Chilcot veegt de vloer aan met Blair’s oorlog in Irak

De Chilcot commissie heeft vandaag het langverwachte rapport over de opmaat naar de oorlog in Irak uitgebracht. De totstandkoming van het rapport heeft zeven jaar geduurd en de belangrijkste conclusies zijn verwoestend voor de hoofdrolspelers van destijds, en met name Tony Blair.

Dit zijn de hoofdconclusies (vrij vertaald uit het Guardian Live Blog):

De invasie destijds was niet het laatste redmiddel, lang niet alle vreedzame opties voor ontwapening waren doorlopen.

De informatie van inlichtingendiensten werd door Blair c.s. ten onrechte gepresenteerd als vaststaande feiten. Dat geldt met name de inlichtingen over het risico van massavernietigingswapens. De hoogst verantwoordelijken van de inlichtingendiensten, en met name het Joint intelligent Committee dat Blair adviseerde, hadden hem duidelijk moeten maken dat de inlichtingen ontoereikend waren voor een besluit om de oorlog te beginnen.

De planning voor Irak na de oorlog was volstrekt ontoereikend, zie bijvoorbeeld dit verhaal. Gezien het doel om een stabiel, veilig en democratisch Irak te bereiken moet de oorlog als mislukt worden beschouwd.

Het gedrag van Blair c.s. heeft de autoriteit van de Veiligheidsraad ondermijnd. De kritiek destijds op Frankrijk voor obstructie blijkt onterecht. Ook blijkt Blair zijn mogelijkheden om Amerika (de Bush regering) te beïnvloeden ernstig te hebben overschat.

Of de oorlog illegaal is geweest of niet is volgens Chilcot moeilijk te bepalen; een manier of internationaal hof om dat te kunnen bepalen bestaat niet. Echter de commissie vind de legale basis voor de beslissing om over te gaan tot oorlog onbevredigend.

Volgens Chilcot heeft Tony Blair het gevaar dat de invasie met zich meebracht voor het Verenigd Koninkrijk volledig over het hoofd gezien; hij had tenminste problemen na de invasie moeten zien aankomen. De “achteraf” argumentatie van hoofdrolspelers destijds wordt niet geaccepteerd door Chilcot c.s.: risico’s zoals interne onrust in Irak, een actieve (en destabiliserende) rol van Iran, regionale instabiliteit en toename van Al Qaida activiteiten waren expliciet bekend voor de invasie. Ook blijkt dat het Britse leger onvoldoende was uitgerust om deze oorlog te beginnen.

Inmiddels komen nog veel meer details naar buiten. Al met al staat nu zwart op wit wat we allemaal al wisten: De oorlog tegen Irak is destijds om politieke redenen begonnen en de voorbereiding voor de periode na de afzetting van Saddam Hoessein was volkomen inadequaat. Er zijn serieuze vraagtekens volgens Chilcot bij de legaliteit van de oorlog die uiteindelijk heeft geleid tot de verwoesting van vele levens, een heel land en een hele regio. De problemen van vandaag, met name IS, zijn niet los te zien van de dramatische planning van destijds. Het is maar te hopen dat de verantwoordelijken ook daadwerkelijk verantwoordelijk zullen worden gehouden voor deze desastreuze oorlog.

NB: Tekst (pdf) van onderzoeksleider Sir John Chilcot geeft handzame samenvatting van 12 pagina’s

  1. 1

    Toch jammer dat hij en de andere veroorzakers van die oorlog daar er nooit verantwoording voor zullen hoeven af te leggen.

  2. 3

    Ja, #1 is me net voor. Want wat doen we hiermee. Laten we ons nu verder altijd door die flut-britten een oor aannaaien. Het land is politiek totaal verrot, Blair is weg en is katholiek geworden na zijn katholieke just-war. Onaanraakbaar dus. Doet vast goede werken.

    Dus?
    Een leermoment?

    De vraag is alleen voor wie. Want ditzelfde verhaal had voor elke kruistocht gemaakt kunnen worden. En gaat over tien jaar worden herhaald. Elke generatie heeft zijn foute oorlog nodig om te constateren dat het fout is foute oorlogen te voeren.

    De eeuwige soldaat is niet het slachtoffer, zoals Chilcot eigenlijk zegt met zijn opmerking over de vele verwoeste levens, hij is de schuld. En de eeuwige soldaat staat niet alleen op het slagveld maar ook in de fabriek en op de akker.

  3. 5

    Blair is weg en is katholiek geworden na zijn katholieke just-war. Onaanraakbaar dus.

    @3 Augusto Pinochet was ook katholiek, en die bleek bepaald niet untouchable. Menige Kroatische oorlogsmisdadiger was katholiek. Evenmin untouchable.

