Balkenende IV: alweer een vechtkabinet

Er is een kabinet, er zijn ministers en ergens deze week zullen zij daadwerkelijk in functie treden. Dát er een kabinet van CDA, PvdA en CU zou komen was bijna onvermijdelijk gezien de verkiezingsuitslag. Maar zoals de missie in Uruzgan werd gepresenteerd als opbouwmissie en gaandeweg verschoof naar een pure vechtmissie, zo zal het sociale kabinet een vechtkabinet worden. Er zijn simpelweg te veel onevenwichtigheden ingebouwd in dit kabinet.

Het begint al met het regeerakkoord. Bos en het PvdA-congres zijn heel blij met het akkoord als je ze moet geloven, maar ik heb toch de indruk dat ze verdomd weinig hebben binnengesleept in de onderhandelingen. Balkenende vond de hypotheekrente een breekpunt en inderdaad is de hypotheekrente volledig overeind gebleven én de gehele kabinetsperiode ononderhandelbaar. Volgens Bos staat daar tegenover dat de huurliberalisering niet doorgaat. Dat is inderdaad een hele opluchting voor 20% van de huurders in Nederland, maar ook binnen het CDA waren er heel wat stemmen die vreesden dat die huurliberalisering de woningmarkt alleen maar vérder op slot zou gooien, ten koste van de lagere inkomens.

De AOW-maatregelen dan? Nou, dat werd door het CDA wel heel slim gepresenteerd als concessie aan de PvdA, maar goed beschouwd is dat een wel heel genereuze kwalificatie. De PvdA wilde immers dat mensen met AOW en een behoorlijk pensioen gaandeweg zouden gaan meebetalen aan de AOW. In het regeerakkoord zijn het niet de AOW’ers, maar de mensen die vervroegd met pensioen gaan die extra moeten gaan betalen. Een andere groep én kleinere groep. Er is al op gewezen dat juist mensen die vanuit een zwaar beroep vervroegd met pensioen kunnen het risico lopen extra te gaan betalen. Een kenniswerker begint sowieso later met werken, maar haalt ook makkelijker zijn pensioen. Maar bovenal zijn vervroegd gepensioneerden geen AOW’ers en moet juist die eerste (AOW-loze) jaren meer worden uitgekeerd om het inkomen op peil te houden. En dat zijn nu net de jaren waarin extra belasting moet worden betaald. Kortom: de maatregel werkt vooral ter voorkoming van vervroegde pensionering en is dus vooral een voortzetting van het beleid van de voorgaande kabinetten.

Dan de zetelverdeling. Ik was heel verbaasd om te horen dat de PvdA genoegen had genomen met iets mínder ministers dan volgens de cijfers zou kunnen, met als gevolg een verdeling 8-6-2. Vooral omdat het CDA in die acht ministers ook nog eens de premier levert. Wanneer er namelijk geen unanieme of bijna-unanieme overeenstemming wordt bereikt in de ministerraad, heeft de premier de beslissende stem. Dan rest PvdA of CU niets anders dan uit het kabinet te stappen, wanneer er door alleen het CDA-smaldeel een maatregel wordt doorgedrukt, en dat is een stap die bijna altijd electorale schade oplevert. Maar zal Balkenende zijn bevoegdheid gebruiken om inderdaad voorstellen door te drukken? Het is te hopen van niet, maar in het vorige kabinet heeft Balkenende al vergeefs geprobeerd het recht te krijgen zelf de agenda te mogen bepalen. Dat was niets meer of minder dan een poging te voorkomen dat onwelgevallige voorstellen zelfs maar ter tafel zouden komen. Als puntje bij paaltje komt, zal Balkenende vermoedelijk niet schromen zijn beslissende stem keihard in te zetten.

