Cordon sanitaire tegen ‘onparlementair’ taalgebruik is hypocriet en contraproductief

Kamerleden van VVD, PvdA, CDA en ChristenUnie hebben naar eigen zeggen schoon genoeg van “het parlementair onwaardig taalgebruik” dat tijdens Kamerdebatten over de tong gaat. Ze willen dat Kamervoorzitter Verbeet strenger optreedt.
Een verhuld cordon sanitaire tegen wie anders dan: Geert Wilders en zijn PVV. Niet geëerd om zijn ideeën geven zelfs geharnaste tegenstanders openlijk toe dat zijn wijze van debatteren zeer effectief is. Heeft het wel zin om deze (tijd)geest terug in de fles te drijven? Of ontberen deze ‘fatsoenlijke’ politici simpelweg eigentijdse en effectieve debating-vaardigheden?

“Wat u zegt is geheel in strijd met de waarheid” of: “U staat gewoon keihard te liegen!”. Twee uitspraken met een synonieme betekenis, alleen is de tweede directer, duidender en minder omfloerst. Verschil is dat de eerste uitspraak zonder meer in de Handelingen van de Tweede Kamer verschijnt en dat bij de tweede quote de Kamervoorzitter spontaan uitslag krijgt en het Kamerlid zal verzoeken zijn of haar uitspraken te ‘heroverwegen’, of te ‘herformuleren’. Kamervoorzitter Verbeet kan er sowieso slecht tegen als de temperatuur in het debat wat oploopt en ook emoties mee gaan spelen. Dan gaat de rem er al snel op met een opmerking als “Kunnen de leden zich alsjeblieft een beetje inhouden?”

Verbaal lik op stuk

Is een leugen als zodanig benoemen taalverruwing en is verhullend taalgebruik daarmee een kwestie van fatsoen? Het gaat inderdaad wat ver om een bewindsvrouwe “knettergek” te noemen, maar dat gebeurt in het dagelijkse leven ook. Waarom geen repliek in de sfeer van “De geachte afgevaarde spreekt hier blijkbaar als ervaringsdeskundige…”. Verbaal lik op stuk geven, dat is onderdeel van een levendig debat. Tekenend is dat betere debaters als Femke Halsema en Alexander Pechtold helemaal geen behoefte hebben aan zo’n moreel reveil. Zij hebben de slag al gemaakt en weten onderhand hoe ze Wilders van repliek moeten dienen.

Wat is er überhaupt tegen debatteren op het scherpst van de snede? In het Britse huis van afgevaardigen maken ze elkaar bij voortduring voor rotte vis uit, wat interessante televisie oplevert. En wat voor de kijkers ook nog te verstaan is. Slecht voor de democratie? Dacht het niet. Daar zien we professionele debaters aan het werk die er niet voor schromen elkaar verbaal naar het leven te staan. En de burger kan het nog volgen ook.

Nederland kent die traditie niet en veel “oude politiek” komt nu in het geweer tegen streetwise debating . Parlementariërs hier te lande committeerden zich in het verleden steevast automatisch aan het calvinisme van “parlementair” taalgebruik: een aaneenschakeling van eufemismen, verbale verhullingen en het bezigen van veelal onbegrijpelijk ambtelijk jargon. Woorden als ‘onderuitputting’, ‘flankerend beleid’ of ‘posterioriteit’ zijn dagelijkse kost in de Kamerdebatten. Wat zelfs voor journalisten ter plekke slaapverwekkende stof oplevert. Geen wonder dat we tegenwoordig nauwelijks meer shots van debatten te zien krijgen. Alleen nog de verslaggevers die dienen als tolk: even vertalen in gewone mensentaal. Alleen als Wilders aan het woord is, is het item snel gemaakt.

Oude politiek

Feit is dat Kamerleden onschendbaarheid bezitten voor alles wat ze in de Tweede Kamer te berde brengen. Geert Wilders maakt van die positie ruim gebruik en kan zo zelfs laster en beledigingen debiteren, zonder te hoeven vrezen voor juridische consequenties. Het opgetrokken cordon sanitaire van de “oude politiek” zal zo goed als zeker een averechts effect hebben. Verbeet mag dan voorzitter zijn: meer dan een primus interpares is zij niet. En een Kamerlid het woord ontnemen kun je één keer doen; bij de volgende keer word je aangeschoten wild.

Het cordon sanitaire dat VVD, PvdA, CDA en ChristenUnie nu willen optrekken zal uiteindelijk zinloos blijken. Het zal eerder worden gezien als een brevet van onvermogen. Beter is het als deze partijen hun retorische vaardigheden gaan bijspijkeren, als het gaat om het debatteren in Algemeen Verstaanbaar Nederlands. Dat is verreweg de beste manier om scheldkanonnades en aantijgingen te pareren. En duidelijke taal spreken is tevens een voorwaarde voor een transparante wijze van besluitvorming. De democratie is er bij gebaat. Extreme politieke opvattingen kunnen sowieso het best worden gepareerd met kraakheldere tegenargumenten.

