De angst voor achteruitgang

ELDERS - Angst voor sociale achteruitgang drijft mensen in handen van extreemrechts.

Onderzoek in enkele bolwerken van populistische partijen in Duitsland en Frankrijk laat zien dat AfD en Front National profiteren van de vrees aan de onderkant van de samenleving dat steun aan immigranten ten koste gaat van autochtonen. “Als er minder migranten komen blijft er meer over voor mij”, is de simpele samenvatting van het standpunt dat de wrok bij mensen tegen het ‘Wir schaffen das‘ heeft gevoed.

De studie verklaart een stem op de rechtspopulistische partijen niet zozeer uit angst voor vreemdelingen alswel uit het gevoel ondergewaardeerd te worden in vergelijking met de nieuwkomers. De grote thema’s van populisten, islamisering, euroscepsis, mediakritiek, nationale identiteit, spelen bij teleurgestelde kiezers geen rol. Tegen de opvang van vluchtelingen bestaat op zichzelf geen bezwaar. Het probleem is meer dat er in vergelijking daarmee onvoldoende wordt geïnvesteerd om tastbare uitdagingen in het dagelijks leven aan te pakken: armoede en gebrekkig functionerende publieke diensten. Het geeft de minder gefortuneerden het gevoel dat zij door de politiek verlaten zijn. Dat diegenen die ondanks dat toch nog gaan stemmen de gevestigde partijen in de steek laten ligt voor de hand.

Het gevoel vergeten te zijn gaat vooraf aan de keuze voor populistische partijen.

Racisten

Nu de AfD, tot groot verdriet van vele afgevaardigden ter linkerzijde, de grootste oppositiepartij in de Duitse Bondsdag is geworden is de aandacht vooral gericht op disputen tussen deze partij en de rest. Dat begon vorig week al met een uitval van Cem Özdemir van de Groenen die zich opwond over een motie van de AfD waarin de journalist Denis Yücel, die een jaar lang in Turkije gevangen is gehouden, een landverrader wordt genoemd. “Ik kan niet anders concluderen dan dat er een club racisten hier in de zaal zit”, schreeuwde Özdemir in de richting van AfD’ers tijdens een debat over Yücel. “Jullie verachten alles waar dit land voor staat. Maar dit Duitsland is sterker dan jullie haat ooit zal zijn.”

Ook de Duitse politiek wordt nu geconfronteerd met het dilemma hoe het best te reageren op de provocaties van extreemrechts: hard er tegen in gaan of negeren, dan wel de aandacht afleiden. De eerste optie is verleidelijk als je ziet hoe de AfD verder naar rechts afdwaalt. De partij verklaart samenwerking met Pegida niet langer ongewenst. En in de Bondsdagfractie werken minstens 27 rechtsradicalen. Onder hen zijn aanhangers van de extreem-rechtse partij NPD, verboden organisaties als Heimattreue Deutsche Jugend (HDJ) en activisten van de Identitäre Bewegung en de rechts-radicale groep Ein Prozent. Het bevestigt het vermoeden dat neo-nazi’s uit hun schulp gekropen zijn en dankbaar gebruik maken van de kansen om bovengronds te opereren.

Mei 1968

Een onverzoenlijke houding tegenover de rechtse populisten alleen is niet genoeg en gaat voorbij aan de oorsprong van de steun voor partijen als de AfD en Front National. De verkettering van de partij waarop je gestemd hebt door partijen die je, althans in jouw ogen, in de steek gelaten hebben levert alleen maar meer steun op voor het populistische alternatief. Naast de bestrijding van racisme is het nodig de sociale onvrede te adresseren.

