Daderprofielen, pedoseksuelen, privacy en recht

folders in kabinetDit stuk is al een paar keer in de virtuele prullenmand gegooid. De belangrijkste oorzaak zijn de pedoseksuelen. Nu hebben zij zelf eigenlijk dit keer niet de schuld, maar de minister van Justitie die ze noemt.
Even naar het begin. Bij GeenCommentaar las ik dat minister van Justitie Hirsch Ballin middels daderprofielen digitale databases wil doorzoeken op zoek naar zware misdadigers. Een stevig “pre-crime” gevoel overviel me. Preventief mensen gaan oppakken omdat hun digitale spoor wel heel veel overeenkomsten vertoonde met het geijkte profiel van een “standaard” dader is heel erg eng. Dus woede aan mijn zijde! Slaat dit land nu toch echt helemaal door in de onbewezen aanpak van misdaad middels het massaal overtreden van de privacy van de burgers? Het mag toch niet zo zijn.

De volgende dag echter las ik het stuk nog een keer. Het hele verhaal draait vooral om pedoseksuelen zo te lezen. En als ik ergens moeite mee heb, is het met pedoseksuelen die het niet bij gedachten alleen houden. Dus ik kon met toch wel voorstellen dat speciale maatregelen daarvoor gewenst waren. Dus ging het stuk weer de prullenbak in.

Maar het bleef jeuken. En na de derde trashing kwam het. Die opmerking over pedofielen is eigenlijk alleen maar een rookgordijn en nog een foute ook.
Eerst maar even met de foute kant beginnen. In dit land was je vroeger onschuldig tot schuld was bewezen. En als je ergens schuldig voor was bevonden en je straf had uitgezeten, kon je daar niet opnieuw voor veroordeeld worden. Je startte na de gevangenis weer met een schone lei. Dat principe wordt nu losgelaten. Pedoseksuelen zijn kennelijk een aparte klasse burgers die ook na hun eventuele straf als schuldig gezien worden terwijl men de rest van hun leven op zoek gaat naar bewijs. Hoe ernstig veel moeite ik ook heb met pedoseksuelen, volgens mij wordt hiermee de wet met voeten getreden. Bovendien staat het in mijn ogen helemaal gelijk aan de mensen die websites opzetten met daarop de namen van (al dan niet veroordeelde) pedoseksuelen. Het is dubbel als de overheid die verbiedt maar zelf wel die mensen dag in dag uit gaat volgen langs elektronische weg.
En dan het rookgordijn. Ja, dat klinkt heel slim, zo’n daderprofiel. Eens kijken of een verdachte te vaak een bekende plaats in relatie tot zijn foute daden bezoekt. Dan weet je of hij de mist in gaat.
Maar het mechanisme van daderprofielen is niet beperkt tot de pedoseksuelen en het mooie voorbeeld. Alles en iedereen kan er mee gevolgd worden wanneer het instrument er eenmaal is. Ooit een bank overvallen? Eens kijken hoe vaak u in de buurt van eenzelfde bank komt, kunnen we u preventief oppakken want u was het vast weer van plan. Sterker nog, waarom alleen de reeds veroordeelde bankovervallers volgen? Waarom niet iedereen volgen en kijken of ze aan het profiel voldoen. Te vaak stilstaan voor een bank is nu eenmaal verdacht. U bent vast iets aan het voorbereiden. Het mechanisme van daderprofielen kan oneindig toegepast worden, bijvoorbeeld op het lezen van de foute boeken. En met een beetje geluk worden de databases aangepast om steeds meer mogelijk te maken.

Door de aandacht te vestigen op de pedoseksuelen lukt het Hirsch Ballin snel weer een maatregel door te voeren die in essentie heel fout is. Maar wie kan er nou tegen een maatregel zijn die de pedoseksuelen aanpakt? Zelfs ik werd op het verkeerde been gezet.

Het is alsof je ineens midden in een heel oud science-fictionboek zit waarin machthebbers iedereen met mooie woorden een rad voor ogen draaien en intussen het systeem zo verkracht hebben dat burgers eigenlijk geen rechten meer hebben, laat staan privacy. Brrrrr…….

