De anale fixatie van de audiovisuele nieuwsmedia: hoe meer shit, des te beter

Ooit was er het adagium: geen nieuws is goed nieuws. En voorts werd journalisten voorgehouden dat ‘all that’s fit to print’. Maar de tijden zijn veranderd. Nu gelden de wetten van ‘goed nieuws is geen nieuws’ en vooral ‘slecht nieuws is goed nieuws’. Goed nieuws wordt nog wel gemeld bij gebrek aan slecht nieuws; slecht nieuws daarentegen wordt bij de nieuwsmedia op handen gedragen. En als het niet voldoende stinkt, dan wordt het wel van stank voorzien.

De huidige financiële crisis toont aan dat het zo werkt. De helft van de ellende die nu al weken over ons wordt uitgestort valt direct toe te schrijven aan de wijze waarop journaals, talkshows, nieuws- en actualiteitenrubrieken zich schaamteloos storten op de excrementen van het kapitalistische debacle. Op alle stront wordt zo ver als mogelijk ingezoomd, de stank wordt van alle kanten de huiskamers ingeblazen en zonodig worden alle beschikbare klisma’s ingezet, om de darmen van het onheil tot het laatste restje onwelriekendheid uit te spoelen.

Napraten en herhalen

Ooit was er in ons land sprake van een grote mate van pluriformiteit in de pers. Kranten, tijdschriften, radio en tv: ze presenteerden samen een grote diversiteit aan invalshoeken, waar het de interpretatie van feiten en gebeurtenissen betrof. Er was veel ruimte voor nuanceringen, ieder incident was niet meteen een trend, en vooral: gebeurtenissen werden geduid in een breder perspectief, gerelativeerd. In kranten gebeurt dat nog steeds wel, zij het in mindere mate. Maar op radio en tv is dat nauwelijks meer het geval.

Wie de laatste weken de verslaggeving daar heeft gevolgd, heeft vooral gekeken naar napraten en herhalingen. Steeds andere nieuwsrubrieken, correspondenten en deskundigen vertelden steeds hetzelfde verhaal: Nederland en de rest van de wereld op een haar na failliet; recessie dan wel depressie, spaarders vogelvrij verklaard, de onmacht van het overheidsingrijpen, banken als boeven. De wereld en ons land voorop als een open riool.

Totale ontreddering

De wijze waarop de audiovisuele media wereldwijd en in ieder geval in ons land verslag deden en doen van de gebeurtenissen is deels debet aan de situatie die nu is ontstaan. Totale ontreddering levert sappige items op. Laat een stoet gedupeerden over het beeldscherm marcheren en men krijgt wat men hebben wil: nog meer shit. Meld dat alle vertrouwen in het financiële stelsel totaal verdwenen is en het verdwijnt. De journalistiek faalt omdat men geen afstand meer neemt van de shit, maar daarentegen zelf de riolen opent, vult en induikt.

  1. 1

    Riolen openen is het werk van journalisten.
    Alleen ze moeten niet allemaal aan de zelfde putdeksel te trekken, er zijn nog zoveel meer putten te openen.
    Bijvoorbeeld dat het parlement zichzelf zo’n beetje uitschakeld omdat er crisis is, Minister Bos heeft vrij spel lijkt wel. (zonder een oordeel uit te willen spreken over Bos)

  2. 2

    Dat het de taak van journalisten is om zaken aan het licht te brengen is duidelijk. De pure nadruk op ellende geeft echter een negatief beeld van de wereld om ons heen. Ik kan me voorstellen dat daardoor ook een negatieve sfeer ontstaat en dat laatste is nu juist weer niet goed. Voor mensen is het hebben van een positief vooruitzicht motiverend om ook zelf een positieve bijdrage aan de maatschappij te leveren.

    Maar als het toch niet helpt (schijnbaar dus)….

    Terug naar de verantwoordelijkheid van de journalist in het geheel: deze zal in zijn rol als opinie-maker ook de nodige, zinvolle, “feel-good” berichten moeten genereren.

    Laat zien dat er ergens ook positieve resultaten gehaald worden!

  3. 4

    De eenvormigheid van audiovisuele media is inderdaad opvallend: op elke zender gaat het op vrijwel dezelfde wijze over exact hetzelfde onderwerp met door de bank genomen vrijwel dezelfde inhoud en vrijwel overal wordt er even weinig uitgelegd. Dat lijkt me al meer dan voldoende om te concuderen dat er iets niet deugt.

  4. 6

    Wat een onzin, in de media hebben alle experts juist constant geroepen dat alles goed zou gaan.

    Bijv. dat er in Nederland geen banken om zouden vallen. Tot Fortis opeens werd genationaliseerd.

    Nu beginnen ze eindelijk een beetje te zeggen wat ze echt denken, omdat ze zich realiseren dat hun geloofwaardigheid en daarmee de geloofwaardigheid van de economie er helemaal niet op vooruit gaat als keer op keer hun ongelijk wordt bewezen.

  5. 7

    Het heeft er voor een groot deel mee te maken dat slecht nieuws scoort. Objectieve journalisten trekken zich daar niets van aan. Het punt is echter dat de marktwerking en de drang naar hoge kijk-, luister- en leescijfers steeds groter wordt.

    De journalist baalt daarvan, de hoofdredactie wordt echter onder druk gezet door de andere afdelingen (commercie, advertentie, etc.) en dalende verkoopcijfers in het geval van kranten.

    De krant of de reclame rond je tv- of radio-uitzending is je brood. Dan wil je ver gaan om een populair product te maken. Je krijgt een populair product door slecht nieuws te brengen. Veel kijkers snakken namelijk naar slecht nieuws, zie de populariteit van de Telegraaf, het AD, SBS, RTL. en GeenStijl.nl.

    Van pluriformiteit is geen sprake meer omdat iedereen in het zelfde vaarwater zit. Dat heeft grotendeels te maken met het einde van de verzuiling.

  6. 9

    @6 Freek: inderdaad, eerst roepen ze met z’n allen dat het goed gaat, nu met z’n allen dat het fout gaat en hoe dom die Ice … rekeninghouders wel niet waren. Kortom, men loopt achter elkaar aan, er is nauwelijks diversiteit, er wordt nauwelijks tot geen diepgaandere informatie geboden.
    Op internet is inderdaad vele malen meer diversiteit, maar hier is het bereik/publiek van enkelen heel groot, van anderen heel klein, waardoor deze diversiteit weinig invloed heeft.

  7. 10

    Een oplossing is wellicht om die nieuwsverslaving een beetje achter je te laten en gewoon je ding te doen, teneinde een wereld te creëren die jou aanstaat?

  8. 11

    Don’t blame the messenger. En sorry, maar het wordt nog veel erger. De autoverkoop stort in en ook de omzet van supermarkten daalt. Dat moet wel gevolgen hebben voor de rest van de economie.

    En dat is zeker allemaal de schuld van de media? Tuurlijk…

  9. 12

    Klinkt een beetje als “vroeger was alles beter”. Wel, het is altijd al shit geweest. Alleen was er vroeger geen Sargasso, dus viel het allemaal niet zo op.