Reis mee op een draagraket

Geoff | | |

MOOI – Reis mee op een draagraket van de Space Shuttle. Niet alleen de beelden maar vooral de geluiden zijn fascinerend. Koptelefoon op en full screen. FILMPJE!

Gevaarlijk fijnstof op de maan

Sciencepalooza |

Een permanente basis op de maan klinkt aantrekkelijk, maar we moeten dan wel eerst een oplossing vinden voor al het maanstof, zegt Wim van Westrenen, aardwetenschapper bij de Faculteit Aard- en Levenswetenschappen van de Vrije Universiteit.

Net als de Aarde wordt de Maan voortdurend gebombardeerd door grote en kleine meteorieten. In de aardatmosfeer breken de meeste meteorieten in kleinere stukken die vervolgens door wrijving verbranden voor ze de grond raken. Omdat de Maan vrijwel geen atmosfeer heeft wordt het maanoppervlak continu verpulverd door grote en kleine inslagen, al miljarden jaren lang. Het resultaat is een metersdikke laag fijnstof.

Dit stof is een van de grootste obstakels voor toekomstige onbemande en bemande ruimtemissies naar het maanoppervlak. Tijdens de Apollomissies naar de Maan klaagden alle astronauten al snel over geïrriteerde ogen, neuzen, en kelen veroorzaakt door het stof dat bij het uittrekken van ruimtepakken snel verspreid werd door hun landingsmodule. Deksels van kisten met maanstenen sloten niet goed meer, en scharnieren in wetenschappelijke instrumenten liepen vast. En dat terwijl deze missies maar een paar dagen duurden. China heeft nu grote plannen voor de bouw van een permanente basis op de Maan, en kort geleden kwam de Republikeinse presidentskandidaat Newt Gingrich ook met een plan voor een Amerikaanse maanbasis. (meer…)

Brief aan André Kuipers

Boudewijn Pothoven schrijft brieven. Deze week aan André Kuipers.

Geachte heer Kuipers,

Zoals gebruike­lijk aan het eind van het jaar wor­den overal lijst­jes gepub­liceerd en ‘pri­jzen’ uit­gereikt. De bek­end­ste is natu­urlijk Time Mag­a­zine, dat koos voor ‘The Pro­tester’. In Ned­er­land wer­den Rutte (door de par­lemen­taire pers) en Roe­mer (door Een­Van­daag) verkozen tot politi­cus van het jaar. Sport­man van het jaar was Epke Zon­der­land, ter­wijl Britt Dekker de meeste gegooglede Ned­er­lan­der van 2011 werd. Het zal alle­maal wel. Met dit soort rom­me­laars als con­cur­ren­tie kan het nú al niet meer mis­sen, of u wordt de man van 2012. (meer…)

Water gevonden in ander sterrenstelsel

Steeph | | | | | | bio

Water gevonden in ander sterrenstelsel

Minitweespalt: waar is de satelliet gevallen, Canada of de Grote Oceaan

Minitweespalt: waar is de satelliet gevallen, Canada of de Grote Oceaan?

Wat buitenaardse wezens kunnen leren van ons ruimte-afval

Dimitri Tokmetzis | | | | bio

Wat buitenaardse wezens kunnen leren van ons ruimte-afval

WW: De laatste space shuttle

Victor |

De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland.

Komende donderdag is het dan echt afgelopen, dan keert voor de allerlaatste keer een space shuttle terug op Aarde. En daarmee wordt een ruimte-tijdperk afgesloten. Voor Generatie X’ers en Y’ers is de space shuttle immers hét gezicht van de aspiratie van de mens om de boel buiten de dampkring te verkennen. De space shuttle met haar gestroomlijnde vormen, was de reflectie in de werkelijkheid van al die duizenden ruimteschepen die in fictie naar verre planeten reisden.

Aan al het moois komt een einde en de tijd was wel degelijk gekomen voor de space shuttle. Het programma werd in de jaren zeventig gelanceerd door NASA en resulteerde in de eerste lancering van de Columbia in 1981. De tweede shuttle Challenger werd twee jaar later voor het eerst gelanceerd, maar bij de lancering van haar tiende missie ontplofte ze in een dramatisch ongeluk. Zeventien jaar later ging ook de Columbia verloren -dit keer bij de re-entry (*). Inmiddels waren de drie andere shuttles Discovery, Endeavour en Atlantis al operationeel. Maar in 2010 werd het besluit genomen dat de laatste missie -zoals altijd al gepland- in 2011 zou plaatshebben, als de het International Space Station afgebouwd zou zijn. (meer…)

Wormen helpen ons Mars te bereiken

Sciencepalooza |

Een gastbijdrage van Eva Teuling, ook te lezen op Sciencepalooza.