Hoe gaat Emmanuel Macron reageren op de omvangrijke stakingen en demonstraties in heel Frankrijk bij de spoorwegen en andere publieke diensten, de eerste grote test van de nieuwe regering sinds zijn aantreden? De protesten draaien om hervormingen die de overheid kleiner moeten maken. Macron wordt beschuldigd van het breken van zijn beloftes. Studenten en scholieren hebben zich bij de demonstraties aangesloten. De stakingsdag in Frankrijk vindt plaats op precies dezelfde dag waarop vijftig jaar geleden de studentenopstand uitbrak die leidde tot de revolutie van Mei 1968.

Macron heeft meer dan de andere politieke leiders in Europa gewonnen op een positief programma. Maar ook hij moet zich realiseren dat grote delen van de werkende bevolking, en dan vooral in de achtergebleven industriële centra, uit angst en frustratie gekozen hebben voor Marine Le Pen. Zijn hervormingen kunnen ook bij de middengroepen tot statusangst leiden met alle consequenties van dien.

Voedselbanken

Onbegrip voor het gevoel van mensen dat zij door de politiek in de steek gelaten worden kost de politieke elite de kop. De nieuwe Duitse minister  van Gezondheidszorg, Jens Spahn (CSU), voedt dat gevoel met zijn uitspraken over de bijstand, waarschuwt voormalig minister Blüm. Spahn houdt vol dat de huidige bijstand genoeg is en dat voedselbanken in Duitsland eigenlijk overbodig zijn. “Armoede begint niet wanneer je geen dak boven je hoofd hebt en niets eet, het probleem is wanneer je wordt buitengesloten of geen kansen hebt, en veel van deze bijstand-ontvangers voelen zich buitengesloten,” aldus de 82-jarige oud-politicus van de CDU.

Spahn heeft in Duitsland een nieuw debat over armoede uitgelokt dat op termijn tot maatregelen kan leiden die de AfD de wind uit de zeilen kunnen nemen. Als men de woorden van Blüm serieus wil nemen.

  1. 1

    Dat begon vorig week al met een uitval van Cem Özdemir van de Groenen die zich opwond over een motie van de AfD waarin de journalist Denis Yücel, die een jaar lang in Turkije gevangen is gehouden, een landverrader wordt genoemd. “Ik kan niet anders concluderen dan dat er een club racisten hier in de zaal zit”, schreeuwde Özdemir in de richting van AfD’ers tijdens een debat over Yücel. “Jullie verachten alles waar dit land voor staat. Maar dit Duitsland is sterker dan jullie haat ooit zal zijn.”

    Moeilijk om wat te zeggen over iets waar ik niet bij ben geweest. Maar opwinding, verontwaardiging, opgefoktheid richting de nazi’s van de AfD tonen lijkt me niet verstandig. Een stoïcijnse houding lijkt me beter op alle vlakken waar er sprake is van confrontaties met hen. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat de AfD op inhoudelijke wijze ooit een machtsfactor zal worden, dus rest de AfD niets anders dan polarisatie. Maar voor polarisatie zijn wel TWEE partijen nodig.

  2. 2

    @Lutine: ” …. onwaarschijnlijk dat de AfD op inhoudelijke wijze ooit een machtsfactor zal worden “
    Dat hangt er vanaf of er een winnaarsmentaliteit is.

  3. 4

    De nieuwsvoorziening over Frankrijk (toch dichterbij dan de VS) blijft opmerkelijk.

    Woensdag kwam Macron op bezoek bij Rutte en Willem-Alexander. Ik ontdenkte het vandaag pas.

    Gisteren waren er stakingen, zoals hierboven gemeld. Ook weinig van gehoord, met uitzonderingen van waarschuwingen voor treinreizigers en vliegtuigpassagiers.

    Vandaag een terroristische aanslag. Dat zal niemand ontgaan zijn. Opmerkelijk hierbij dan weer Het zou gaan om een geradicaliseerde Marokkaan die bij de veiligheidsdiensten bekend is.