  1. 1

    Misschien is hier in de praktijk sprake van een cordon sanitaire. Wilders is echter niet de enige aangesprokene, ook andere (toekomstige) populisten zijn hiermee bedoeld. De illustrerende foto boven uw stuk ondermijnt direct dit hele “cordon sanitaire”-argument. Daarnaast is het parlement geen viskraam, er wordt gediscussieerd. Nu is het zo dat zo af en toe discussies geen duidelijk algemene uitkomst kunnen hebben door ideologische kleuring van de parlementariërs, maar de bedoeling van de discussies is wel om er samen uit te komen.
    Wanneer een der parlementariërs iemand voor rotte vis uitmaakt zal het niet alleen een extra overbodige emotionele lading op het onderwerp leggen, het zal ook de zoektocht naar een gezamenlijk beleid bemoeilijken.
    Uw argument “maar dat gebeurt in het dagelijkse leven ook” geeft aan dat u niet begrijpt dat de discussie in de Tweede Kamer een ander doel dient dat die in in een plaatselijk café. Dat maakt dit stuk ondoordacht en ongepast op een intellectueel hoogstaand blog als Sargasso. Ik hoop dat u uw kortzichtige mening hierover herziet.

  2. 3

    Het zijn gewoon ontzettend slechte sprekers, de meeste politici, net als de gemiddelde Nederlander.
    Retoriek bedrijven is een kunst die in bv Engeland of Frankrijk nog hoog staat aangeschreven maar in Nederland een slechte naam heeft.

    Dat men in Den Haag het eigen onvermogen om zelfs maar met het gesproken woord om te gaan angstig wil verhullen is een van de meest intrieste gebeurtenissen in onze Vaderlandse politiek.

    Stelletje Havo provincialen.

  3. 4

    Precies, Provincialen! Hemaworstjes. Het lijkt goddomme wel of de boerenpartij weer aan de macht is.

    Stel je voor dat als iemand wat wil zeggen dat hij dat dan ook zomaar doet! Ongehoord. Je hoort eerst krek over het weer te beginnen, dan over de aardappels. En dan terloops mag je een onderwerp aandragen. Maar liever eerst nog een positieve opmerking over de preek van de pastoor afgelopen zondag.

    Ik stel voor de tweede kamer te privatiseren, en een tweede tweede kamer in het leven te roepen, dat is goed voor de concurrentie. En daarom beter voor u.

  4. 5

    “Wat u zegt is geheel in strijd met de waarheid”

    of:

    “U staat gewoon keihard te liegen!”

    Daar zit wel degelijk en fundamenteel verschil in.

    De tweede uitspraak zegt dat iemand opzettelijk, willens en wetens de boel zit te bedonderen. De eerste is dat iemand deel neemt aan de discussie, maar zich vergist.

    Een groot verschil. Misschien niet voor de linksdragende medemens, maar voor gewone, fatsoenlijke mensen wel. (*)

    Dat u, geliefd sargasso lezertjes, het maar weet, ook al is het tegen het zere been.

    (*) Op zich verklaarbaar. Een linkse mens kan zich niet vergissen: Hij of zij is van geboorte af al onfeilbaar. Hij/zij weet beter dan de gewone man wat goed en slecht is en kan nooit of te nimmer zich vergissen. De gewoone man moet buigen & bidden voor de linkse mens. Onfeilbaarheid is een gegeven, wij kunnen slechts aanbidden. Een soort Iman van de politiek, een Jihad in naam van Gerechtigheid.

    Nou ja, gerechtigheid: Links dragend paternalisme. Dat lijkt er mneer op.

  5. 6

    @5: Je wordt in de tweede kamer geacht te weten waar je over praat. Per ongeluk onwaarheden verkopen is dus niet aan de orde. En dan is onwaarheden vertellen weer synoniem aan liegen, want impliciet altijd opzettelijk.

    De rechtsmens is vanaf zijn geboorte al behept met een ondergemiddeld IQ. Ik zal het u daarom verder niet euvel duiden.

  6. 7

    MvL,

    Volgens mij mis jij een beetje mijn punt. Geeft niks, komt vaker voor bij jou soort mensen/linkse godheden.

    Had jij vroeger begrijpend lezen op school of alleen woordjes lezen?, vraag ik mij opeens af. Zonder enige bijbedoelingen vraag ik dit trouwens hoor.

  7. 8

    @7: nog eens: Liegen is opzettelijk onwaarheden vertellen. Vraag maar aan mijnheer Van Dale. Nou 6 nog eens lezen. En dan proberen te begrijpen.

