerd. Waaruit we mogen besluiten dat ‘het leeft’ bij bezoekers en reaguurders.

    Met permissie vond ik tot hiertoe vooral de bijdrage van de heer Fred Plas @93 (een klein applausje graag, dank u) het weerhouden waard, alsmede de reacties op zijn bijdrage.

    De val van de dollar …
    Wat is de door u ingeschatte laagste koers, dat de dollar zal zakken tegenover de euro ?
    1 euro = 2 dollar, ooit mogelijk ? Of fabeltjeskrant ?

  68. 130

    @94 Zutman – volgens mij zitten wij midden in fase -1- de fase waarop Jim Rogers ons al vaak heeft geattendeerd. De pijn van die fase zit hem in het tweede deel die zo ongeveer nu is begonnen. Rente liep in de periode 70/80 voor hypotheken op tot boven de 10%. Werkloosheid bereikte een topniveau.
    Volgens mij is het minder waarschijnlijk dat een jaren 70/80 crisis zich zal voortzetten in een 1929 crisis. De 70/80 crisis was inflatoir en die van 1929 was volgens mij deflatoir (lagere koersen, lagere prijzen, lagere lonen, een krimpende GDP). Wel kan een 70/80 crisis uiteindelijk uit de hand lopen als de inflatie ophol slaat. In zo’n setting is ook het scenario denkbaar dat waarde van onroerend goed en de beurzen niet eens dalen, zelfs kunnen stijgen. Echter onvoldoende om het inflatie tempo bij te houden.

    1 euro = 2 dollar is volgens mij een kwestie van tijd (2009?) en de daling zal bij dat punt niet stoppen.

  69. 131

    @131 Voorwaar, zoals u het schetst gaan we een zwarte bladzijde tegemoet …

    @94 Een zeer mooie uiteenzetting van waar we ons mogelijk aan mogen verwachten.

  70. 132

    BESTE ALLEMAAL,

    Vooral JSK en andere die met grafieken en cijfers en artikelen komen.

    WAT MOETEN WE NU DOEN???

    Ik bedoel maar van, wij in Europa (Nederland) gaan de meeste klappen van deze “”crisis” ontvangen (aldus jullie post).

    Maar waarom dan?

    Hoorde vandaag dat de overheidstekort in Europa 80 procent is, China 104 Procent en Amerika 65 procent. Wat wil dit allemaal zeggen voor ons in Nederland.

    Stel dat de dollar valt And all hell breaks loose . Wat kan je nu al doen om je te beschermen.

    Vragen:
    MOETEN WE MET ZE ALLEN NU GELD OM WISSELEN VOOR GOUD?
    MOETEN WE CHINEES BEGINNEN TE LEREN?
    MOETEN WE NAAR HET BUITENLAND VERHUIZEN?
    ZIJN ONZE PENSIOENEN VEILIG?

    Bedankt alvast

  71. 133

    @ 133 Begin alvast met het lezen van 93 en de comentaren daarop …
    Da’s echt een goed begin, voor de beginner…
    Niet panikeren (!).

  72. 134

    @132 ik weet niet of je dat als een zwarte bladzijde moet zien – het is een varkenscyclus maar dan voor grondstoffen. Toen het ons schijnbaar goed ging hebben zich maar weinigen bekommerd om de hond in de pot in grondstoffenland. Ik hoorde vanmorgen op tv dat er zich nu een nieuwe situatie voordoet. Wij in het westen hebben te maken met een economische terugval en de emerging economies niet. Dat is niet waar. In de jaren zeventig gebeurde hetzelfde. Toen was het Japan. Een nieuwe economie kijkt onbevangen naar de problemen die zich voordoen en ook in Japan wisten zij indertijd om te gaan met de steeds meer stijgende grondstofprijzen. Maar het moment dat de grondstofprijzen weer daalden knalde de economie van Japan omhoog.
    Dramatische dalingen van valuta’s hebben zich eerder voorgedaan. De kans is groot dat het reinigend werkt en dat de economie weer versterkt te voorschijn komt.