  4. 6

    “Macron wordt beschuldigd van het breken van zijn beloftes.” Macron heeft vanaf het begin al gezegd dat hij hervormingen zou doorvoeren, maatregelen als met 50 jaar met pensioen is met de huidige levensverwachting natuurlijk ook niet meer houdbaar. Doet hij die hervormingen niet, dan sukkelt Frankrijk economisch nog verder achterop en speelt hij juist Le Pen in de kaart. Europa zit ook niet te wachten op nog een Grieks drama, dat heeft de populisten ook alleen maar in de kaart gespeeld.

    !20.000 minder ambtenaren op 5.4 miljoen stelt natuurlijk niet heel veel voor, de Fransen lopen wat dat betreft nog hopeloos achter bij de rest van Europa. Staken en demonstreren hoort bij de Franse folklore en is gewoon een dagje uit voor de meeste Franse werknemers, ik ben nog nooit in dat land geweest of iets kon niet of deed het niet omdat er gestaakt werd.

  5. 7

    Tja, een onderzoek van een linkse denktank dat aantoont dat ‘extreemrechtse’ mensen ‘extreemrechts’ zijn omdat het beleid in Duitsland/Frankrijk niet links genoeg is. ’t Is wat.

    Erkennen dat mensen ‘extreemrechts’ stemmen omdat door massale immigratie hun wijk verpauperd is, de sociale cohesie verdwenen en de criminaliteit toegenomen past kennelijk minder in het eigen politieke straatje.

    Terwijl anderen weer ‘extreemrechts’ stemmen omdat ze minder invloed van de islam willen op het publieke leven. Die mensen hebben overigens ook helemaal geen beneden gemiddeld inkomen.

    Nietszeggend onderzoek voor eigen parochie, kortom.

  6. 8

    [img]https://www.nporadio1.nl/images/2016/12/d7d_schermafbeelding-2016-12-29-om-09.46.12.png[/img]

    Et voila: PVV’ers hebben geeneens een beneden gemiddeld inkomen. Daar gaat de hele basisveronderstelling van dit prachtonderzoek.

  7. 9

    @7: Erkennen dat mensen ‘extreemrechts’ stemmen omdat door massale immigratie hun wijk verpauperd is, de sociale cohesie verdwenen en de criminaliteit toegenomen past kennelijk minder in het eigen politieke straatje.

    nou ja, dat wordt hier toch min of meer erkend?
    “Als er minder migranten komen blijft er meer over voor mij”, is de simpele samenvatting van het standpunt dat de wrok bij mensen tegen het ‘Wir schaffen das‘ heeft gevoed.

    of omgedraaid: als er meer migranten komen blijft er minder over voor mij. waarheid als een koe.

  8. 10

    @9: Waarbij het nog maar de vraag is of die verpaupering en verdwijnende sociale cohesie wel zo direct toe te schrijven zijn aan de vermeende massale immigratie.
    Laten we niet vergeten dat sinds Kok en paars de VVD vrijwel onafgebroken aan het bewind is geweest (met een korte uitzondering van Balkenende IV) en haar sloopwerk t.b.v. een kleine overheid (daarbij geholpen door een economische crisis) en zelfredzame burgers heeft kunnen uitvoeren.
    Kunnen Rutte en zijn ‘doeners’ wel balken dat ons land ‘sterker uit de crisis is gekomen’, maar vergeet hij daarbij te vermelden waar de rekening is terechtgekomen en wie vooral de vruchten van dat herstel plukken.

  9. 11

    Waarbij het nog maar de vraag is of die verpaupering en verdwijnende sociale cohesie wel zo direct toe te schrijven zijn aan de vermeende massale immigratie.

    in het algemeen denk ik dat globalisering een veel sterkere invloed heeft gehad, maar je kan moeilijk ontkennen dat de recente immigratie naar Duitsland (in 2015 – 900000 mensen er bij) druk geeft op de onderkant (qua arbeidsmarkt, sociale voorzieningen, wonen, etc).