Tot slot is ook de bezetting van de posten een potentiële bron van onvrede. Het CDA heeft vooral zeer ervaren politici ingezet en dan bovendien een groepje dat het zeer met elkaar eens is over de in te zetten koers. Gezien het feit dat het merendeel van hen ook al deel uitmaakte van vorige kabinetten is niet te verwachten dat zij het oude beleid zomaar zullen wijzigen. Met Verhagen als meester van de vuile spelletjes en Donner en Klink als intellectuele en strategische zwaargewichten is die helft van het kabinet zeer zwaar. Van de PvdA-ministers zijn er verschillende krachten nieuw of bijna nieuw in de landelijke politiek. Zij hebben dus tenminste een jaar nodig voor zij weten hoe zij moeten omgaan met de druk van collega’s, Kamer en media. De enthousiaste uitglijder van de aanstaande minister van Milieu van eerder deze week over afschaffing van dieselauto’s is wat dat betreft tekenend. Bovendien moet je je afvragen of de onafhankelijke denkers onder hen niet binnen de kortste keren worden bedolven onder procedurele en formele argumenten van hun ervaren CDA-collega’s.

Dit kabinet is een verstandshuwelijk, afgedwongen door de kiezer. Maar nu het CDA in regeerakkoord én bezetting van de posten een duidelijk overwicht lijkt te hebben, is het nog maar de vraag hoeveel zij zich in de komende jaren gelegen zullen laten liggen aan hun PvdA- en CU-collega’s. PvdA en CU zullen heel hard moeten knokken voor hun plaats. Met een CDA dat zich comfortabel laat terugzakken in de zetel van de vanzelfsprekende regeringspartij zal dat binnen twee jaar tot stevige aanvaringen leiden.

  1. 2

    He, he, een MENING ipv een weloverwogen en speels opgeworpen thesis.

    Iedere kip voelt dat dit geen echte liefde is, Balkenende identificeert zich teveel met de herboren christenen uit Amerika om atheistische socialisten te vertrouwen. Aan de andere kant verloor het CDA de laatste verkiezingen ook veel aan de sociaal/linkse partijen, en hinkt men daar op twee benen: als midden partij verlies je altijd aan twee kanten, bij het CDA aan de VVD en wat nieuw is: aan de CU/SP.

    Terwijl de VVD niet echt een goede optie is op dit moment omdat men binnen die partij haar eigen richtingenstrijd voert: die tussen de volksnationalisten en die tussen de echte liberalen. Het CDA zit dus in de mangel, zoals ze zelf ook in de mangel zit tussen enerzijds de allochtonen die zich bij het CDA aansluiten, en de fascistische-katholieken binnen de eigen gelederen.

    Wilders vist in 2 vijvers: fascistsche-katholieken van het CDA en de volksnationalisten binnen de VVD.

    Als neutrale toeschouwer is het politieke speelveld reuze interessant momenteel, een complete herschikking, en dat met de verkiezingen voor de 1e kamer, eh, ik bedoel de Provinciale Nepraden.

    Vreemd genoeg kan D66 er geen pap van maken.

    Het is waar dat dit een wankel kabinet is, maar het CDA heeft het ook niet voor het kiezen, en er bestaat niet echt een alternatief voor de Potter wandelclub.

  2. 3

    Een kabinet met dynamiek, is daar wat op tegen dan. Hoe ziet een ideaal kabinet vanuit uw mening er dan uit?…een homogene pot nat wellicht.

    Ik begrijp ook deze zin niet “onvermijdelijk gezien de verkiezingsuitslag”. De pvda was toch een (de) grote verliezer dacht ik en herinner mij die hier bijna euforische stemming omdat de teneur van de reacties in de trant was van het uit beeld verdwijnen van Balkenende..niet dus…terug met de verliezer die naar mijn idee een doodsstrijd voert om te overleven.

    Balkenende is slimmer dan menigeen hier durft te uitten…z’n presentatie is wat minnetjes maar hij leert bij net zoals de verse ploeg pvda’rs dat ongetwijfeld zullen doen.

    Zelf ben ik heel benieuwd en niet voorhands negatief.

  3. 4

    Ik heb een Libanese vluchteling van het asielzoekrscentrum op bezoek. Ik kook een pasta voor hem en vertel wat ik aan het doen ben, zo met vette vingers en wat U Caprio stelt, wat de wereld denkt over deze plek. De zo goedaardige man ontploft bijna en zegt dingen die ik niet zal herhalen. Hij tikte deze site voor me, zomaar eentje,

    http://www.interexlebanon.com/serv/frame_dynamique.asp?url=/ATLAS/interex2/frame_atlas.asp?atlas=36&nom_theme=cadre

    Kortom u praat peop.

