Bosnian girl!

Bosnian Girl!Op uitnodiging van de Bosnische Vereniging van Journalisten neem ik het vliegtuig naar Sarajevo om met journalisten, mediabedrijven en NGO’s te praten over de media in Bosnië, 10 jaar na de oorlog. In de wetenschap dat juist opruiende nationalistische journalisten een deel van het immense probleem zijn geweest, een prikkelende opdracht, eens te meer omdat de dood van Milosevic nog maar enkele weken geleden was. Wat zouden ze van de Nederlanders vinden?

Na een week vergaderen, praten en drinken begreep ik wat het gezegde “de mens kan uit de oorlog, maar de oorlog niet meer uit de mens” werkelijk betekent. De geest van de gemiddelde Bosniër staat nog in de oorlogsstand. De economie is verslaafd aan buitenlandse hulp en dat heeft een desastreus effect op de ondernemingsdrang. De kranten staan vol met wantrouwen, de frustratie over de amateuristische, bureaucratische en verdeelde politiek is in elke discussie te beluisteren en apathie en argwaan winnen het bij velen van daadkracht en optimisme. Het Balkanland staat niet meer dagelijks in de belangstelling van de Westerse media, maar de lont lijkt nog steeds in het kruitvat van Kroaten, moslims en Serven te liggen. De etnisch Albanezen zijn daarbij uitgezonderd want die worden door iedereen gewantrouwd. Als de inwoners van deze culturele mengelmoes niet gezegend zouden zijn met een heerlijk bijtend gevoel voor humor (op straat veel t-shirts met de tekst “I am Muslim, but don’t panic!”) zou het land er nog slechter voor staan.

Maar goed, de Nederlanders. Over de Nederlanders halen de meeste Bosniërs hun schouders op. Ze zien heus wel dat we het allemaal goed bedoelen, maar constateren dat we er in Srebrenica en onlangs in Den Haag niet veel van gebakken hebben. Toegegeven, zelfs als we de oorlogszuchtige nationalist in de Haagse cel zouden hebben vermoord, zou dat bij veel Bosniërs juist bonuspunten betekenen. De meesten vinden het jammer dat er geen ‘uitslag’ is, maar gaan verder tot de orde van de Milosevic-vrije dag.

Niemand kan beweren dat de Nederlandse soldaten de ‘safe haven’ goed hebben bewaakt. Maar dat is gek genoeg niet het eerste dat Bosniërs zich als eerste herinneren. Het is de grafitti op de muur van het Nederlandse kamp: “No teeth? A Mustache? Smel like shit? Bosnian Girl” aan de hand van wat men aanneemt een onbekende Nederlandse soldaat. Mij zou het gezien de spelfout niet verbazen als het een VN-hater was met gevoel voor slechte PR. Hoe dan ook, die 4 zinnetjes hebben gedurende een oorlog waarin men echt heeft afgezien, diep in de ziel van met name de Bosnische vrouwen ingebroken. Later, in 2003, heeft een aantrekkelijke kunstenares, Šejla Kamerić, het gebruikt voor een parodie op billboards door de gehele hoofdstad en heeft daarmee nationale bekendheid gekregen.

Het is een kwestie die alle Nederlanders die ik er over sprak geheel onbekend voor komt. Zelfcensuur der Nederlandse media? Onoplettendheid?

  1. 1

    Dergelijke teksten (inclusief dergelijke spelfouten) zijn in Nederland zowat overal te vinden. Wat men hier allemaal niet op deuren en glazen kalkt… Ik kan me dus goed voorstellen dat dit wordt toegeschreven aan een Nederlander (ook vooroordelen zijn ons niet vreemd) en tevens ook dat het voor onze pers geen nieuws is.

  2. 3

    Oh, maar dat ben ik helemaal met je eens. Dat het op die muur stond is natuurlijk ronduit belachelijk. Maar aan de andere kant helaas wel een dagelijkse realiteit in onze maatschappij. Ik praat het niet goed, laat dat duidelijk zijn.

  3. 4

    Op zich interessant stuk, maar waarom zijn Nederlanders altijd zo benieuwd naar wat “buitenlanders” van ze vinden?

    Journaalitempjes met dit thema en zelf reclames (mona geloof ik) zijn vaak tenenkrommend..

    Journalisten liggen dan op hun knieen en smeken de buitenlander of die ze ze een veer in hun reet wil steken..

    Als ze geen veer in hun reet krijgen maar afgebrand worden wordt dat als leerzaam beschouwd..

    beschamend

  4. 6

    @Sickbok:[…]waarom zijn Nederlanders altijd zo enz…

    Als dat waar is moet ’t in de inburgeringstest.
    Maar het is te generaliserend; dat soort berichten zie je in alle europese kranten. Pak een willekeurige Britse of Deense krant en je ziet het zelfdesoort berichten steeds terugkomen…

  5. 8

    @Bismarck, ik heb geen mening over u ;-).

    En het kan best door een Nederlander geschreven zijn hoor, aangezien in die tijd de moslims aldaar echt niet geliefd waren.

    Veder vind ik deze de opmerking :

    “Niemand kan beweren dat de Nederlandse soldaten de ‘safe haven’ goed hebben bewaakt”

    Buiten gewoon kwetsend voor alle NL militairen die daar hebben gezeten en is een opmerking van iemand die dus blijkbaar geen enkele moeite heeft genomen om proberen te snappen in welke militaire situatie die jongens zaten en met welke middelen.