  10. 12

    Tja, de cijfers over kosten migranten spreken voor zich. Als je zoals het neoliberalisme in de gedachte van Michel Foucault wil zien als economische entiteiten dan leveren ze weinig tot niets op.

    Gisteren trouwens een Somaliër gesproken die als Somalielander wilden aangesproken worden, want de slechte naam van zijn vroegere landgenoten die graag aan de qat zitten wilde hij niet mee in een hokje worden geplaatst.

  11. 13

    @7: Ik haal uit het onderzoek niet dat migratie geen rol speelt, zie ook @9. Het gaat om de vergelijking: de klassieke verdelingsvraag in de politiek, wie krijgt wat, wat is rechtvaardig? De wrok ontstaat daar waar mensen, al dan niet terecht, het gevoel hebben dat zij vergeten zijn. Terwijl alle aandacht uitgaat naar nieuwkomers. Dat dominante gevoel van in de steek gelaten zijn wordt niet weggenomen door politici die aandacht claimen voor het recht van vluchtelingen op bescherming.
    @8 Dat gevoel is kennelijk ook van groter gewicht dan het inkomen, althans in de Nederlandse situatie. Ik weet niet of de cijfers die je noemt ook voor Duitsland en Frankrijk opgaan. Maar de waardering van inkomen is altijd relatief. Ook hier geldt dat mensen zich vergelijken met anderen en dan een standpunt innemen. Wat ik me dan afvraag is waarom men de grote graaiers niet in beeld heeft. En welk beleid de rijksten al decennia voortrekt, waar @10 ook op wijst.
    @11: De globalisering is zeker een belangrijke factor. Maar in het verleden zorgde een sociaal beleid voor bescherming van de meest kwetsbare groepen en een sociale ongelijkheid die binnen een acceptabele bandbreedte bleef. Nu worden door achtereenvolgende regeringen keuzes gemaakt die de potentiële nadelige effecten van de globalkisering alleen maar versterken.

  12. 14

    @12.

    “Nu worden door achtereenvolgende regeringen keuzes gemaakt die de potentiële nadelige effecten van de globalkisering alleen maar versterken.”

    Wat bedoelt u daarmee?

  13. 15

    @12.

    Ik zal zelf het antwoord invullen: alle grenzen open, ongecontroleerd opnemen van asielzoekers en vluchtelingen. Ook uit landen waar het ‘veilig’ is. Ongecontroleerd bedoel ik mensen die geen enkele vakkennis hebben, en bij wijze van spreken zich gelijk kunnen inschrijven bij sociale zaken. Dat leidt tot onrust bij de autochtone bevolking. En zelfs bij allochtonen, omdat die weten dat het draagvlak minder wordt. Daarom gaan eisen voor het beheersen van de Nederlandse taal omhoog voor het verkrijgen van een uitkering. Volkomen terecht.

    De gevolgen zijn al duidelijk in grote steden, waarom is Leefbaar Rotterdam nog steeds de grootste partij in Rotterdam.

    De arbeidsmarkt is verstoord omdat vrachtwagenchauffeurs tot en met bollenstekers concurrentie krijgen van Polen en andere Oosteuropeanen. Ondanks wat in het EP er doorheen is gekomen dat het land waar gewerkt wordt gelijke lonen uitbetaald is het nog gemakkelijker niet-Nederlanders in dienst te hebben, wat ik zelf meemaakte in een fabriek waar ik werkte op de werkvloer.

    Allemaal onprettige gevolgen van de globalisering, vanwege de massaliteit. Een maatschappij kan niet ineens massale veranderingen op dit gebied verwerken.

  14. 16

    @13: Wat ik me dan afvraag is waarom men de grote graaiers niet in beeld heeft.

    omdat die letterlijk niet in beeld zijn. In Amsterdam Noord zal je niet de verbinding leggen tussen verpaupering en het verlagen van de winstbelasting – tussen verpaupering en komst van paupers des te meer. Kort door de bocht, but can you blame them?