    Ik blijf geduldig, want in tegenstelling tot de tweede kamer is het hier wel toegestaan van alles uit te kramen zonder te weten waar je het over hebt.

  8. 9

    MvL,

    Met alle respect, maar ik zie het (al). Wij hebben een verschil van mening hoe de ‘perfecte’ wereld in elkaar zit.

    Ik denk dat twee mensen met elkaar spreken, om tot een oplossing te komen. De Midden weg: erg belangrijk. Mensen zijn feilbaar, ideeen worden gevormd door debat en discussie.

    Jij denkt dat er twee politieke partijen met elkaar in debat gaan. Ideologieen zijn niet voor interpretatie vatbaar, maar absoluut. Geen enkele mogelijkheid tot samenwerking, immers dat is ‘heulen met de vijand’.

    Ik denk (excusez le mot) dat ik gelijk heb, maar ik laat mij natuurlijk graag overtuigen. Zoals ieder mens dat zou doen.

  9. 10

    Wat een geitewollensokken geleuter richard. Ging het niet over het verschil tussen liegen en iets zeggen in strijd met de waarheid?

    Heb je zitten blowen?

  10. 11

    Blowen?

    Tja.

    Misschien moet ik de zinnen maar wat korter maken.

    Jij bent dom
    Dat is waar
    Ga weg
    Domme man
    Je verveelt mij
    En je stinkt naar poep
    Uit je bek

    Zo duidelijk genoeg, linkse sukkel?

  11. 16

    dat mag misschien zo zijn, mesc, maar het toeval wil dat, hoe mooi richard af en toe kan formuleren, zijn sporen zelf niet goed aangelegd zijn. Hoe recht je der dan ook in blijft, je kan nooit meer van die gleiss af.

    En dat is, jammer om vast te stellen, bij richard wel een gemiste kans.
    Want immers 1 van 2 van zijn zielen spoort recht.
    in #9 inderdaad.

  12. 18

    onparlementair taalgebruik? Dat komt toch in de beste families voor?

    On topic: het lijkt mij een nogal rekbaar begrip dat “onparlementair taalgebruik”.. wat de ene dag “done” is, is de andere dag “not done”.

    Overigens lijkt een cordon sanitaire (mooi woord, maar dat is ‘etnische zuivering’ ook) mij het zoveelste regeltje dat neergelaten wordt. En je moet ook niet alles willen regelen, dat is zo enorm betuttelend. Het zijn daar in die kamer volwassen mensen… hoop ik.

  13. 19

    Het is op het scherp van de snede, niet het scherpst. Als je het toch over taal wilt hebben.

    Ik vind dat geblaat met een overdaad aan knettergek en tuig behoorlijk irritant en zo zal het ook wel bedoeld zijn. Gewoon doorvragen wat meneer met z’n algemeenheden precies bedoelt. En zelf het goede voorbeeld geven. Bereik je hopelijk meer mee dan met een cordon sanitaire.

  14. 21

    “Wat u zegt is geheel in strijd met de waarheid” of: “U staat gewoon keihard te liegen!”. Twee uitspraken met een synonieme betekenis

    Volstrekt onjuist, topicvoorzitter.
    Liegen is bewust een onwaarheid verkondigen.

  15. 22

    @ mescaline:
    “Ga weg”
    “En je stinkt naar poep”
    “Uit je bek”

    Ik weet niet waar je je normen vandaan haalt, maar voor mij is dit een ordinaire scheldpartij en zwaar over de grens. En wat doe jij? Je valt mij aan door me een “een rare ontsporende vlerk” te noemen. Dat is de wereld op zijn kop.

    Maar blijkbaar valt het binnen de tolerantiegrenzen van dit blog. Het is mij inmiddels duister waar die grenzen liggen hier. Kan iemand daar helderheid over verschaffen?

  16. 23

    5 Liegen is iets anders dan de waarheid niet vertellen, maar dat snappen jullie niet, vanwege jullie (homogene) linksche geaardheid.

    6 De Tweede Kamer brengt zulke competente mensen voort, dat je per definitie ervan uit mag gaan dat een fout bewust wordt gemaakt. Dat snapt u echter niet, want u bent rechts en daarom dom.

    7 Je ziet de lijn in mijn betoog niet. Misschien komt dat omdat je links bent en niet opgelet hebt op school. Als ik zo vrij mag zijn…

    8 Zie 6, en als je het dan snapt, lees het dan nog een keer, gewoon voor de zekerheid. Ik baal er overigens verschrikkelijk van dat je mij geen gelijk wil geven, maar dat mag/ga ik niet hardop zeggen.

    9 *haalt er een discussie bij die totaal niet relevant is, waarbij we er vanuit gaan dat de mening van MvL absoluut is* (het is overigens middenweg, aan elkaar en zonder hoofdletter!), en daarom heb ik gelijk.