  4. 7

    Pieter: ;-)

    Larie: er is een verschil tussen dynamisch en wankel. Een kabinet waarin partijen vanuit een gelijkwaardige basis en met gelijkwaardige deelnemers kan interessant zijn en mooi beleid opleveren. Een kabinet waarin een van de partijen bij voorbaat teveel inlevert en bovendien niet in staat lijkt dat gaandeweg goed te maken – terwijl er bovendien sprake is van een totaal gebrek aan wederzijdse sympathie – kan volgens mij weinig goeds opleveren.

    Als het CDA met een groter aantal “nieuwe” ministers was gekomen zou ik optimistischer geweest zijn. Juist door vast te houden aan de meest beeldbepalende ministers van het vorige kabinet is een daadwerkelijke koerswijziging volgens mij meer cosmetisch dan wat anders. Kijk eens naar de WAO. Verandert er iets aan de kille en onrechtvaardige praktijkuitvoering? Met Donner als minister hoef je daar niet op te rekenen. Verandert de positie van Nederland ten opzichte van Irak en Afghanistan? Met Balkenende en Verhagen als eerstverantwoordelijken kun je dat vergeten. Balkenende wil de PvdA gebruiken om zijn sociale imago onder de aanhang op te poetsen. Voor daadwerkelijke veranderingen was meer nodig geweest.

  5. 8

    Maar @Eric, staat wankel niet voor dynamisch?

    Trek een been op en zwabber wat dan zal je spiertonuscorrecties krijgen van links en rechts om het evenwicht te bewaren toch?

    De hedendaagse politieke stroom lijkt een tweespalt..twee benen dus:)

    Daadwerkelijke veranderingen vinden plaats buiten den Haag denk ik, zij volgen de trend.

    Ik zie ze wel zitten en wacht af..wellicht. Zelf zou ik het een ramp vinden als de sp de PvdA wegveegt..dit is de kans voor de PvdA om zich te herstellen.

  6. 11

    Kinderen..ik wou dan dat ik ook een kind wat..Naief of beter nog Shoshin..ik wou dat ik dat elke dag beleefde als ik op sta:

    [IMG]http://img223.imageshack.us/img223/2685/shoshinthebeginnersmind6aq.jpg[/IMG]

  7. 12

    Zonder dollen @Caprio..vanwege de dingen schrijf/mail/spreek/beleef ik veel personen buiten de nederlandse grens (wat is een grens).
    Niet volmaakt ech nie, Belgie loopt voorop in deze denk ik.

    Maar zo slecht als je suggereert..No way man.

  8. 13

    ‘de missie in Uruzgan werd gepresenteerd als opbouwmissie’
    Integendeel. Iemand die daadwerkelijk naar de hoorzitting geluisterd/gekeken heeft, is daar echt niet van weggekomen met het idee dat er ook maar iets kon worden gedaan in Uruzgan.
    Gaat de PvdA straks wel instemmen met een onderzoek omtrend de besluitvorming om militairen te sturen naar Uruzgan?

  9. 14

    @Hayek,

    Daarom moest ook met alle geweld Arnold Karskens de mond gesnoerd worden. Karskens zei namelijk dat er een verkeerde beeldvorming ontstond rond deze missie.

    Knap staaltje geschiedenisvervalsing Hayek…

  10. 15

    @larie: het punt is dat Belgie het voordeel heeft dat niemand er in geinteresseerd is, en het toch al een kutnaam had. Nederland daarentegen had een geweldige naam opgebouwd in de afgelopen 400 jaar (m.u.v. de bloeiperiode van GS-moederbedrijf de Telegraaf 40-45), en dus smullen de buitenlandse media van zo’n teloorgang verhaal ‘The Rise and Fall of Dutch tolerance). Jarenlang kon je als Hollander lekker met je opgestoken vinger lopen wijzen in het buitenland, nu krijg je al die frustratie terug op je bord: kijk naar jezelf.