  15. 17

    @13:

    de klassieke verdelingsvraag in de politiek, wie krijgt wat, wat is rechtvaardig?

    Hier gaat nog een vraag aan vooraf: hoort de politiek zich hier wel mee te bemoeien? Alleen socialisten antwoorden hierop “ja”. En dan komen de onoplosbare problemen. Succes ermee.

  16. 18

    @17

    aan vooraf: hoort de politiek zich hier wel mee te bemoeien? Alleen socialisten antwoorden hierop “ja”.

    HAHAHA, jij hebt ook nergens verstand van. Nog voordat er socialisten waren, was er eigendom. Eigendomsrechten zijn niet ‘natuurlijk’, maar iets wat bedacht is door mensen. Eén van de dingen die je terugziet bij zelfs de meest primitieve beschavingen is dat een regering wetten opstelt voor wie welke eigendomsrechten heeft, wie wat mag bezitten, en wanneer eigendom van één persoon naar een ander persoon over mag gaan. De regels omtrent (private) eigendomsrechten zijn ook één van de laatste dingen die verdwijnen bij het afbrokkelen van een staat.

  17. 19

    @14: Wat ik er mee bedoelde is dat de globalisering van de economie, de macht van de multinationals, de belastingconcurrentie tussen staten, de verplaatsing van bedrijvigheid naar lage lonen landen, de import van goedkope arbeid niet gecompenseerd is door maatregelen die de positie van werknemers beschermen. Integendeel de verzorgingsstaat die mensen in het verleden tegen de scherpe kanten van het kapitalisme beschermde is stukje bij beetje afgebroken.
    @17: Opmerkelijk. Verdelen alleen socialisten onze belastingcenten? Wat doen die anderen er dan mee?

  18. 20

    @19

    Volgens mij is dat veel te abstract. Meeste mensen werken daar weinig van. Grote meerderheid werknemers heeft nog steeds vaste contracten. Verzorgingsstaat is vooral voor de zwakkeren. Als je ontslag krijgt, werkloos bent, oud en niet genoeg heb gespaard enzovoort. Uiteindelijk is het de bedoeling dat je zelfredzaam wordt en dat hebben de meesten zonder dat ze er van bewust zijn goed door.

    Je kan niet alles compenseren wat een Nederlandse werknemer verliest, vooral ten opzichte van goedkopere krachten op de arbeidsmarkt. Het is geen betonnen rechten meer. Kijk naar de spoorwegmedewerkers in Frankrijk die op hun 57e of eerder met pensioen mogen.

    Vergeet ook niet dat alles een hoop geld kost, uitdijende overheid en de werkgevers zijn je altijd te slim af, want globalisatie is het meest in hun voordeel, waarvan een grote groep weinig terug ziet.

    Ik snap niet waarom je migratie en alle bijelkaar komende problemen niet meegenomen worden. Dat is het meest zichtbare en tastbare wat we zien in de media. De spelletjes van werkgevers en zogenaamde uitbuiting werknemers gebeurt als zolang er bazen bestaan.

  19. 21

    @17:
    “Hier gaat nog een vraag aan vooraf: hoort de politiek zich hier wel mee te bemoeien? ”
    Dat lijkt me nogal een domme vraag. De politiek gaat hier simpelweg over.

    “Alleen socialisten antwoorden hierop “ja”.”
    Vrijwel iedereen antwoord hier “ja” op, behalve een klein clubje Ware Gelovigen in de Neoliberale Heilstaat.

    “En dan komen de onoplosbare problemen. Succes ermee.”
    Ehm, een welvarende maatschappij waarbij iedereen voldoende kansen heeft om wat van zijn leven te maken beschouw jij als probleem ? Nou ja, het verbaast met niets.

