Compensatie CO2 uitstoot is volksverlakkerij

saveourclimate.jpgPlant een boom ter compensatie van je vliegreis? En je kunt nu zelfs een boom planten ter compensatie van je autogebruik. Maar er zijn twijfels. Een artikel in het Financieel Dagblad (20 februari) over de vrijwillige CO2 markt illustreert dat dit geen oplossing zal bieden voor het oplossen/compenseren van de uitstoot van broeikasgassen.

Zo staat er in een ingezonden brief in het FD van afgelopen week het volgende:

Omdat mensen in ontwikkelingslanden nu al een groter beslag op beschikbare gronden leggen dan duurzaam is, is voldoende bomenaanplant voor een klimaatneutrale Nederlandse huishouding echter volstrekt onmogelijk. Nederland telt alleen al meer dan 7 miljoen autos. Als deze jaarlijks gemiddeld 20.000 km rijden en daarbij 4 ton CO2 uitstoten, is het totale wagenpark van ons land goed voor een jaarlijkse CO2 uitstoot van tenminste 28.000.000 ton CO2. Als de stelling in het artikel klopt dat 179 bomen nodig zijn voor de uitstoot van 1 auto, zijn voor de compensatie van het totale Nederlandse wagenpark jaarlijks tenminste 1.253.000.000 bomen voor nodig. Bij een onderlinge afstand van 6 meter is voor deze aanplant – jaarlijks – tenminste 4.336.000 ha grond nodig. Dit is meer dan de oppervlakte van Nederland (4.152.600 ha). Het spreekt voor zich dat er nog veel meer land nodig is om al onze andere emissies te compenseren. Geen wonder dat ruimte voor aanplant gezocht wordt in landen als Oeganda, Maleisië of Brazilië.

De vrijwillige CO2 markt is niet slechts zorgelijk, het is een illusie die ten koste gaat van boeren en bosbewoners in het Zuiden. Verder is het belangrijk er op te wijzen dat de CO2 emissies bij de verbranding van fossiele brandstoffen afkomstig is van fossiele koolstof die over miljoenen jaren in de vorm van olie, gas of kolen in de aardbodem is opgebouwd. Bomen zijn niet geschikt om dit soort CO2 terug te brengen naar de bron waar ze vandaan kwam. Daarvoor zijn opnieuw miljoenen jaren nodig. Met andere woorden alleen de verbranding van CO2 van biomasssa kan feitelijk worden gecompenseerd met aanplant van nieuwe gewassen. Emissies vanwege de verbranding van fossiele brandstoffen leiden alleen maar tot meer CO2 in de biotische kringloop, en bomenaanplant kan dat niet compenseren.

Het systeem is sowieso niet waterdicht, in de zin dat de bewoners van de gebieden waar bomen worden aangeplant, hun heil ergens anders gaan zoeken. Het lijkt De meeste boeren (in ontwikkelingslanden) zullen niet zo snel hun grond beschikbaar stellen voor bomenplantages van emissierechten-handelaars. Die zullen dan ook graag uitwijken naar gebieden waar land nog niet in eigendom is genomen. Veel nieuwe plantages mogen dan ook verwacht worden in bestaande bosgebieden, want daar zijn de grondrechten vaak minder goed geregeld. Op die manier worden bosbewoners (inheemse volken) steeds meer gedupeerd. Maar ook geldt in dit soort gevallen dat voor de nieuwe plantages bestaande bomen worden gekapt. Dat levert natuurlijk ook CO2 emissies op, maar die worden eenvoudig niet meegerekend. Voorts geldt ook nog eens dat er in theorie veel meer grond nodig is om neutraliteit te waarborgen dan er in de praktijk beschikbaar is.