  73. 135

    Daar hebben we die “de VS is de grootste economie ter wereld” weer… (1 & 10)

    The European Union’s $16 trillion economy has been quietly surging for some time and has emerged as the largest trading bloc in the world, producing nearly a third of the global economy. That’s more than the U.S. economy (27 percent) or Japan’s (9 percent).
    (washingtonpost.com)

  74. 136

    Met zwarte bladzijde bedoelde ik eerder de gevolgen voor de ‘kleintjes’, de man in de straat. Werkloosheid, inflatie dus stijgende prijzen enz,…
    De comentaren bij de Tijd (voorheen: Financieel economische Tijd) online waren ook tamelijk eensluidend: afwachtend, tot zeer afwachtend.
    Mogen we eigenlijk op dit moment al spreken van een crissis ?
    Of is dit eerder een moment van ‘de kat uit de boom kijken ?’
    Ik lees op gespecialiseerde sites dingen als; staatsobligaties, goud … Terug van (lang) weggeweest toch ? gaan we terug naar die tijd ? Obligaties van 7-8 % ?
    Wat is uw mening in verband met goud op dit moment ?
    Vragen, vragen, vragen, ik weet het, sorry. Maar de toestand vereist een zekere mate van klare kijk. Nu een kristallen bol !

  75. 137

    Pepijn, jij krijgt een zoen van mijn ! Super linkje !
    Deze moet je echt lezen. Je krijgt er een warm trots gevoel voor terug !

    Zeker ook het tweede luik lezen; 5 Myths about Sick Old Europe.

  76. 138

    @137 Meermaals word er in het artikel een lans gebroken voor ons sociaal stelsel en hoge graad van opleiding. Het zijn Amerikanen die dat schrijven !

  77. 139

    @137, inderdaad een mooie link, natuurlijk ook omdat het mijn (zelf opgedane) beeld bevestigd. En zoals Popeye zegt, je wordt dan wel weer een beetje trots :-)

  78. 140

    @137: In het artikel wordt het inkomen genomen op basis van huidige wisselkoersen. Het is je vast niet ontgaan dat de dollarkoers van de euro de laatste jaren met 50 (vijftig!) procent is gestegen. Natuurlijk is de reele Europese economie in diezelfde periode niet met de helft gegroeid. Huidige wisselkoersen voor welvaartsvergelijkingen zijn derhalve waardeloos.

    Maar goed, je hebt wel een punt in de zin van wie de grootste is/heeft. Gecorrigeerd voor de hogere prijzen in Europa, heeft de EU-25 een grotere economie dan de V.S. (met iets van 10%) Nadelig is wel dat we met dat 10% extra inkomen bijna de helft meer monden moeten voeden: er zijn stuk meer mensen in Europa dan in de Verenigde Staten.

    Dat artikel van je staat vol met halve waarheden en verdraaingen van cijfers. Ik vermoed dat het meer bedoeld is voor de binnenlandse consumptie dan voor ons.

  79. 141

    @ 142 Dat was mij uiteraard ontgaan JSK (dat van die wisselkoersen).

    Ik vond het minder; een goed artikel omdat wij (al dan niet) de sterkste economie zouden hebben.
    Maar ontelbaar veel belangrijker, omdat ons sociaal stelsel en hoge scholingsgraad zo geroemd werden.

    Maar evengoed appreciër ik je rechtzetting ivm ‘maten en gewichten’.

  80. 143

    Ongetwijfeld, maar je moet bedenken dat het geschreven is vanuit een Amerikaanse liberaal (als in: liberal) perspectief: er wordt betoogd dat een beetje meer belasting in de Verenigde Staten geen kwaad kan (Europa functioneert nog).

    Maar niemand in de Verenigde Staten, zelfs niet de linkse (linkste) elementen in de democratische partij wil ons model volledig overnemen: men weet dondersgoed dat onze werkloosheid vrij hoog en onze inkomens relatief laag zijn.

  81. 144

    @ 145 Is het voor een stuk niet zo, dat moest Amerika er niet zo’n onwaarschijnlijke oorlogsmaschienerie op draaiende houden, een sociale zekerheid zoals bij ons voor hen zelfs een lachertje
    zou zijn ? Afgezien van het feit dat de militaire-industrie een motor van belang is.