  20. 22

    @15:
    “Ik zal zelf het antwoord invullen: alle grenzen open, ongecontroleerd opnemen van asielzoekers en vluchtelingen. Ook uit landen waar het ‘veilig’ is.”
    Tsja, deze sprookjes blijven hardnekkig. Het is volslagen flauwekul, maar dat zal de populisten niet tegenhouden om erover te blijven drammen.

  21. 23

    @20:
    “Ik snap niet waarom je migratie en alle bijelkaar komende problemen niet meegenomen worden.”

    Omdat dat geen problemen zijn. Je kan wel net doen alsof het niet zo is, maar het recthse beleid van de afgelopen decennia heeft er wel degelijk voor gezorgd dat grote groepen burgers hun inkomen niet hebben zien stijgen, maar wel geconfronteerd worden met steeds meer risico’s en onzekerheden. De truc van mainstream rechtse en populistische politici is om net te doen alsof dat allemaal niets met rechts beleid te maken heeft, maar met opvang van vluchtelingen.

    Denk je nu echt serieus, dat de wachtlijsten voor sociale huurwoningen op magische wijze zullen verdwijnen zodra we de grenzen dichtdoen ?

  22. 24

    @23:

    het recthse beleid van de afgelopen decennia heeft er wel degelijk voor gezorgd dat grote groepen burgers hun inkomen niet hebben zien stijgen, maar wel geconfronteerd worden met steeds meer risico’s en onzekerheden.

    Je spelfout is begrijpelijk, want het was natuurlijk links beleid. De Nederlandse Staat is qua budget een van de grootste ter wereld en het grootste deel van dat budget gaat op aan verschillende vormen van liefdadigheid. Politie en justitie moeten het doen met een fooi. Rechts beleid betekent concentratie op de kerntaken en géén liefdadigheid van de Staat. Die Staat verdient namelijk zelf geen geld maar neemt dat onder dwang van verdienende burgers, een immorele toestand waar we alleen maar niet voor zijn afgestraft omdat we de luxe hadden te leven in een tijd van ongekende technologische vooruitgang.

  23. 25

    @24:
    “Je spelfout is begrijpelijk, want het was natuurlijk links beleid. ”
    Weet je wat ik niet aan jou begrijp, KCB ? Volgens weet jij heel goed, dat de meeste mensen hier op Sargasso best wel weten welke kabinetten we hebben gehad in de afgelopen decennia. Waarom beweer je dan zoiets als dit ? Je kan toch verwachten, dat vrijwel iederen hier weet dat het onzin is ?

    “De Nederlandse Staat is qua budget een van de grootste ter wereld …”
    Lol, het wordt steeds gekker. Nog even en we zijn ook de staat met de grootste bevolking of het grootste oppervlakte, zeker.

    “en het grootste deel van dat budget gaat op aan verschillende vormen van liefdadigheid.”
    Tsja, als je onderwijs, gezondheidszorg en AOW als liefdadigheid ziet …

  24. 28

    Nederland is een links land ja. Historisch en internationaal gezien. Voor een communist is het per definitie nooit genoeg, ik denk dat daar jouw probleem ligt.

  25. 29

    Nederland staat niet aan de top, maar zeker wel hoog:

    [img]http://workforall.net/ecb/Size-of-Government-Public-Spending-OECD.gif[/img]

    Je moet dan als land wel van goeden huize komen om economisch nog vooruit te komen. Gelukkig is Nederland zo’n land, of althans, dat was het.

    [img]http://www.truthfulpolitics.com/images/public-spending-wealth-growth.gif[/img]

    De laatste decennia heeft Jan met de Pet er weinig meer bij gekregen.

  26. 30

    Omdat Jan met de pet het wel goed heeft met zijn loon. In vergelijking met andere landen. Behalve onderin, maar die moeten maar beter hun best doen. En ambtenaren, die vanaf 2020 gemakkelijker ontslagen kunnen worden. Dat werd tijd!

