Chinezen nieuwe slavendrijvers Afrika?

china_africa.jpgToegegeven de “Chinees in Afrika” zit bij Sargasso ook regelmatig op het verdachtenbankje. Om de enorme productie van de Chinese fabrieken van grondstoffen te voorzien investeert China steeds meer in de olie- en mijnbouw sector van Afrikaanse landen. Twee jaar geleden werd hier al het begin van de Chinees Afrikaanse eeuw gesignaleerd. Inmiddels nemen steeds meer journalisten de Afrikaans-Chinese betrekkingen onder de loep, vaak met schokkende vondsten.

Optimisten zien de Chinees-Afrikaanse zakenrelaties zich voltrekken op een gelijkere basis dan de contacten van Afrika met voormalige kolonisatoren uit het Westen. Inmiddels prefereren veel Afrikaanse overheden Chinese investeringen boven Westerse omdat deze laatste partij in toenemende mate sociale en ecologische criteria aan haar investeringen (en leningen) verbindt. China handelt eenvoudiger: “wij geven jullie een brug, drie scholen en een weg en als tegenprestatie wij mogen jullie koperaderen afgraven”. Voor beide benaderingen valt wat te zeggen maar de Britse journalist Peter Hitchens is een stuk minder optimistisch over de Chinezen in Afrika.

Hitchens is een tikkie controversieel, volgens zijn Wiki zou hij nooit iemand ‘nigger’ noemen. Maar na het lezen van het artikel How China has created a new slave empire in Africa vraag je je af of hij niet af en toe off the record het woord ‘spleetogen’ gebruikt? Het anti-Chinese sentiment druipt werkelijk van zijn teksten af. Maar als je leest wat hij allemaal tegenkomt tijdens zijn bezoek aan Zambia en DR Congo is dat misschien ook wel weer begrijpelijk?

In Zambia sprak hij met de oppositieleider Michael Sata (alias King Cobra) die een goede kans maakt om in oktober de presidentsverkiezingen te winnen. Sata is zeer negatief over de Chinese aanwezigheid in zijn land (die overigens in het geval van Zambia niets nieuws is) de uitbuiting van de lokale bevolking zal volgens hem ooit leiden tot een geweldadige opstand tegen de Chinezen in Zambia.

Wat Hitchens vooral tegenkomt in DR Congo en Zambia zijn grote Chinese bedrijven die hun eigen werknemers meenemen (zelfs vermeende veroordeelden voor het zwaarste werk) zodat de Afrikanen niet profiteren de nieuwe werkgelegenheid. Of juist Afrikanen in dienst nemen en zwaar onderbetaald werk laten doen in levensgevaarlijke situaties. De lokale overheid faciliteert de Chinezen constant met gunstige regelingen en/of politionele assistentie.

Wat steekt aan het artikel is de pedante anti-China toon van iemand uit een land dat ooit half Afrika koloniseerde: Groot-Brittannië. De kritiekloze pro-Europese danwel pro-Westerse houding wordt ingekleurd door veelzeggende bijzinnetjes als: “The once-graceful Belgian buildings, gradually crumbling under thick layers of paint, long ago lost their original purpose”. Terwijl iedere Belg met een beetje historisch besef weet dat Kongo een privé roof- jachtdomein was van Koning Leopold de Tweede. Ik geloof niet in overerfbare historische schuld, maar als je als Westerling China afschildert als de “Slavendrijver van Afrika” verwacht je op z’n minst ook een kritische blik op de rol van het Westen in het verleden (én in het heden) in Afrika.

  1. 1

    Dat moet toch wel een bijzonder nest geweest zijn dat twee van zulke Hitchensjes kan voortbrengen. Op zich zijn die twee samen wel een interessant experiment naar de relatie/correlatie tussen religie en conservatisme.

  2. 2

    Daar ben ik het helemaal mee eens. Alhoewel de kritische houding tov het verleden de boosdchap verstoort, is de Chineze aanwezigheid in Afrika een probleem aan het worden. Toen de westerse bedrijven China et al uitbuitten vanwege de lage lonen, betekende dat in ieder geval wel een begin aan de opmars van de middenklassen in die landen. Dat heeft lang geduurd, misschien, en de arbeidsomstandigheden waren abominabel slecht, maar het resultaat in landen als China en India is niet te ontkennen. Dat kwam door het inzetten van lokalen, die door de verdiensten dus profiteerden van buitenlandse aanwezigheid. Dit lijkt in Afrika vooralsnog niet het geval, vooral omdat de Chinezen een no-questions-asked mentaliteit hebben. Dus doen ze ook zaken met bijvoorbeeld Sudan.