Aan de fundamentele kritiek kan toegevoegd worden dat de aanplant van bomen slechts een tijdelijke toename van de opname van CO2 uit de atmosfeer. Zodra deze bomen hun CO2 in de toekomst vrijlaten, is er een einde aan die neutraliteit gekomen. Dit zou kunnen worden ondervangen met het tot in den eeuwige dage opnieuw planten van bomen, maar dat lijkt nogal onwaarschijnlijk.

Lees hier meer over de CO2 markt en over de CO2 neutraal mythe.

  1. 2

    Ik stel voor dat we voortaan alle (dode) mensen begraven. Crematie wordt bij wet verboden. Liefst natuurlijk lekker diep zodat de opgeslagen koolstof in ons lichaam langzaam in olie kan veranderen voor onze nazaten van over een paar miljoen jaar.

  2. 4

    Laten we dan maar niets doen, meneer Wiertsema.

    Weer een voorbeeld van het totale gebrek aan relativeringsvermogen van een activist. Natuurlijk biedt boompje planten geen totale oplossing, maar alle beetjes helpen. 100% oplossingen bestaan niet, dus het zal altijd èn compensatie, èn minder verbruik etc etc. moeten zijn.

    Wat dachten we van een afzuigkap de ruimte in? Een superdunne lichte buis die rechtop wordt gehouden door motertjes die ook onderdruk creeëren waardoor de CO2 wordt getransporteerd.

  3. 5

    Hehe, we gaan het nog flink moeilijk krijgen andere levenspatronen te gaan hanteren en we zoeken allerlei uitwegen om toch 2x per jaar naar verre oorden te gaan :-P

    Maar om dan toch even inhoudelijk te reageren;
    1. Dit schetst het beeld dat alle NL-ers hun uitstoot zouden gaan compenseren…, lijkt me niet.
    2. De kritiek dat we tot in het einde der tijden bomen moeten gaan aanplanten gat er ook van uit dat we tot in het einde de tijden CO2 uitstoten.

  4. 6

    @Nette heer, iets minder space age en ik citeer;

    Geoengineering: increasing Earth’s reflectivity by pumping material into the upper atmosphere.

    Als het ons echt niet gaat lukken is dat nog een noodmaatregel die we kunnen nemen;

  5. 7

    Ach, de creatie van een nieuwe bedrijfstak in tropische gebieden, dwz bomen planten in plaats van enkel omhakken, kan volgens mij niet zo heel veel kwaad. Natuurlijk zou het wel goed zijn als de branche zichzelf wat beter gaat controleren en de oorspronkelijke bewoners aan het werk zet op de plantages in plaats van naar het naastgelegen stuk oerwoud te jagen.
    Je kunt ook als linkse rakker ook niet overal tegen zijn. Milieu sparen/armoede opheffen/honger in de wereld oplossen/ziektes bestrijden/lange zonnige vakanties voor iedereen en cultuur behouden gaat niet altijd even goed samen.
    Hoeveel bomen moet ik planten om de server van dit log + alle tussenliggende verbindingen en computers van lezers, reaguurders en auteurs te compenseren? Hoeveel is dat voor de website van het groenfront?

  6. 8

    Ik had mij ook al over deze oplossing verbaasd; het boompje in de tuin van mijn koopwoning bijvoorbeeld moet met enige regelmaat van zijn takvormige CO2 depots worden ontdaan.
    Vervolgens eindigt al dat groenafval bij een compostfabriek. Compost gooi je elk jaar weer in de tuin onder de boom, zonder dat er sprake is van noemenswaardige ophoping.
    Wordt al die CO2 weer teruggevormd?

  7. 9

    Nette Heer: het gata niet om relativeringsvermogen van een activist, het gaat om grote groepen bewuste Nederlanders die in plaats van minder vliegen of minder autorijden een boompje planten om hun milieuvervuilende bezigheden (met alle goede bedoelingen) voorzetten.

    Of ben jij ook van mening dat het goed is om geld te geven aan slechte ontwikkelingsprojecten onder het mom van goede bedoelingen?

  8. 11

    @ Stefan*

    De houding van die Wiertsema is alleen maar irritant, maar staat hier buiten.