Ceanorhabditis elegans (C. elegans) is het troeteldiertje van de moleculaire biologie (en onze ex-minister van onderwijs Ronald Plasterk); deze 1mm-grote rondworm heeft in het verleden al twee Nobelprijzen in de wacht gesleept (in 2002 en 2006) en was het eerste organisme waarvan de totale DNA-volgorde bekend werd (in 1998). Nu hebben onderzoekers uit Nottingham deze wormpjes de ruimte in gestuurd. Dit deden ze niet zomaar voor de lol, de achterliggende gedachte van het onderzoek was om gezondheidsproblemen bij ruimtereizigers beter te begrijpen en mogelijk te genezen.

Astronauten krijgen al na een aantal dagen in de ruimte last van spierafbraak. Hiernaast krijgen ze te maken met botafbraak en verlaagde immuunreacties. Geneesmiddelen zijn moeilijk mee te nemen de ruimte in, vanwege de hoge hoeveelheid straling bederven ze erg snel. Maar er is een techniek die misschien uitkomst kan bieden. Dit is RNA-interferentie (RNAi), een proces ontdekt in C. elegans (die Nobelprijs in 2006). Met RNAi kan de activiteit van één bepaald gen verminderd worden, en naast een fijne methode voor moleculair biologisch onderzoek is deze techniek ook veelbelovend voor de behandeling van allerhande ziektes. Er wordt bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar het gebruik van RNAi voor de behandeling van tumoren, HIV-infecties en maculadegeneratie. (meer…)

WW: Voyager 1 bereikt heliopause

Victor |

De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland

Het is weer tijd voor onze twee-jaarlijkse Voyager-update. De Voyager 1 en 2 werden beiden in 1977 gelanceerd met als ‘ongoing mission’ de verkenning van de buitenste regionen van ons zonnestelsel, en verder. In 1998 passeerde de Voyager I de eerder gelanceerde, maar tragere Pioneer 10 en werd daarmee het verst van de aarde verwijderde door mensen gemaakte object. En dus verschijnt eens in de zoveel tijd een bericht dat een nog nooit eerder bereikte ruimte-grens gepasseerd is.

En met iedere gepasseerde grens leren we -dankzij de sensoren waar Voyager I mee is uitgerust- weer wat bij over hoe die grenzen in de heliosfeer er daadwerkelijk uitzien. De heliosfeer is het gebied in de ruimte waar de invloed van de zon overheersend is. Binnen de heliosfeer is de zonnewind aanwezig, erbuiten overheerst de invloed van het interstellair medium (de naam die gegeven wordt aan alle deeltjes die in het heelal rondzweven). Waar aanvankelijk gedacht werd dat de heliosfeer een druppelvorm had, lijkt recente analyse van data van de Cassini-sonde aanwijzingen te geven dat deze een bolvorm heeft.

In 2005 passeerde Voyager I de ‘grens van ons zonnestelsel’, wat in heliosfeer termen betekent dat de “Termination Shock” gepasseerd werd. De termination shock is een soort boeggolf van de zon, namelijk het gebied waar de zonnedeeltjes afgeremd zijn tot onder de geluidssnelheid in de ruimte, ongeveer 100 km/s. En nu, zes jaar later, bereikt Voyager I weer een buitengrens van ons zonnestelsel: de heliopause. De heliopause is het gebied -27 miljard kilometer van de Aarde- waarin de zonnedeeltjes zo goed als tot het nulpunt afgeremd zijn door de interstellaire materie. Vanaf dat moment kan het zonnezeil Voyager I dus geen versnelling meer ondergaan met behulp van haar zonnezeil. Nu heeft ze al een respectabele snelheid van meer dan 17 km/s, maar toch. (meer…)

Uitbarstingen Gammastraling vanuit Krabnevel stelt wetenschappers voor raadsel

Steeph | | | | | | bio

Uitbarstingen Gammastraling vanuit Krabnevel stelt wetenschappers voor raadsel