    Ik wil EVH wel eens spreken als hij in het AJAX hooligan vak wordt gedonderd met een Fijenoord sjaaltje om zijn nek geknoopt met alleen een plastic patat vorkje terwijl de AJAX aanhang tot aan de tanden bewapend is, met als missie het beschermen van zijn stoeltje.

  6. 9

    “Buiten gewoon kwetsend voor alle NL militairen die daar hebben gezeten …”

    Ik heb alle begrip voor alle soldaten die daar hebben gezeten. En afgezien in welke lijn de verantwoordelijkheid en schuld ligt (ik denk dat onze opinies daar helemaal niet over verschillen Ronald; onze strategen dreigen dat nu in Afghanistan weer te doen), hoe je daar ook over denkt, je kunt toch achteraf niet zeggen dat we het goed hebben gedaan? Dat de uitkomst bevredigend was?

    Even in hetzelfde emotionele taalgebruik:
    Wil je dat aan de moeders van vermoorde jongens gaan uitleggen Ronald, dat het kwetsend voor onze jongens is als je iets anders zegt dan dat ze hun job hebben gedaan? Dat de kleinste kritische kanttekening door hen als een belediging wordt opgevat?

  7. 10

    “I am Muslim, but don’t panic!” is briljant en een hoopvol teken.

    Die tekst op die muur zou best van de nederlandse soldaten kunnen zijn. Ik heb wel vaker gehoord dat de bosnische moslims niet bepaald populair waren bij dutchbat.

  8. 11

    @EVH,

    `je kunt toch achteraf niet zeggen dat we het goed hebben gedaan? Dat de uitkomst bevredigend was?`

    Dat is inderdaad een klein nuance verschil met

    `Niemand kan beweren dat de Nederlandse soldaten de ‘safe haven’ goed hebben bewaakt´

    Maar echter wel eentje met een heel andere betekenis, de Nederlanders aldaar hebben alles gedaan wat ze konden en nog meer aangezien hun missie simpel was, en die was NIET bescherm de enclave, maar probreer de ‘vrede’ te bewaren en kom vooral niet dood terug.

    Waarom denkt toch iedereen dat het de taak was van Dutchbat om de enclave te beschermen, UNPROFOR was een peace-keeping missie en geen peace-enforcing zoals het daadwerkelijk beschermen van een enclave.

    Voor het beschermen van de enclave was niet alleen een heel ander VN mandaat nodig, het toenmalig mandaat stond alleen beantwoording van het geweld toe als het geweld tegen de VN was gericht.
    Tevens was er volgens Generaal Sir Micheal Rose een complete tot aan de tanden toe bewapende gemechaniseerde brigade nodig om enig kans te hebben om de enclave te verdedigen.
    Nu zaten er 150 man met proppeschieters terwijl een gemechaniseerde brigade uit 4000 tot aan de tanden toe bewapende mannen bestaat.

    In Afghanistan maken ze niet de zelfde fout aangezien er geen ‘reguliere’ legers aanwezig zijn en de nederlanders dit keer wel tot aan de tanden toe bewapend zijn.

    v.w.b je laatste opmerking, kritiek is niet erg, maar dan moet het wel onderbouwd zijn en gebaseerd op de waarheid.
    En niet op fabeltjes zoals de Dutchbatters moesten de enclave beschermen.
    Als de VN de enclave had willen beschermen dan hadden ze een brigade moeten sturen, je kan de Dutchbatters niks verwijten, die hebben precies gedaan waarvoor ze gestuurd zijn.
    Nu snap ik ook wel dat voor die moeders Dutchbat het zelfde is als de VN maar dat wil nog niet zeggen dat Dutchbat schuldig is aan het verzaken van hun taak, als er al een schuldige is dan is dat de VN.

  9. 12

    Dat je over zo’n stukkie graffiti kunt vallen vind ik nogal kleinzielig. Je stuurt naar zo’n gebied een bataljon soldaten, niet de Opzij-redactie. En met reden. (Hoewel dat klaarblijkelijk ook niet altijd voldoende is.)

    Wat verwachtten ze dan? Poezie op de muur?

  10. 13

    eeh ja pff, enzo , er zijn nederlandse militairen ontslagen omdat ze terug schoten vanwege de kogels die hun om de oren vloegen , Captain’s order , we are not allowed to engage the enemy , de desbetreffende soldaat was binnen drie dagen weer in nederland.
    Dát was de karremans mentaliteit vd UN, slabekakken leger , hij zit nu lekker met zijn reet op onze kosten in Suid Afrika , en Mladic , adres bekend kunnen ze niet aanhouden?
    Spuug , de mossad lostte dat wel anders op.
    Als je iemand naar servië stuurt moet je een geen watje sturen , zijn geen frisse jongens, en ja ze hebben een keer haar op de nenen , het dental plan is niet denderend , en geur ,ach het zijn boeren , is ff wennen.

  11. 14

    @Odoaker

    Ik had dat overigens wel willen zien: De Opzij-redactie tegen de Chetniks. Wellicht had de Opzij-hoofdredactrice een pollepel gekregen in plaats van een schemerlamp. Zulke dingen :-)

  12. 15

    Inderdaad, wat een spotwekkende gedachte dat soldaten naar een oorlogsgebied zouden gaan om te vechten. Wat zingt de linkse kerk weer vals. Blij dat we een realist als Ronald hebben die ons op ons nummer zet, en ons met een prachtige analogie over voetbalhooligans duidelijk maakt dat de Nederlandse soldaten in Sebrenica waren om het verkrachten en moorden aan te moedigen.