    Ik probeerde in telegramstijl weer te geven dat je zowel minder vervuiling moet genereren, als dat je de onontkoombare vervuiling moet aanpakken/compenseren/whatever.

    Naast de groenwinst is het belangrijkste voordeel van die GreenSeat-acties is dat mensen gaan nadenken, bewust worden, actie nemen en vast wennen aan dergelijke uitgaven. Ik verwacht niet dat men vaker op vakantie gaat omdat er toch bomen worden geplant.

  9. 12

    haha!

    Last night, Al Gore’s global-warming documentary, An Inconvenient Truth, collected an Oscar for best documentary feature, but the Tennessee Center for Policy Research has found that Gore deserves a gold statue for hypocrisy.

    Gore’s mansion, [20-room, eight-bathroom] located in the posh Belle Meade area of Nashville, consumes more electricity every month than the average American household uses in an entire year, according to the Nashville Electric Service (NES).

    In his documentary, the former Vice President calls on Americans to conserve energy by reducing electricity consumption at home.

    The average household in America consumes 10,656 kilowatt-hours (kWh) per year, according to the Department of Energy. In 2006, Gore devoured nearly 221,000 kWh—more than 20 times the national average.

    Last August alone, Gore burned through 22,619 kWh—guzzling more than twice the electricity in one month than an average American family uses in an entire year. As a result of his energy consumption, Gore’s average monthly electric bill topped $1,359.

    Since the release of An Inconvenient Truth, Gore’s energy consumption has increased from an average of 16,200 kWh per month in 2005, to 18,400 kWh per month in 2006.

    Gore’s extravagant energy use does not stop at his electric bill. Natural gas bills for Gore’s mansion and guest house averaged $1,080 per month last year.

    “As the spokesman of choice for the global warming movement, Al Gore has to be willing to walk to walk, not just talk the talk, when it comes to home energy use,” said Tennessee Center for Policy Research President Drew Johnson.

    In total, Gore paid nearly $30,000 in combined electricity and natural gas bills for his Nashville estate in 2006.

  10. 15

    we kunnen beter al het vee op aarde slachten of alle termieten op aarde uitroeien.. die dragen elk meer bij aan het broeikaseffect dan de mens

  11. 19

    Kom om Steeph: de feiten liggen op tafel. Al Gore komt nu toch een beetje over als het type “verneuk de massa en grijp de kassa”

    als goedwillende milieu-gelovige zou ik me toch een beetje bedonderd voelen

  12. 25

    @WZNM

    Elke vijf dagen komt er een kolencentrale bij in China, niet elke dag, cijfer afkomstig van het Internationaal Energie Agentschap.

    —————————————————————
    Het commentaar van Wiertsema ten opzichte van het aanplanten van bomen is misplaatst. Zijn argumenten zijn als volgt 1) Er is niet voldoende areaal, 2) Bomenaanplant kan de fossiele emissies niet compenseren, 3) Bomen zullen niet geplant worden op gronden welke eigendomsrechten hebben, en zullen dus geplaatst worden op gronden waar al bomen staan.

    1) Er is niet voldoende areaal is onjuist vanwege:

    Dit wordt geconcludeerd uit de oppervlakte van Nederland. Als men mondiaal gaat kijken geeft dat een heel ander beeld. Nederland is een van de rijkste landen en heeft dus een zeer hoge uitstoot per capita, tegelijkertijd is Nederland een van de kleinste landen. Bosbouw hoeft niet op landbouwgrond plaats te vinden, er is veel areaal beschikbaar wat niet gebruikt wordt. We zien dit terug in bijv. Niger waar de verwoestijning teruggedrongen wordt door het beter beheren van bomen, niet zozeer extra aanplant. (google op niger+trees). In dit gebied groeit nauwelijks wat, maar dankzij terugkeer van bomen wegens beter beheer wordt er meer co2 opgenomen en verbetert het lokale klimaat, wat goed is voor de voedselproductie. Meer bomen kunnen dus samengaan met meer landbouwareaal. Uiteraard is er niet een oneindige hoeveelheid areaal, maar volgens diverse studies voldoende om een significant percentage van de energiebehoefte mee te voorzien zonder landbouwcompetitie via bosbouw.