  82. 147

    Haha, nee.. ik ben het liefst arm in Nederland natuurlijk. Maar ik zeg alleen: we kunnen Nederland (grote (verzorgings)staat, goede economie) beter als uitzondering dan regel in Europa zien.

  83. 148

    @ 149 Aha ! Wat hoor ik daar ?! Uit wiens mond ?
    Nee, zonder zwans, u heeft volkomen gelijk.
    Puur sociaal-economisch is de Benelux het nec-plus-ultra.
    Sorry, maar daar kan de States nog een ferme punt aan zuigen.
    Maar ook waar, buiten de Benelux is er nog werk aan de winkel (ik heb niet gezegt overuren ;-).

  84. 151

    @138 Ik zie tot op heden geen crisis zelfs niet in de VS. Ik zie wel in de VS op deelterreinen signalen/problemen die je niet vrolijk stemmen. Maar de financiele wereld van vandaag zit ingewikkeld in elkaar – dus wat vandaag als een probleem wordt ervaren is er soms morgen plotseling niet meer. Ik schat wel in dat de risico’s aanmerkelijk zijn toegenomen en dat de financiele instellingen moeten worden gemeden. Van de schadelijke gevolgen van stijgende grondstofprijzen hebben wij nog niet veel hoeven te ondervinden. Ik heb begrepen dat de gestaagd groeiende goederenstroom uit Azie de prijzen laag hebben gehouden. De kat uit de boom kijken lijkt mij nu een goede houding. Aan de andere kant kan het ook geen kwaad om alvast wat voorzorgen te nemen en bv de raadgevingen van Jim Rogers. M.a.w. beperkte dijkbewaking.

    Goud? De speculatie hierin is flink toegenomen. Veel nieuwe ETF’s in goud – in China is men gestart met de handel in goud futures. Ook de vraag is gestegen vanuit India en China. Aan de andere kant de productie lijkt in de toekomst toe te kunnen nemen. Ik heb het niet zo op goud als beleggingsobject. Ik heb wel wat goud voor het geval dat de totale chaos uitbreekt. Dus eigenlijk als een soort verzekering. Je hebt ook een opstalverzekering maar hoopt hem nooit nodig te hebben.
    Ik heb meer met zilver. In de historie was er min of meer een vaste verhouding tussen goud en zilver. In de romeinse tijd was het al naar ik heb begrepen 1 tot 10 en die verhouding is vaak teruggekeerd. Gemiddeld echter 1 tot 20. Op dit moment is de verhouding 1 tot 55. Zilver is niet alleen een edelmetaal maar ook een basismateriaal (vandaar mijn interesse) en er is een aantoonbaar tekort tussen vraag en aanbod.

  85. 153

    Er is volgens mij geen betrouwbare relatie tussen inflatie en goud. De top van de tachtiger jaren gecorigeerd voor inflatie zou nu boven de 2000 $ liggen.

  86. 154

    Ok, dat weten we dan ook weeral.
    Rustig (voor zover mogelijk) agwachten.

    Op het moment dat u het terug opportuun acht om in de mark te stappen, naar wat zou uw aandacht het eerst uitgaan ?
    Soft-commodities ? Grondstoffen (zilver …) ?

    Iemand fluisterde in mijn oor uranium. Dit leek (naar mijn gevoel) nu echt geen goed idee … Maar wie ben ik ?

  87. 156

    MMmm Er word hier wat afgeklets over politiek … Maar om dat nu advies te noemen is zelfs voor Sikbock een brug te ver … Toch ?

    Nee, ik stel gewoon een vraag ;-) En krijg ik daar een antwoord op …
    Maar advies ? …

  88. 157

    @ Popeye: Laat ik dan voor mezelf spreken: ik heb naar aanleiding van deze discussie besloten voorlopig (toch maar) geen goud te kopen

  89. 158

    @ 159 Ik denk dat ik dat ook maar niet doe.
    Ik heb net wat financiële site bekeken, het ontwikkeld allemaal niet echt possitief … De beurzen nog steeds in ’t rood.