  1. 1

    “Dat principe wordt nu losgelaten. Pedoseksuelen zijn kennelijk een aparte klasse burgers die ook na hun eventuele straf als schuldig gezien worden terwijl men de rest van hun leven op zoek gaat naar bewijs.”

    Nou, ze zijn wel een aparte klasse. In zoverre dat ik vind dat ze ook na het uitzitten van hun straf niet bij een kinderdagverblijf mogen gaan werken. Er zijn gewoon een aantal dingen waar je geen risico mee wilt nemen.

    Overigens is jouw punt in essentie ook het punt dat ik op GC opwerp. Als ik een nieuwe regeling zie die wordt gepusht met als argument dat het tegen pedofielen is ben ik altijd extra waakzaam. Juist omdat het eigenlijk een drogreden is.

  2. 3

    Maar ik vraag me dan dus af, als pedofielen probleemloos zwembadleraar kunnen worden of iets anders met kinderen kunnen doen, waarom zou je dan zo’n database willen met daderprofielen? Zou je dan niet eerst eens wat beter moeten kijken naar wat er mogelijk is met bestaande wetgeving, zoals de befaamde ‘verklaring omtrent het gedrag’?

    Of is het de gebruikelijke ‘we kunnen niet handhaven bij de echt moeilijke gevallen, en daarom gaan we de rest van nederland maar op de kast jagen’?

  3. 4

    Theoretisch heb je natuurlijk gelijk @Steeph.

    Maar ik maak me er niet meer druk om. Epic failures in de praktijk loeren al om de hoek. De media zullen de rest doen. Het komt niet van de grond.

  4. 5

    Even advocaat van de duivel spelen. Stel, Harry met de Slimme Handjes heeft een kraak gezet bij notaris Zuurhol. Hij is gepakt, heeft zijn tijd gezeten, en is nu weer op vrije voeten.

    Agent Middelaar kent zijn pappenheimers. Af en toe, de vriendelijkheid zelve, spreekt hij Harry aan als ‘ie ‘m op straat tegenkomt, heeft het wat over koetjes en kalfjes, hopende dat als ‘ie Harry laat merken dat niet de hele wereld tegen hem is, Harry vanzelf het rechte pad zal houden.

    Maar nu komt agent Middelaar de laatste tijd Harry vaak in het advocatenkwartier tegen, en heeft hem al een paar keer naar het huis van notaris Balkenende zien kijken. Alsof Harry een kraak aan het plannen is. Agent Middelaar begint zich af te vragen of hij misschien de brigadier eens moet inseinen.

    Dan nu mijn vragen over dit scenario:

    1) Moet agent Middelaar een lobotomie ondergaan in de hoop dat hij niet stiekem in zijn hoofd een daderprofiel aanlegt van Harry met de Slimme Handjes?

    of

    2) Als het daderprofiel in het hoofd van agent Middelaar mag blijven zitten, waarom dan niet meteen ook in een geautomatiseerd systeempje gestopt?

    (Overigens, wie zich zorgen maakt over notaris Balkenende, kan zich de moeite besparen. Harry is inderdaad op het rechte pad geraakt, onder andere doordat de studie van 17e eeuwse architectuur zijn nieuwe liefde is geworden. Het advocatenkwartier staat vol van de prachtigste voorbeelden, en het pand van de goede notaris is zo’n beetje het pronkstuk.)

  5. 6

    @Steeph: “Maar wie kan er nou tegen een maatregel zijn die de pedoseksuelen aanpakt?” zeg je. Dan moet ik denken aan het verhaal van een man die in een smerige scheiding lag, en die door zijn ex beschuldigd werd van misbruik van hun kind. Er hoefde amper bewijs geproduceerd te worden: niemand wilde daar zijn handen aan branden. Pas toen de rechter zijn oordeel uitsprak, werd de vrouw wakker, bekende ze dat ze de verhalen verzonnen had, en trok ze haar aanklacht in. Sterker: hij kreeg alsnog de voogdij.