    Als het gaat om de vrije co2 markt waar wiertsma zijn bedenkening tegen heeft vanwege het verdrukken van lokale bevolking/geen rekening met duurzaamheidsaspecten. Er is een zogeheten clean development mechanism ingebouwd in deze markt, waardoor CO2 credits verkregen kunnen worden door lokale projecten via gegronde criteria. Dergelijke aspecten zijn ingebouwd in het systeem. Betere achtergrondkennis zou helpen om de vrije CO2 markt beter te beoordelen dan meteen anti-vrije markt gevoelens te uiten.

    2) Bomenaanplant kan de fossiele emissies niet compenseren is onjuist vanwege:

    De aanplant van bomen in combinatie met biomassa/biobrandstof productie zorgt ervoor dat de fossiele emissies in de zeer lange koolstofkringloop (miljoen jaren) vervangen wordt door emissies in een korte kringloop (enkele tot tien a 20 jaar) in een systeem van duurzame bosbouw. In een duurzaam systeem wordt er maar een gedeelte van het bos telkens gekapt, de rest groeit aan totdat de juist leeftijd bereikt is. In dit systeem worden er dus veel meer bomen geplant die CO2 opnemen dan ieder jaar gekapt wordt, anders is het niet duurzaam.Dat zorgt er enerzijds voor dat er een CO2 sink ontstaat die een gedeelte van de CO2 in de atmosfeer weg kan nemen en ten tweede dat de CO2 die uitgestoten wordt weer snel opgenomen wordt door de nieuw aangeplante bomen die de gekapte langzaam vervangen. De kringloop wordt voldoende kort om weinig tot geen schadelijke milieu-effecten te hebben. Maar niet te kort om ervoor te zorgen dat deze effecten wel optreden omdat de opgeslagen CO2 direct weer vrijkomt. Er is dus wel permanent minder CO2 in de atmosfeer als er veel meer bomen zijn, want deze is voor langere duur opgeslagen in de bomen (tien a 20 jaar), en als men constant de bomen vervant door nieuwe bomen, blijft deze ook opgeslagen.

    3) Bomen zullen niet geplant worden op gronden welke eigendomsrechten hebben, en zullen dus geplaatst worden op gronden waar al bomen staan is speculatief:

    Het is waarschijnlijker dat de boeren zelf meer aan bosbouw gaan doen omdat dit via de mechanismen die in werking treden in de markt steeds interessanter wordt. Zodra duurzame bosbouw geld op gaat leveren, willen boeren dit wel doen. Dat bomen gekapt worden om nieuwe bomen te planten is prima vanwegen de korte koolstofkringloop, mits de bomen maar herplant worden. Dit is uitgelegd bij punt 2.

  13. 26

    @Rembrandt: de opmerkingen van Wiertsema zijn juist bedoeld over ontwikkelingslanden… je gaat er vanuit of ontwikkelingslanden geen economische activiteiten hebben en geen andere bestemmingen voor hun gronden…

    En wat betreft de economische werking van het aanplanten van bossen: voorlopig is het nog interessanter om bossen te kappen, ipv in stand te houden en illegale houtkap wordt nog steeds getolereerd… Kortom, het blijft dubieus…