    Er ligt hier imho een rol voor NGO’s en grote internationale bedrijven, zoals bijv. GE, die druk uit moeten oefenen op consumenten, bedrijven en overheden, en alternatieven bieden voor verantwoorde handel.

  3. 5

    “verwacht je op z’n minst ook een kritische blik op de rol van het Westen in het verleden”

    als dat de maatstaf moet zijn wordt het vrees ik heel stil in de wereld, dan zijn er maar weinig landen die niet genoeg boter op hun hoofd hebben om de misstanden van nu aan te kaarten

  4. 6

    “De lokale overheid faciliteert de Chinezen constant met gunstige regelingen en/of politionele assistentie.”

    Ach so, de ‘overheid faciliteert’. Ja, what’s new, zoals overal dus. Maar je kan net zo goed zeggen dat de bevolking een democratische klasse die zich met liquiditeit laat belobbyen faciliteert.

    “Inmiddels prefereren veel Afrikaanse overheden Chinese investeringen boven Westerse omdat deze laatste partij in toenemende mate sociale en ecologische criteria aan haar investeringen (en leningen) verbindt.”

    Het Westen ‘investeerde’ in Afrika? In b.v. het composteren van 5 miljoen Kongolezen nog onder ‘Leopold’ zeker. En in wat schoolgebouwen zonder ramen, waterpompen, oude tanks en EU-landbouwoverschotten.

    Maar wat ik me afvraag, is of de ‘lokale Chinees’ in Afrika zijn menu ook aan de lokale Afrikaanse smaak aanpast.

  5. 8

    Verschillende snelheden poster. Historisch besef is wel degelijk aanwezig “over there”, ik spreek even namens de Engelse tak van mijn familie in deze. De politiek, overigens, is niet kritiekloos en naar mijn idee, kwa mondiale dingen, veel veel verder dan gipsland.

    Het enige land in Europa bijvoorbeeld waar de islamitische wetgeving een wettelijke basis heeft, om maar wat te noemen alhoewel “pat” http://www.patcondell.net/ het daar niet mee eens is.o.a.

    De kritische retrospectieve blik, wat U noemt, is aanwezig. De vertegenwoordigers in da house zijn niet representatief, net als hier. Uw post is een prikkel btw, dank.

  6. 9

    Wat ik niet kan vatten is dat er hier en daar de mening/stellingname van een gebied, Engeland in deze, wordt genoemd en bekeken/gewogen terwijl de schrijver zich geheel NIET (zoas ik ) vertegenwoordigd voelt door het torentje en consorte..toch?

  7. 11

    Ons koloniaal schuldgevoel is zinloos, de Europese bevolking sterft uit, binnenkort zijn we nog maar een paar % van de wereldbevolking, en degenen die onze rol overnemen, zoals de Chinezen, worden niet gehinderd door schuldgevoelens. Alle moralisten kunnen beter in de zon gaan zitten, zolang dat nog kan.

  8. 13

    Oftewel, acties om de uitstoot van broeikasgassen e.d. te doen verminderen zijn volstrekt zinloos.
    Die paar procent westerlingen met hun sociale en ecologische inborst zijn onderhand een marginaal verschijnsel.

    Keihard kapitalisme, uitbuiting, vervuiling, muilkorven en doodstraf, via China komt het weer helemaal terug, vooral ook in Afrika,
    sambal bij?

  9. 14

    Wie zijn sinds mensenheugenis al de slavendrijvers geweest.Wie en wat waren de kolonisten en over hoeveel jaren heeft dat aangelopen.Slavendrijvers vindt je ook in de moderne vrijhandelsakkoorden.Niet alleen de Amerikkkanen maar nu ook de EU wil die opdringen.Enkele landen beginnen nu al de uitbuiting te weigeren.Daarbij komt ook nog dat de Amerikkkanen allerlei vrije radio’s heeft om regeringen te saboteren (heb die jaren opgevolgd).Ze slagen er in om met sommige regeringen akkoorden af te sluiten om militaire basissen te installeren , alsook spionagediensten “werken”te laten doen.Nu de invloed van de Amerikkkanen iets of wat een beetje in het gedrang komt (zoals hier met de Chinezen)zijn de “anderen”de slavendrijvers.Amerikkanen spreken altijd van vrijheid en democratie , maar zij bepalen wel “HET” éénrichtingsdenken blijkbaar!Aan de media zou ik willen zeggen ,”zelfstandig denken en handelen”en niet meehuilen met de agressor.Wat met andere krachtsverhoudingen ..
    ..WAT DAN ?

    Groetjes,