  27. 31

    @28:
    Nog meer Lol, nu ben ik ook al een communist …

    Je weet van gekkigheid niet meer wat je moet verzinnen, of wel ? Misschien moet je gewoon eens stoppen met ad-hominems.

  28. 32

    @29: Grappig … de landen met de hoogste collectieve uitgaven zijn grotendeels de meest moderne en welvarende landen. Misschien is Rutte’s Natte Droom, de “kleine overheid”, toch niet zo’n heel erg goed idee.

  29. 33

    @6: “(…) de Fransen lopen wat dat betreft nog hopeloos achter bij de rest van Europa. Staken en demonstreren hoort bij de Franse folklore en is gewoon een dagje uit voor de meeste Franse werknemers, ik ben nog nooit in dat land geweest of iets kon niet of deed het niet omdat er gestaakt werd.” En dat willen ze inderdaad graag zo houden. De neoliberale arbeidswethervormingen waar we hier zo’n last van hebben, willen ze tegenhouden. In Le Monde werd vorig jaar in een analyse van Macrons plannen op dat gebied een direct verband gelegd met het beleid in Nederland. https://www.globalinfo.nl/Achtergrond/macron-s-arbeidswethervorming-naar-nederlands-voorbeeld
    Waarom denk je dat half Nederland zo graag op vakantie gaat in Frankrijk? Omdat daar een goed functionerende staat is die een hele boel overeind houdt wat bij ons allang door het putje gegaan is. Dat kost een paar centen, en die centen zijn er, als je ze tenminste binnenhaalt voordat ze ge-offshored worden.

  30. 34

    @33.

    Werkloosheid is een stuk groter. Wel eens bij de banlieus geweest, wel eens bij Lille de verpauperde dorpjes er om heen gezien, etc. De staat regeert. En heeft gefaald.

  31. 35

    @29.

    Grotere uitgaven hoeft nog niet te betekenen een uitdijende overheid met een ambtenaren bestand van heb ik jou daar, want is je wel eens opgevallen, in NL behoorlijk laag is in vergelijking met andere landen.

  32. 36

    @32: Ik snap dat je een verband ziet tussen landen met een grote overheid een grote welvaart. De verklaring daarvoor is simpel: landen met een grote welvaart beginnen als een land met een kleine overheid, denk bijvoorbeeld aan West-Duitsland kort na de Tweede Wereldoorlog. Met de stijgende welvaart komt dan de groeiende overheid, maar dat remt vervolgens de groei van de economie.

  33. 37

    @29

    Je moet dan als land wel van goeden huize komen om economisch nog vooruit te komen. Gelukkig is Nederland zo’n land, of althans, dat was het.

    De laatste decennia heeft Jan met de Pet er weinig meer bij gekregen.

    Je zit wel een beetje te cherrypicken he? Letterlijk de derde zin op de desbetreffende site van de OECD (en de eerste zoekopdracht van ‘OECD public spending wealth growth’, de titel van je tweede grafiek):

    The size and mix of public spending can have a considerable effect on growth and inequality. For instance, too large governments tend to reduce growth, unless governments function in a highly effective way. On the other hand, large governments tend to redistribute more, thereby reducing inequality. Also the spending components, such as government investment, family benefits or subsidies matter for growth and inequality. Simulations combining both growth and distributional effects illustrate that most reforms can deliver considerable growth gains and benefit the poor.

    Jan met de Pet is -weliswaar niet per definitie- het meest gebaat bij grote overheden: onderaan de streep ziet hij meer geld. Bij ‘well-functioning governments’ heeft een grote (gedecentraliseerde) overheid daarnaast zelfs geen negatief effect op economische groei.

    Je ‘samenvatting’ van je kennis over het onderwerp is bedroevend, belachelijk en misleidend. Ja, over het algemeen hebben landen met een grote overheid weinig groei. Maar die landen zijn al heel rijk.