  90. 159

    Mijn twee centen

    -Carrytrade: De stijgende rente in Japan en de “dalende” in de VS zorgt voor een afbouw in posities waar kapitaal voor nodig is
    -Hedgen: Alles wat te hedgen was is gehedged. Het totaal is 12.000.000.000.000 waaronder véél sub-prime. Leverage tot wel 40 x
    -Sub-prime: Nuf said
    -Olieprijs: Idem
    -Strukturele manipulatie PPT vanaf begin jaren ’90 op W-Street
    -Dalend vertrouwen buitenland in Dollar
    -Pompen of verzuipen door Greenspan en “Helicopter” Bernanke
    -Fiscale dicipline: De begroting van de VS is al 11 jaar op rij niet goed te keuren door de Comptroller (EU al 12 jaar niet maar goed)
    -De eerste Babyboomer is 1 januari 2008 officieel met pensioen gegaan. Vélen zullen volgen waar door de VS, maar ook Frankrijk, Italië, Spanje, Griekenland en Nederland te weinig is gereserveerd en wat was geresereveerd is nu aan het verdampen op W-street
    -Het lenen van geld van Medicare en de pensioenfondsen wat op zich ook een terugbetaald zou moeten worden
    -Extreme inflatie en gelijkblijvende lonen
    -Dalende groei in combinatie met bovenstaande stagflatie
    -Onbetaalbare en niet te winnen oorlogen
    -verdwenen miljarden in het defensiebudget
    -Corruptie op ieder niveau
    -De rente die de staat betaald aan de private centrale banken terwijl dit toch echt een taak van overheid zou moeten zijn. Wanneer dit met beleid wordt gedaan is inflatie nagenoeg bestreden en kan de belasting met 50% naar beneden omdat we geen aflossing en rente hoeven te betalen voor geld dat we in eerste instantie als “We the People” zelf hadden moeten uitgeven.
    -Dure Euro zeer ongunstig voor Europa

    Ik mis er trouwens nog een aantal maar misschien is dit ook wel voldoende reden om ogerust te zijn….

  91. 160

    “Ondanks dat alle ter zake doende experts, instellingen, en zelfs de regering stiekem toegeeft dat de VS op zijn minst in een recessie zit, en ondanks dat iedere brugklasser die economie gehad heeft snapt dat die structurerele renteverlaging op renteverlaging slecht voor de economie is, blijven wij overtuigt van de sterkte van onze/ de amerikaanse economie”

    Vooral doen.

  92. 161

    Paul Krugman geeft een simpel overzichtje in zijn column: Don’t Cry for Me, America
    “… these consequences probably won’t be as bad as the devastating recessions that racked third-world victims of the same syndrome. The saving grace of America’s situation is that our foreign debts are in our own currency. This means that we won’t have the kind of financial death spiral Argentina experienced, in which a falling peso caused the country’s debts, which were in dollars, to balloon in value relative to domestic assets.”

    @RennieB #161
    De rente die de staat betaald aan de centrale bank, stroomt bijna volledig weer terug in de staatskas. Dat van die belastingverlaging en geen aflossingen klopt dus allemaal niet. Dat is niet hoe fiat geld werkt. Zie het geld meer als een afspraak. Jij doet wat voor mij (ik heb dan een schuld bij jou), en later zal ik wat voor jou doen (ik los mijn schuld dus af). Niet aflossen, wil dus zeggen dat ik niks voor jou zal doen. En die afspraak (dat geld dus) zou jij waarschijnlijk niet accepteren.
    En de afspraak is dat ik wel moet aflossen dan zou je er waarschijnlijk ook niet veel vertrouwen in hebben als ik zelf zou kunnen bepalen hoeveel werk ik voor jou terug zal moeten doen om mijn schuld volledig af te lossen, beter dat een ‘onafhankelijke’ Centrale Bank dat bepaald. (Vervang nu ‘ik’ in het bovenstaande door ‘We the People’ oftewel ‘de staat’).

  93. 162

    @ 163 Mag ik u vragen, uw antwoord @ Rennie#161 iets toe te lichten …
    De rente … stroomt bijna volledig weer .. staatskas (hoe dat zo ?)

    Ik voel dat wat u aanhaalt, best belangrijk is om weten. Maar omdat ik zelf niet genoeg achtergrond (en informatie ter zaken heb) blijft binnen de cryptische omschrijving de boodschap verborgen.