    Het is dus allemaal goed gekomen, maar wat als zij haar aanklacht niet had ingetrokken? Dan was hij een geregistreerd incestpleger geweest, en had hij hier voortdurend last van gehad.

    Ja, misbruik van kinderen is een kwalijke zaak, omgeven door veel heftige emoties en taboes. Maar juist daarom is het van het grootste belang om zorgvuldig mee om te gaan. Of willen we werkelijk beweren dat de schade die een valse veroordeling aanbrengt te verwaarlozen is als we daarmee de schade voorkomen die kindermisbruik kan aanbrengen?

  6. 7

    @5 Het maakt niks uit. Lees H. Voordewind maar, De commissaris vertelt; 5 delen.

    In Amsterdam kenden de agenten in een blok iedereen. Een potentiële verdachte werd regelmatig ondervraagd, bij iedere kraak. Dat leverde bij onschuldige inbrekers ook nooit wat op.

  7. 9

    @Branko: Bij die vraag hoort een wedervraag. Hoe vaak zal dit in de praktijk gebeuren en daadwerkelijk leiden tot voorkomen van misdaad? En vervolgens ook de vraag: Hoe vaak wordt iemand onterecht ergens van verdacht en inbreuk gedaan op zijn/haar leven?
    En dan wegen.

    Neem het voorbeeld van de wetgeving over afluisteren in de VS. Tegen terrorisme of zo. Zelfs de experts geven toe dat het nog niets concreets heeft opgeleverd. Maar intussen is de privacy van duizenden mensen geschaad en kunnen velen van hen niet fatsoenlijk vliegen omdat er een kruisje achter hun naam staat.

  8. 17

    Alles en iedereen kan er mee gevolgd worden wanneer het instrument er eenmaal is.

    Het werkelijke probleem lijkt me dat de profileermethode niet bekend is. En dus niet controleerbaar.

    Als die methode bekend zou zijn, open source, dan kunnen we beter beoordelen wat ze precies willen.

  9. 19

    @Lary Ik heb net “Little Brother”van Cory Doctorow gelezen. Die gaat in je hoofd zitten en is ook nog eens on topic. David Brin heeft trouwens ook het een en ander aan interressante dingen over privacy/veiligheid geschreven.

  10. 21

    Steeph, kort samengevat: “er wordt besloten om EEN groep delinquenten na het uitzitten van de straf te gaan tracken met de mogelijkheid dat zij preventief opgepakt gaan worden.”. Deze maatregel wordt verkocht met de moreel gezien minst populaire groep.

    Dehumanisering zo gezegd, omdat hen nu een basisrecht afgenomen wordt, namelijk de schone lei na de uitgezeten straf. Ook mogen zij inmiddels door burgemeesters in gemeenten geweigerd worden. Nog een burgerrecht dat hen ontnomen is.

    Er is dus niet veel verbeeldingskracht voor nodig om op termijn een uitbreiding van een dergelijk systeem tot andere (eerst) ernstige misdrijven en later ook kleine misdrijven en overtredingen: U heeft al een paar maal te hard gereden, daarom gaan wij u nu uw rijbewijs maar eens invorderen, ook al rijdt u nu niet in uw auto.

    Ergo: het absolute einde van de rechtstaat!

    @Kalief #17: dat laten ze dus niet weten!

  11. 22

    Het feit dat er hier zo open over gediscussieerd wordt is al verdacht. Dus laten we iedereen hier ook maar eens volgen.

  12. 23

    Hirsch Ballin?

    Was dat niet die man die vanwege de IRT affaire moest aftreden? En heeft hij inmiddels niet veel ergere zaken doorgevoerd dan waar hij destijds voor moest aftreden?

  13. 24

    #bonk! bonk! bonk! Krak!!!! “grijp hem” “grijp hem” “aiiii” Bof! Smack! Beng!#

    Weer een reaguurder afgevoerd ivm mogelijk staatsgevaarlijke activiteiten..

    “Nacht Und Nebel…”

  14. 25

    Dit land is van de pot gerukt.
    Het zal niet lang meer duren, en dan stop ik met het bezoeken van Sargasso, Geenstijl, en andere blogs.

    Dit voor mijn veiligheid.