    Ik zou zeggen, als je écht geïnteresseerd bent, kijk je die studies door; OECD/Fournier & Johansson 2016, Bergh & Henrekson 2011. Maar ik gok dat je liever contextloze grafiekjes plaatst, met je eigen, onacademische interpretatie.

  34. 38

    @29: Welvaartsgroei zegt weinig als je niet weet hoe de welvaartsdeling er uit ziet. Over dat laatste gaat mijn artikel.

    In het staatje over de grootte van de overheid staan de landen onderaan die in de lijstjes over geluk bovenaan staan. Onderzoek laat zien ’dat inkomensongelijkheid mensen ongelukkiger maakt. De verklaring daarvoor is dat mensen sociale wezens zijn en veel doen aan sociale vergelijking. Hun geluksgevoel hangt dan ook sterk af van de uitkomst van deze vergelijking.’ Niet de hoogte van het inkomen alswel onderlinge verschillen beïnvloeden het geluksgevoel. Dat wordt door sommige regeringen beter begrepen dan door andere.

    Nog een citaat: ‘Nadere analyses laten zien dat de verdeling van geluk sterk samenhangt met de inkomensverdeling en met de beschikbaarheid van publieke goederen. Indien het gestegen inkomen besteed wordt aan publieke goederen, die beschikbaar zijn voor iedereen, wordt de verdeling van geluk minder scheef. Ook leidt een minder scheve inkomensverdeling tot een minder scheve verdeling van geluk.’ Een steeds kleinere overheid breekt publieke goederen af.

  35. 39

    Inkomensongelijkheid is vooral sterk bij jaloerse mensen. Niet bij conservatief ingestelde mensen die van nature weten dat het helaas nu eenmaal zo is dat niet iedereen hetzelfde loon kan verdienen. Vergelijk het maar met meisjes versieren, de 1 gaat het gemakkelijker af dan de andere. Daar hoor je links nooit over. Daar komt een hoop eenzaamheid vandaan, dat niet met surrogaat liefde te vervangen is.

  36. 40

    @37:

    Jan met de Pet is -weliswaar niet per definitie- het meest gebaat bij grote overheden: onderaan de streep ziet hij meer geld.

    Dus de man met het gemiddelde inkomen ziet van zijn belastingen méér terug dan hij betaalt? Dat klinkt niet erg logisch.

  37. 41

    Jawel, er is maar tien procent van de bevolking die echt netto belasting betaald als je alle sociale regelingen, autosnelwegen, cultureel gedoe, subsidies voor weet ik wat , dan betaalt Jan met de pet helemaal niets.

    Vaak zijn het ook gecreëerde banen voor de hoger opgeleide mensen die afhankelijk zijn van andere mensen in de dienstensector, die helemaal geen product maken, laat staan dat ze voor export zorgen en groei BNP.

  38. 42

    @37:

    Maar ik gok dat je liever contextloze grafiekjes plaatst, met je eigen, onacademische interpretatie.

    Gelukkig hebben we jou, om ons met je academische bagage haarfijn uit te leggen hoe de vork in de steel zit. Dat moet een koud kunstje zijn, dus zet ‘m op.

    Onderzoek laat zien ’dat inkomensongelijkheid mensen ongelukkiger maakt.

    Dat is de helft van het verhaal. Tenzij je wilt betogen dat het leven in Kazachstan beter is dan in Denemarken, omdat de Gini-coëfficiënt daar nog lager is.

  39. 43

    @36:
    “Ik snap dat je een verband ziet tussen landen met een grote overheid een grote welvaart.”
    Je snapt niet zoveel, volgens mij. Ik zie geen verband, ik zie een samenhang.

    “De verklaring daarvoor is simpel: landen met een grote welvaart beginnen als een land met een kleine overheid …”
    Tuurlijk, jochie … ga vooral de geschiedenis maar herschrijven zodat het in je wereldbeeldje past.