    Als u wil, als u kan …

    Alvast bedankt.

  94. 163

    Uranium is wel een vreemde zaak. Er is jaren lang veel minder geproduceerd dan werd verbruikt. In het verleden werd het tekort aangevuld door de voorraden uit de afbouw van het russische kernwapen arsenaal. Deze aanvulling is inmiddels zogoed als opgedroogd. Echter door de vaste jaarlijkse aanvullingen daalde de prijs van uranium tot een ongekend laag nivo waardoor het volkomen oninteressant was om naar nieuwe uranium deposits te zoeken. Nu begint het te knijpen. Er komen jaarlijks nieuwe kerncentrales bij maar de productie van uranium neemt niet toe. Het duurt nog jaren voordat de eerste nieuwe mijnen met de productie kunnen starten. Sommige analisten zeggen dat je niet gek moet opkijken als op een gegeven moment kerncentrales voor een jaar of meer moeten stoppen omdat er geen uranium meer beschikbaar is. De uraniumprijs in al weer zo’n 35% gedaald vanaf de top van vorig jaar. Maar is nog altijd ruim tienkeer hoger dan de bodem.
    Trouwens de Fransen doen het wel slim. Hun overheid heeft een meerderheids belang in Areva de franse kerncentrale producent. Areva bezit ook uraniummijnen en zal waarschijnlijk aan koppel verkoop doen.

  95. 164

    @ 165 Dit zou dus wel eens ‘de belegging’ van de toekomst kunnen zijn … Meer vraag, minder aanbod, dat is de (droom) verhouding die de belegger zoekt (toch ?).
    Wat is het addertje onder het gras ? Want dat kruipt er meestal wel ergens rond …
    En de ‘Franse koppelverkoop’ ? Areva, heb ik mij laten vertellen doet (heeft) alles. Van uranium, verwerking, tot de bouw van centrales toe …
    En dat in koppelverkoop (lagere stabiele prijs voor uranium ?).
    Ook hier weer: zeer complexe materie.

    Waar haalt u de informatie vandaan, die u in staat stelt op de meest onwaarschijnlijk rustige manier, de meest complexe materie uit de doeken te doen, als betrof het een kook-demonstratie ?!
    Zodoende kijken we weeral uit naar uw volgende bijdrage, we weten het steeds te smaken !

  96. 166

    De vraag of de Verenigde Staten failliet zijn doet er helemaal niet toe, omdat de schuldeisers (met name China) de uitstaande schulden helemaal niet kunnen terugvragen, zonder de waarde van de USD terug te brengen tot een fractie van de huidige koers. Hiermee zou de uitstaande schuld ook gelijk verdampt zijn, omdat deze bestaat uit USD.

    Sterker nog: China (en Japan) zal er alles aan doen om de Amerikaanse economie op gang te houden. Ze zouden wel gek zijn om hun grootste afzetmarkt en de nek om te draaien. Dat zou niet alleen gevaarlijk zijn uit financieel opzicht, maar het zou ook tot grote sociale onrust leiden. De CCP beseft zich maar al te goed dat zijn aanhang gebaseerd is op economische groei: geef mensen een baan en je houdt ze rustig. Maak ze werkloos en het is snel afgelopen met de Partij is China.

    Niemand, maar dan ook niemand (zelfs OBL niet) is gebaat bij het ineenstorten van de Amerikaanse economie en het lijkt me dan ook zeer onwaarschijnlijk dat dit zou gebeuren.

    Wat gaat er dan wel gebeuren?

    De Chinezen zullen (zijn al) de FX reserves aan het diversifieren, al zal dit nooit een officieel standpunt zijn. De koers van de USD zal verder wegzakken, vanwege het grotere aanbod in de markt, maar zal niet ineenzijgen.
    Op de lange termijn zullen China en India zich steeds meer gaan richten op de interne markt en daarmee ook de externe afhankelijkheid afdekken (zoals EU ook heeft gedaan met een intern handelsvolume van tegen de 80%). Maar we zullen geen krach in de VS zien, maar een sluipende neergang. Dit is de enige mogelijkheid om uit dit web te komen, maar Centrale Bankiers zullen het nooit uitspreken, omdat dit de effectiviteit van deze methode zal opheffen.