    10 Waar de fuck komt die discussie vandaan? *hoe kan ik grappig aan de geestelijke gesteldheid van mijn mededebatter twijfelen? ping!* Heb je zitten blowen? * hihi*

    11 Blowen? *onzinnig braaksel* linkse sukkel.

    12 * ik ben te beperkt in mijn denken om meer fatsoenlijke argumenten te bedenken, daarom beëindig ik de discussie*

    14 * huilie huilie*

    22 idem

    Waar ging het mis?

    In ieder geval heb je in Nederland twee groepen, naar het schijnt, 80 % is verschrikkelijk dom en links, de andere 60 % echter dom en rechts.

    *’t is wel een lang verhaal geworden, sorry*

  17. 24

    Leuk, al die reacties over hoe je het woord “liegen” al dan niet moet interpreteren, maar volgens mij is er een belangrijkere andere interpretatie-kwestie in het geding in dit betoog.

    Ik vraag me namelijk af of de term “cordon sanitaire” in deze niet een beetje overdreven is. In mijn ogen betekent een cordon sanitaire dat iets of iemand door bepaalde, meestal ongeschreven, afspraken, moedwillig helemaal afgesloten wordt van de omgeving waarin deze opereert.

    Maar dit voorstel, hoe belerend en ouderwets en oud-politiekerig dan ook, zou ik eerder een filter willen noemen dan een cordon. Het zal echt niet tot gevolg hebben dat vanaf nu alles wat bijvoorbeeld Wilders zegt niet meer doorkomt in de tweede kamer, bedoel ik maar te zeggen.

    Daarnaast is het slechts een oproep en niet een motie of iets anders bindends waar we het hier over hebben. Een storm in een glas water dus al met al. En het gebruik van de term “cordon sanitaire” komt me in dit geval waarin een klein “vergrijp” wordt opgeklopt tot proporties van heb ik jou daar dan ook over als een sjieke vorm van populisme.

  18. 26

    @1 integendeel, de discussie in de tweede kamer die door de media op tv uitgezonden wordt heeft als enige doel het informeren van de medemens in het plaatselijk cafe. Populistisch cq begrijpelijk taalgebruik is dientengevolge gepast.

  19. 28

    We weten wel waar we het tegenwoordig over hebben,maar laten we wel wezen ,we spreken tegenwoordig een taal waar iedereen mee uit de voeten kan, dus laat het hierbij,juist doordat de gemiddelde nederlander begrijpt wat er gesugereed word weten we op welke partij we moeten stemmen, ik denk na alle gebeurtenissen de P.V.V

  20. 29

    Wat is er überhaupt tegen debatteren op het scherpst van de snede? In het Britse huis van afgevaardigen maken ze elkaar bij voortduring voor rotte vis uit, wat interessante televisie oplevert. En wat voor de kijkers ook nog te verstaan is.

    Die debatten in het Britse huis kijk ik ook vaak maar ik kom juist tot tegenovergestelde conclusie, het is misschien wat kijkwaardiger (maar volgens mij kijkt er nog steeds maar een miniem deel van de bevolking) maar ons parlement is er niet om tot een soort permanente soap te dienen voor de bevolking, we kiezen geen parlement wat ons zoveel mogelijk kan vermaken.

    De inhoud is ondertussen volledig weg, iedereen probeert elkaar zo hard mogelijk te dissen, men is alleen bezig met het naar elkaars hoofd gooien van de krantenkoppen van de dag ervoor, ongeacht wat het onderwerp van het debat zou moeten zijn. Inhoud en democratische controle zijn nergens meer te bekennen.

    Je zou blij moeten zijn dat de gemiddelde discussie in het parlement van een hoger niveau is dan de gemiddelde discussie in de kroeg, dan is het niveau van de resulterende wetgeving en beleid namelijk ook een stuk hoger. Maar in plaats daar van zit je te janken dat het zo saai is omdat je de moeilijke woorden niet begrijpt en het veel spannender zou zijn als ze elkaar voor rotte vis zouden uitschelden.

  21. 30

    En het is al helemaal te gek voor woorden dat je de schuld bij de parlementariers legt dat zij niet genoeg sappige soundbites afleveren aan de ‘journalisten’ die de hele dag zitten te wachten tot de gebraden kippetjes hun in de mond vliegen terwijl het juist hun taak is om inzichtelijk te maken aan hun publiek wat er in het parlement gebeurt. En een goede journalist kan dat ook als het taalgebruik in het parlement zelf wat moeilijker is. Moet je maar eens naar het jeugdjournaal kijken.

  22. 31

    Ik ben het overigens wel volledig met je eens dat Wilders moet kunnen zeggen wat hij wil in het parlement, alleen zouden de andere parlementariers niet mee moeten gaan in deze niveauverlaging.