  11. 16

    Ik denk dat de faux pas in je argumentatie hier is om met een opgestoken vinger rondlopen.
    Grenzen verleggen, horizon verbreden kan zeker niet met opgestoken vinger maar bijvoorbeeld met een spiegel in de hand…both ways.

    Ik kijk naar mijzelf soms maar zie een eeuwige twijfelaar die zich soms aanschuurt tegen de romantische anarcho christelijke judeo anarchistische libertarier stroming …ofzo..dan…hoe men pet staat mind you.

    Ik weet het ook niet gewaardeerde, soms een tipje soms pikkedonker..ben een stofje en dat meen ik.

  12. 17

    @ Capriccio
    Voordeel van Nederland is dat het het saaiste land ter wereld was tot de jaren zeventig.
    Daarvoor was het: geld in de bijbel oppotten en neutraal zijn, en keihard kolonialisme als politionele actie bestempelen.
    Het enige verschil is dat NL z’n buitenlandse politiek op de VS heeft afgestemd, en Belgie op GB. Nieuw Amsterdam, weetjewel. Daar hoort bij: een veel sluwer public relationsbeleid, en geen enkele zorg omtrent een verlammende tweetaligheid, waar ik elk volk nog wel zonder bloedvergieten wil zien uitspartelen zoals Belgie nog steeds doet. Zonder gasreserve, notabene. Een methaanscheet van god, alsuwil.

    Moest me even van het hart, het stukje ‘niemand geïnteresseerd’ getuigt van een staaltje Hollanditis, waarvan je dacht dat het toch echt wel met schaamte begraven was.
    Voor de rest houden je argumenten prima steek hoor, zoals steeds.

  13. 18

    @Crachat: haahaa! Die was overduidelijk speciaal voor u bedoeld, en ik zal er geen Belgengrap over maken, maar Afrikaanse democraten vermoorden heeft Nederland zich nooit schuldig aan gemaakt.

    Enfin, argumenten interesseren me maar matig in een publiek debat, het gaat in de populaire discussie toch vooral om het sentiment. Natuurlijk, willekeurige schijnargumenten helpen soms de vorming van een sentiment, maar zodra men al te feitelijk en genuanceerd correct wordt (zoals D66, de meest redelijke en correcte partij van Nederland) verliest men toch veelal aanhang.

    Natuurlijk is Belgie onder de steenkolen-rook van Parijs en Frankrijk, veel interessanter om te wonen, en natuurlijk is Nederland veels te gematigd en sloom om ooit echt fout te worden zoals de Zwitsers of de Italianen, dat zou betekenen dat met zijn provinciaal-burgerlijke volksaard op zou moeten geven, en dat zal nooit gebeuren, maar ja, het gaat hier wel om het Nederlandse klimaat natuurlijk, over de grenzen kijken kunnen we altijd nog, en dus zou Links zich veel harder moeten profileren op de linkse waarden en normen.

    @larie: ik vond Andre van der Louw trouwens een geweldige politicus. Kom er nog maar eens om, zo’n man.
    http://nl.wikipedia.org/wiki/André_van_der_Louw

    [img]http://www.parlement.com/9235000/p/019/01923mr.jpg[/img]

  14. 20

    @Caprio. In mijn immer groeiende collectie prullen heb ik de vrijwiel volledige uitgave van een 60’r jaren ding “Aloha”. Zo goed als nieuw. Een van de redacteuren was van der louw.

    Mijn voorkeur uit die priode in dat magazine echter gaat uit naar de vele dingen van Crumb…fantastische chronikeur en tekenaar. Zoiets als de geachte heer Crachat maar dan anders.

  15. 21

    @MP
    Tijden veranderen altijd maar zelden zo schokkend als in de jaren 60. Ook nu, ondanks Caprio’s oproep tot revolutie, zie ik nog geen echte breuklijn. En de jeugd hangt maar wat en zapt wat rond. Iedereen in het harnas van het systeem. Of ben ik nou te somber?

  16. 25

    Welke duidelijkheid Joris? Hoe minder partijen, hoe meer de partijen naar het midden trekken. Dat is dan namelijk de enige plek waar nog electorale winst te halen in.