    En ter zijde: het grootste gedeelte van het Nederlandse goud ligt niet onder het Frederiksplein, maar al een paar decennia in….de kluizen van de Federal Reserve of New York. Dit is ook de voorraad waaruit het meeste is verkocht in de afgelopen 15 jaar. Dus Carlos ik betwijfel of je veel goud voorbij hebt zien rijden toen je student was…

  97. 167

    Steeph: “Stuk dat buiten mijn competentie ligt”

    Steef hanteert thuis blijkbaar niet de huishoudportemonnee. De conclusie, daar is immers geen woord spaans bij: “Countries can and do go bankrupt […] The [USA] needs to stop shooting itself in the foot.”

    @fred plass: “Uranium is wel een vreemde zaak”
    […]
    @ Popeye: “Waar haalt u de informatie vandaan, die u in staat stelt op de meest onwaarschijnlijk rustige manier, de meest complexe materie uit de doeken te doen, als betrof het een kook-demonstratie ?!”

    Fred leest:

    http://www.goldseek.com
    http://www.silverseek.com
    http://www.uraniumseek.com

  98. 168

    —- Redactie: Uit het spamfilter gehaald. Zoveel linkjes zie het filter gelijk als spam —-

    maar ook:
    http://www.ft.com
    http://www.advfn.com
    http://beta.stockhouse.com
    http://www.uxc.com/index.aspx
    http://www.uranium.info/
    http://www.oilintel.com/index.cfm
    http://www.kitcometals.com/
    http://finance.yahoo.com/
    http://www.nzz.ch/
    http://www.nrc.nl
    en veel blogs bv
    http://garyscommonsense.blogspot.com/
    http://www.cotstimer.blogspot.com/
    maar ook
    http://mmacycles.com/weekly-preview/mma-comments-for-the-week/
    etc etc etc

    dus lees veel ook waar je het niet mee eens ben en trek je eigen conclusies
    of zoals ze vaak zeggen DYOR (do your own research)

  99. 170

    Ik kom net uit de verenigde staten en ga er volgende week weer naar toe en vind het prima zo, ik wordt betaald in euro’s en woon in dollars. Nog nooit zoveel gespaard als de afgelopen vijf maanden, recht zo die gaat mannen.

  100. 173

    @fredplass: Uiteraard, DYOR. Nog wat:

    http://www.nakedcapitalism.com/
    http://calculatedrisk.blogspot.com/
    http://ftalphaville.ft.com/blog/
    http://bigpicture.typepad.com/

    En de (heutzutage niet te missen) onheilshype du jour:
    http://boards.prudentbear.com/
    http://www.jsmineset.com/
    http://www.safehaven.com/index.cfm
    en de [metal]seek.com’s.

    …voor alle info die een maand later in de pampieren NRC mijn brievenbusje in glijdt. (=archiefmedium).

    (Sorry, JSK, ik kan idd. niet alles lezen.)

  101. 176

    @ 163

    Als de staat postzegels nodig heeft gaat ze naar de Fed-ex.

    Als ze geld nodig heeft gaat ze naar de Federale reserve, waar ze kan lenen tegen de normale rentevergoeding.

    Vergis je niet.

    Fed-ex is net zo federaal als de Federale reserve. Dus hun dienst afnemen kost de staat gewoon $$€€

    Daarnaast

  102. 179

    op http://ftalphaville.ft.com/blog/
    heeft Teun Draaisma strateeg van Morgan Stanley Europe regelmatig een interessante bijdrage
    zijn laatste artikel is van 23 januari en bestempeld de huidige fase van de beurzen als een bearmarket ralley oftewel een in tijd beperkte opwaartse correctie in een neergaande trend

  103. 180

    @RennieB 161, de Nederlandse staat pakt altijd groot geld in (heel fatsoenlijk) daar waar het grote geld is. Je zegt het al zelf, bejaarden en pensioenen worden het volgende slachtoffer. En hoeveel minder bejaarden er hierdoor uit hun vel te springen geen pensioenen en AOW meer krijgen hoe beter…

    Je stopt altijd net ff te vroeg met typen ;-)