Censuur zonder rechter

In de Verenigde Staten regelt de Digital Millenium Copyright Act (DMCA)  al sinds 2000 hoe het omzeilen van auteursrechten op het internet moet worden aangepakt. Volgens deze wet kan de overheid internetproviders dwingen om websites uit de lucht te halen met de garantie dat zij zelf zijn gevrijwaard van vervolging. De providers volgen deze wet nauwgezet wat het einde betekende van vele piratensites. Inmiddels is deze wet uitgegroeid tot een standaard voor bescherming van auteursrechten die overal in de wereld wordt gevolgd. De DMCA zou ook de norm zijn voor de regeling van auteursrechten in vrijhandelsverdragen zoals het TTIP.

De Amerikaanse burgerrechtenorganisatie Electronic Frontier Foundation (EFF), schrijft dat de DMCA wereldwijd ook gebruikt wordt om censuur toe te passen. Het is namelijk een stuk eenvoudiger om internetproviders via takedown notices aan te zetten tot het verwijderen van content dan wanneer er een proces voor de rechtbank gevoerd moet worden. Dat ondervond de maker van een videofilm over een actie tegen een huisuitzetting in San Francisco. De deurwaarders wisten met een vals briefje gedaan te krijgen dat de film verwijderd werd. Het bleek hen er vooral om te doen de maker van de protestfilm te intimideren. Het filmpje is later weer teruggeplaatst.

De EFF publiceerde een lijst met voorbeelden van gevallen waarin landen voor de gemakkelijkste weg hebben gekozen om ongewenste content te verwijderen. Op die lijst staan niet alleen landen als Saoedie-Arabië, waar je zoiets verwacht, maar ook Brazilië, Canada en de Verenigde Staten. En dan gaat het niet over origineel auteursrechtelijk beschermde werken, maar over informatie uit het parlement (Canada) of een video die kritisch is voor een presidentskandidaat (Brazilië). De autoriteiten hebben in alle gevallen een creatieve manier gevonden om via de auteursrecht-route censuur te plegen. De regering van Ecuador maakte gebruik van een Spaanse firma die de trucjes kent om een cartoon over de wekelijkse toespraken van president Correia te laten verwijderen. Het logo van de regering en een plaatje van de Simpsons waren voldoende voor Twitter om het notice and takedown protocol te volgen. Wel vreemd dat de beschermheer van Julian Assange op deze manier inbreuk maakt op de vrijheid van meningsuiting.

Het voorbeeld van Canada is voor Europa en dus voor Nederland interessant omdat de EU in een vergevorderd stadium is om met dat land een vrijhandelsverdrag te sluiten, een soort van voorloper van het omstreden TTIP verdrag waarover de EU met de VS onderhandelt. Het CETA verdrag met Canada bevat in het hoofdstuk over auteursrechten alle voorzieningen die de Amerikaanse wetgeving op dit gebied ook al heeft, inclusief DMCA. Ze staan ook al in het vrijhandelsverdrag dat Canada met de VS en andere Amerikaanse landen eerder hebben gesloten. Kortom, de mogelijkheden voor censuur breiden zich uit. We zullen in de toekomst dus afhankelijk worden van de mate waarin autoriteiten zichzelf toestaan de verkorte route via het auteursrecht te nemen om bijvoorbeeld Youtube filmpjes te blokkeren en daarmee het geldende rechtsstelsel te omzeilen. Uitspraken van minister Opstelten over geweldsvideo’s deze zomer beloven niet veel goeds. Hij wil onsmakelijke beelden eerst uit de lucht halen en pas daarna bekijken of ze strafbaar zijn.

In Duitsland heeft minister Gabriel zich positief uitgelaten over CETA. Dat is natuurlijk niet onbelangrijk voor het doorzetten van de goedkeuringsprocedure. Maar een deel van zijn eigen partij, de SPD, verzet zich daartegen. De rebellerende afgevaardigden zijn in goed gezelschap van meer dan 1 miljoen Europeanen die in korte tijd tegen TTIP en CETA getekend hebben.

[overgenomen van Free Flow of Information]

  1. 1

    Wat wou je dan? Kijk eens op youtube. Miljarden stuks copyright infringement. U wilde daar een rechter mee vermoeien?? Aan klagen over de DMCA zonder een alternatief aan te dragen hebben we niks.

    Uitspraken van minister Opstelten over geweldsvideo’s deze zomer beloven niet veel goeds.

    En het is natuurlijk volslagen lulkoek om de opinie van een of andere minister over censuur erbij te slepen. Dat heeft er NIETS mee te maken, hoe achterlijk de uitspraken van Opstelten ook zijn.

  2. 2

    @1: Maar youtube doet al aan DMCA, en de meeste copyrightschending is van Amerikaanse filmmakers en popartiesten. Dus youtube bewijst juist dat zelfs als DMCA geldt dat dat de auteursrechtenschending niet tegenhoudt. Daarmee is de grote vraag voor DMCA: we weten wel dat het misbruikt kan worden, maar weten we ook of het zijn eigenlijke doel wel behaald?

  3. 3

    @1:

    Wat wou je dan? Kijk eens op youtube. Miljarden stuks copyright infringement. U wilde daar een rechter mee vermoeien??

    Integendeel, ik zou daar helemaal niemand mee willen vermoeien.

    Aan klagen over de DMCA zonder een alternatief aan te dragen hebben we niks.

    Laissez faire, laissez passer.