  14. 27

    Wat een onzin:
    “De vrijwillige CO2 markt is niet slechts zorgelijk, het is een illusie die ten koste gaat van boeren en bosbewoners in het Zuiden…..De meeste boeren (in ontwikkelingslanden) zullen niet zo snel hun grond beschikbaar stellen voor bomenplantages van emissierechten-handelaars….Veel nieuwe plantages mogen dan ook verwacht worden in bestaande bosgebieden….”
    Echte onzin, grote delen van deze boeren en gebieden worden nu gebruikt voor de aanplant voor SOJA, om onze varkens in Europa te voeren, daarvan staat vast dat uitputing, ontbossing en erosie de resultaten zijn. Als de nieuwe bomen meer opleveren dan de soja zullen de boeren veranderen en ik denk dat dat een goede ontwikkeling is. Wat betreft de plantages in bestaande bosgebieden, dat is eigelijk bos voor bos. De boeren zouden bos gaan kappen om nieuw bos aan te planten. Dat klinkt niet echt aannemelijk, als het wel aannemlijk is dan kunnen we de boeren ook betalen om hun bosland in stand te houden ivp het te kappen voor onze Soja of graan. Misschien is zuurstof en co2 emmissie in de toekomst wel het export produkt!!! Zij hebben het wij niet, ik zie afhankelijkheid en toekomstige rijkdom.

    “Bomen zijn niet geschikt om dit soort CO2 terug te brengen naar de bron waar ze vandaan kwam”
    Het tegengaan van het uitputten van eeuwen oude fosielen brandstoffen is ook absoluut niet de ambitie van het project. Klimaat en het eventuele (en zeer onwaarschijnlijke op de korte termijn) opraken van brandstoffen zijn twee verschillende problemen.

    Verder dat het tijdelijke co2 opslag is, is ook onzin, we gaan immers niet de bomen die we nu aanplanten over 10 jaar op grote schaal verbranden.
    Ik beweer niet dat dit soort bomen aanplanten de oplossing is voor de problemen, maar om nu sociale armoede van de boeren, en ontbossing als argumenten tegen te gebruiken is het verzinnen van extra problemen, ipv van het zoeken naar oplossingen. Dan ben je overal critisch op en doe je zelf in iedergeval helemaal niets, hierin ben ik het volledig eens met onze Nette Heer!

  15. 28

    @12: Steeph heeft een aantal leuke links geplaatst

    1: Gore gebruikt 100% milieuvriendelijke energie. Dat houdt in dat zijn energie door hernieuwbare bronnen wordt geleverd. Dat pleit hem al grotendeels vrij.

    2: De overige co2-emissies die hij veroorzaakt koopt hij af door elders projecten te financieren die co2-opname stimuleren.

    Weer een lekker stukje links-bashen vanauit rechtse hoek dus. In Amerika is het voor linkse politici trouwens erg vaak “de kogel kwam van rechts”.

  16. 29

    @ Spuyt: duh..windowdressing. Feit is, dat ie bijna 20X zoveel (“groene”) stroom en gas verbruikt dan een gemiddeld amerikaans gezin.. daar doet het plaatsen van een paar zonnepaneeltjes niets aan af.

    Ook die paar centjes die hiuj in de CO2 -collectebus stopt zijn slechts windowdressing (zie dit topic)

    volksverlakkerij? het zou me niet verbazen

  17. 32

    @ Spuyt: dat is waar.. maar waarom gebruikt hij niet gewoon minder energie? dat is toch de boodschap? Dan zou hij wat bijdragen..

    Of is de boodschap: als je flink in de slappe was zit ( en je uitstoot “compenseert” ) mag je zo veel CO2 in de atmosfeer pompen als je wilt?

    kortom: hij is energieverslinder, maakt propagandafilmpjes en vliegt daarvoor de hele wereld over. Toch wil hij ANDERE mensen vertellen dat ze minder energie moeten gebruiken.

    Dat riekt toch naar een dubbele moraal?

  18. 33

    @32 hij moet natuurlijk een afweging maken. Door op de hoek van de straat te gaan staan, en daar je boodschap verkondigen, heeft weinig effect. Hij gebruikt zijn bekendheid om een groot publiek aan te spreken. En je moet toegeven. Dankzij zijn docu staat het weer iets hoger op de agenda, en overtuigd hij meer mensen.