    Wat Blair boven rechtsvervolging verheft is dat hij de voormalige regeringsleider van een voorname Westerse natie is. Dat ‘ie tegenwoordig (sinds 2007) katholiek is heeft er geen ruk mee van doen.

    Immers, alle Amerikaanse hoofdspelers in die oorlog zijn bepaald niet katholiek en hoeven zich net zo min zorgen te maken over rechtsvervolging: George W. Bush (methodist), Dick Cheney (methodist), Donald Rumsfeld (presbyteriaans), Condoleezza Rice (presbyteriaans), Paul Wolfowitz (Joods).

    Dat prikt meteen ook het fabeltje door dat het – retroactief (!) – Blairs katholicisme zou zijn dat hem tot steun aan deze oorlog heeft gebracht, of dat het katholicisme van de voornaamste spelers hen meer geneigd zou maken tot een preventieve aanval.

    We weten wat de Amerikanen daartoe heeft gebracht: de neoconservatieven wilden het Midden-Oosten herscheppen via militaire aanvalsoorlogen.

    Wat was de reactie van paus Johannes Paulus II ook al weer toen de invasie van Irak in zicht kwam? Die sprak zich juist duidelijk uit tegen deze oorlog.

    Oorlog, zo hield de paus zijn gehoor voor, dient altijd pas in beeld te komen als er echt geen andere opties meer zijn, en men dient steeds de consequenties voor de burgerbevolking voor ogen houden. Een paar maanden daarvoor deed hij een beroep op de wereldgemeenschap om dit omineuze conflict in de kiem te smoren.

    Kortom, juist op basis van katholiek denken over wanneer een oorlog gerechtvaardigd is, kwam de Paus tot de oproep om deze oorlog toch in godsnaam niet te beginnen.

    Kortom, je opereert intellectueel volstrekt oneerlijk, maakt katholieken van lieden die op het moment van hun acties niet katholiek waren, en negeert doodleuk de reactie van de katholieke kerk destijds, om de Irakoorlog maar aan het katholicisme toe te kunnen schuiven.

    Die katholicisme-obsessie van jou, waarin je alle politieke kwaden in de Westerse wereld aan het katholicisme wijt, wordt inmiddels een beetje sneu, Hans…

  4. 6

    @1: ja, jammer dat zij niet vervolgd kunnen worden. Ik kan het niet vinden, maar is dit de 2e commissie binnen de “coalition of willing” die de onrechtmatigheid van deelname aan de oorlog vaststelt?
    en waarom is dat niet genoeg om minstens verantwoordelijken in die 2 landen aan te klagen voor oorlogsmisdaad of misdaad tegen de mensheid?

  5. 7

    @5: Je beschrijft in de voorlaatste alinea een typisch katholiek gedrag en retoriek. Zo’n koekje van eigen deeg voor die papen; daar kan ik -als iemand die nog steeds bezig is die roomse veren af te schudden- eigenlijk niet zo mee zitten.
    (Misschien heeft Blair Moll Flanders gelezen of de verfilming gezien. Die hoerde en snoerde zich omhoog en ontdekte dat je bij de katholieken alles op kunt biechten en het wordt je vergeven. Briljant!)

  6. 8

    PJ @6, het lijkt er wel degelijk op dat de VS en UK samen een aantal internationale verdragsbepalingen hebben overtreden. Echter de enige die ze daarvoor kan straffen is de veiligheidsraad waarin beide landen een veto hebben.
    Ik erger me overigens al jaren dood aan warmongerers als Cheney en Rumsfeld die nog steeds rondlopen alsof ze god op aarde zijn. Blair heeft tenminste het fatsoen toe te geven dat hij er in ieder geval nog deels naast zat.

  7. 9

    Ik erger me overigens al jaren dood aan warmongerers als Cheney en Rumsfeld die nog steeds rondlopen alsof ze god op aarde zijn.

    @8 Het is nog veel erger: in de VS moet je je als presidentskandidaat vooral gezien worden met een oorlogsmisdadiger als Henry Kissinger om serieus genomen te worden.

    Je zou wensen dat niemand gezien zou willen worden met die man, maar integendeel, hij geldt in Foreign Policy-kringen als een orakel.

  8. 10

    Terecht Prediker @9, dat vereren van dergelijke mensen is zo een duidelijk teken dat een land niet leert. Dat ze zo opnieuw een dergelijke misdadige oorlog kunnen ontketenen. Ik vind het heel droevig.

  9. 13

    Ja het zou goed zijn als Blair, en anderen, eindelijk eens verantwoording zouden moeten afleggen voor het ICC. Tot treft dat lot vooral Afrikaanse dictators: landen zonder enige invloed en macht.