    Auteursrecht in de zin van reproductierecht (copyright) is een concept uit een tijd dat het vermenigvuldigen van allerlei werk pas mogelijk was na een flinke investering (in een drukpers en andere apparatuur bijvoorbeeld). De vermenigvuldigers moesten daarvoor natuurlijk gecompenseerd worden en hadden daarom exclusieve rechten op het werk dat ze verspreidden.

    Tegenwoordig zijn de middelen voor reproductie in handen van de massa, er is geen schaarste meer aan. De vermenigvuldigers zijn daarom overbodig geworden. Zaken zoals de DMCA zijn hun laatste lelijke stuiptrekkingen voordat ze definitief het loodje zullen leggen.

    En verder zeg je niets over hoe verdachtmakingen van auteursrechtenschending misbruikt worden zoals in het artikel wordt besproken. Dus dat vind je wel prima blijkbaar.

  4. 4

    Goed artikel, maar toch een puntje van kritiek: het aanduiden van TTIP als ‘vrijhandelsverdrag’ betekent meegaan in de framing van de voorstanders van het verdrag. Het lijkt me beter om het uitsluitend met zijn naam TTIP-verdrag aan te duiden.
    ‘Vrijhandel’ is een woord dat meelift op de positieve connotatie van het woord ‘vrijheid’. De extra vrijheid die het verdrag aan grote bedrijven geeft, staat natuurlijk in schril contrast met de onvrijheid die het oplevert voor burgers en democratisch gekozen regeringen.
    Je zou het bijvoorbeeld een ‘ontdemocratiseringsverdrag’ kunnen noemen, maar erg lekker bekt dat niet.
    Ik weet zo snel geen betere naam, maar ik hoop dat er Sargassolezers zijn die goed een alternatief kunnen bedenken.

  5. 5

    @2

    Dus youtube bewijst juist dat zelfs als DMCA geldt dat dat de auteursrechtenschending niet tegenhoudt

    Dat hoeft ook helemaal niet; dat is aan de auteursrechtenhouder om te bepalen. Ten eerste kiezen legio artiesten kiezen ervoor om er niet actief achteraan te gaan, ten tweede werkt het prima; youtube verwerkt enorm veel DMCA notices, ten derde heeft youtube een systeem waarmee het ook van illegaal geupload werk de advertentieinkomsten bij de artiesten doet belanden.

    maar weten we ook of het zijn eigenlijke doel wel behaald?

    Volgens mij is dat evident. Het is triviaal om een DMCA takedown notice te versturen en die wordt dan verwerkt. Simpel.

    @3 Copyrighthervorming lijkt me prima. Maar iets als de DMCA zal je toch echt nodig blijven hebben. Bovendien is het zeker niet geheel achterhaald. De gemiddelde film zal niet meer gemaakt worden als er geen copyright is. Limited editions – waar veel artiesten nu veel eerlijk geld mee verdienen – kun je afschaffen. Etc. etc.

    Tegenwoordig zijn de middelen voor reproductie in handen van de massa, er is geen schaarste meer aan. De vermenigvuldigers zijn daarom overbodig geworden.

    Ja heel leuk, maar dat is al decennialang het geval. En al die mensen die voor hun inkomen afhankelijk zijn van deze constructie? Die wilde je maar op straat zetten?

  6. 7

    @1: Dit artikel gaat inderdaad zoals in @3 al is opgemerkt niet over auteursrecht maar over het misbruik van een regeling om te censureren. Overigens is het een veeg teken voor de auteurswet dat rechterlijke bemoeienis inmiddels vrijwel onmogelijk is geworden. Maar bedenk wel wat dit betekent: er is een wet en de rechter is niet in staat overtredingen daarvan te beoordelen. Hier is vanuit het oogpunt van de rechtsstaat toch duidelijk iets mis. Zelfs een verkeersboete kun je in Nederland voor de rechter laten komen.

    Maar nu nog even over het eigenlijke onderwerp: het misbruik van de DCMA. Ik ben op zoek geweest naar Nederlandse voorbeelden van misbruik van de overeenkomstige Nederlandse regeling maar kon ze zo snel niet vinden. Als iemand wel een voorbeeld kent, graag!

  7. 10

    @1: Het is toch wel opvallend dat DMCA niet helpt tegen schendingen van het auteursrecht, maar wel om filmpjes zonder auteursrecht van internet te halen.

  8. 11

    Dit artikel gaat inderdaad zoals in @3 al is opgemerkt niet over auteursrecht maar over het misbruik van een regeling om te censureren.

    Yawn, yawn, yawn. Dat heeft niets met de DMCA te maken, maar eerder met de amerikaanse cultuur. Waarin SLAPP’s een begrip zijn: tegenstanders kapotprocederen om ze het zwijgen op te leggen. Zoals wikipedia het zegt: ’The typical SLAPP plaintiff does not normally expect to win the lawsuit.'

  9. 12

    @5:
    [quote]”maar weten we ook of het zijn eigenlijke doel wel behaald?”

    Volgens mij is dat evident. Het is triviaal om een DMCA takedown notice te versturen en die wordt dan verwerkt. Simpel.[quote]

    Het doel van de DMCA is toch niet om copyrightschendende filmpjes te verwijderen. Het doel is hopelijk ervoor te zorgen dat copyrightschendende filmpjes niet (of zodanig moeilijk) te vinden zijn dat mensen legale alternatieven gaan gebruiken. Maar het zorgt er niet voor dat mensen die filmpjes niet kunnen vinden, dus faalt het mijns inziens.