  19. 35

    Ik zie die dubbele moraal niet zo. Als iedereen, arm of rijk zijn energiegebruik zou compenseren zou er geen probleem zijn. En natuurlijk, als je rijker bent kan je meer gebruiken.

    Maar dat is nu ook al zo.

  20. 36

    [quote]ondervangen met het tot in den eeuwige dage opnieuw planten van bomen, maar dat lijkt nogal onwaarschijnlijk[quote]

    Hoezo? Voortplanten, dat kunnen bomen toch zelf?

    Waar het hier om gaat is dat we in een tijdsbestek van enkele honderden jaren koolstof zitten te verstoken waar moeder natuur enkele tientallen miljoenen jaren voor nodig heeft gehad om ze diep onder de grond te verstoppen. Dát lijkt me lastig te compenseren.

  21. 37

    @Arduenn,

    Dat laatste begrijp ik niet. Jij stelt dat het tientallen miljoenen jaren kost om CO2 lager te krijgen in de atmosfeer omdat wij fossiele brandstoffen opstoken die al tientallen miljoenen jaren onder de grond liggen? Kom op, je kunt veel beter dan dat ;P

  22. 38

    @MP – Dat begrijp je verkeerd. Het heeft een heel Carboon-tijdperk (354.000.000 v. Chr. tot 286.000.000 v. Chr.) gekost om een ontzettende hoveelheid koolstof uit de lucht in de biosfeer te krijgen. Het Carboon was een broeikastijdperk dat zijn weerga niet kent: 68.000.000 jaar lang wereldwijd tropisch regenwoud met hoge zeespiegels van hier tot Tokio. Een groot deel van die koolstof is gedurende 68.000.000 jaar de grond ingezakt. Nu komt die ineens, binnen enkele honderden jaren weer vrij in de atmosfeer. Dat is toch als een ballon die langzaam door moeder natuur is opgeblazen en ineens door de mens wordt stukgeprikt?

  23. 39

    @Arduenn,

    Ik neem aan dat wij het CO2 van het Carboon nog niet bereikt hebben. Bovendien is maar een fractie van de koolstof uit die tijd nu in de atmosfeer gekomen. Ik wil wel eens weten hoeveel koolstof in zeeen opgenomen is en opgeslagen als kalksteen in die paar honderd miljoen jaar. Ergo, veel zit nog opgeslagen in de grond in andere vormen dan olie en steenkool.

    Ik wil alleen maar zeggen dat je redenering te makkelijk en vaag is. Je specificeert de processen niet die volgens jou niet mogelijk zijn in een kort tijdbestek. Daarmee wil ik niet zeggen dat het lastig is CO2 te verminderen. Maar daarover nadenken kan geen kwaad lijkt mij, om maar meteen de handdoek in de ring te gooien…

    Leuk dat je nog even v. Chr. achter de jaartallen zet ;P

  24. 47

    achja het zijn van die tijden he, verhuizing, nieuwe baan, nog een vervuiler op de wereld zetten, er moeten nog tig papers af etc etc etc

  25. 51

    AY betrapt, ik wou je net gaan chanteren MP bij je promotor. Maar als Sik meedoet komt maar de helft van jouw beschermingscentjes in mijn pocket….

  26. 60

    @mesc,

    Dat is alweer een aantal jaren terug gelukkig :-). Nee geen cum, ik was te eigenwijs he. Momenteel rond ik een postdoc af in Engeland en ga weer terug naar Nederland om nog wat langer een overbodige wetenschapper te spelen ;)

  27. 62

    Hahah, nou dat valt alleszins mee hoor, krijg alleen wel een rood hoofd van een stuk c++ code wat ik aan het debuggen ben …

  28. 69

    —- Redactie: Link weggehaald. Tenzij je nog wat inhoudelijks te melden hebt gaan we uit van linkspam —-

    Leuke discussie hoor :)