    Wat betreft de misdaad, vooral deze alinea, in het Guardian stuk trof me:

    The Iraq war led to the deaths of 179 British soldiers, 4,500 Americans and perhaps 200,000 Iraqis. It changed the regional balance of power in Iran’s favour, triggering proxy wars between Iran and Saudi Arabia, Turkey and the Gulf countries; and it created the chaotic conditions that enabled al-Qaida in Iraq, and then Islamic State, to gain traction. Millions of people have been displaced, many of them seeking refuge in Europe.

    We oogsten nu de vruchten van dat beleid.

  10. 14

    Haha… HansR roept katholiek in 9 woorden op 132 in een reactie en prediker wordt opgetrommeld. Dat kost wat tijd. De discussie ligt twee uur stil om HansR sneu te verklaren en kan dan verder gaan.

    Ik ben niet obsessief @prediker, maar jij bent daar blijkbaar van overtuigd en heb je oogkleppen opgezet. Dat mag hoor.

    Overigens is goed argumenteerbaar, dat het katholicisme inderdaad aan de basis staat van de meeste ellende, die het westen in deze wereld heeft geïntroduceerd. Ik hou me daar mee bezig. De argumenten zoek ik op, soms schrijf ik wat op het web. Jij noemt dat obsessief, ik noem het gewoon een onderwerp, een hobby.

    Sommigen hebben het klimaat als onderwerp, anderen het afzeiken van reaguurders. Ik vind allemaal goed hoor.
    Misschien moet je mijn reactie nog maar eens lezen en wat goede wil tonen. Je kunt het, je hebt het wel eens gedemonstreerd.

    En ja, katholicisme heeft historisch gezien wel degelijk iets met het Blair/Bush handelen te maken, al was het alleen maar via het kolonialisme. Maar het is blijkbaar te complex voor jou. Of je wil er gewoon niet aan. Dat zou het wel interessanter maken want dan is er een waarom in jouw reactie.

    En de mening over bewijsvoering van populistische historici helpt hier ook al niet.

    Wat obsessief is, is de reactie van jou op mij.
    Als een rode lap op een stier.
    Vertel eens, wat is het probleem?

  11. 17

    Vertel eens, wat is het probleem?

    @14 Het probleem is dat je uit je nek kletst om maar bij je vooringenomen conclusie uit te komen: het ligt aan het katholicisme (ook wanneer dat aantoonbaar onzin is, en je dat zelf kunt bedenken).

    En de mening over bewijsvoering van populistische historici helpt hier ook al niet.

    Jona Lendering een ‘populistische historicus’? Wat bedoel je precies met ‘populistisch’ (mijns inziens verwar je hier moedwillig ‘populariserend’, of ‘populair-wetenschappelijk’ met een term die negatieve associaties wekt).

    Want wat Jona in dat stuk schrijft, lijkt me gewoon gezond verstand:

    Waar het mij om gaat is dat wie claimt dat er een continuïteit is, die aannemelijk zal moeten maken. Je zult én iets moeten aanwijzen dat van generatie tot generatie aanwezig is geweest én moeten verklaren hoe dat mogelijk was. Bijvoorbeeld doordat er een groep mensen was met de middelen om een bepaald, voor hen aantrekkelijk, beleid gedurende lange tijd uit te dragen.

    Dat jij dat maar hinderlijk vindt, ligt nogal voor de hand: op die manier kun je niet langer met goed fatsoen generaliserend met zevenmijlslaarzen (grote slagen, snel thuis) lijntjes trekken door de geschiedenis; en de invasie van Irak door de Amerikaanse neoconservatieven zodoende niet zonder meer in de schoenen schuiven van het katholicisme (nogmaals: de paus sprak zich op basis van de just war-doctrine juist uit tégen die oorlog).

    Je zult een en ander dan nauwgezet moeten beargumenteren, en aan die argumenten ontbreekt het in je reacties nu juist. Sterker nog, je verkoopt hierboven klinkklare nonsens, zoals ik heb laten zien.

    En dat is dus het probleem dat ik met je bijdragen heb. Wat je stelt is soms pertinente nonsens, en wanneer er iets in zou kunnen zitten, bewijs je niks; je stelt enkel dat het zo is.

    Reactionair-rechts anno 2016 aan de macht in Polen; nou dan zal het Vaticaan er wel achter zitten want in WOII waren ze op diplomatiek vlak ook heel actief. Tony Blair ontloopt rechtsvervolging; nou dat is natuurlijk omdat hij katholiek is geworden. Volstrekt logisch allemaal, maar niet heus.