populisme
Dag van de waarheid
Vandaag zou dan de dag van de waarheid worden. De regeringsleiders zullen – zo hebben de afgelopen week beloofd – eindelijk met een oplossing voor de eurocrisis komen. Maar als het onze Europese leiders lukt om de financiële brand te blussen, dan is er nog die andere enorme brand die een vuurstorm dreigt te worden: het populisme.
In een aardig stuk waarschuwt The Economist deze week voor gemakzuchtige politici die niet tegen hun electoraat durven in te gaan. Ze durven niet de populistische bewegingen ter rechterzijde te schofferen, hetgeen leidt tot slecht beleid. En nu, met de opkomst van de Occupy-beweging, hangen steeds meer politici hun oren naar de linkerzijde van het populistische spectrum.
The Economist roept politici op om eerlijk te zijn en dan ook echt eerlijk. Dat zal ongemakkelijk worden, maar zal hopelijk ook louterend werken. En tot betere maatregelen leiden. En er is zoveel om eerlijk over te zijn:
Waarheid: de crisis is niet de schuld van de banken alleen. Wij dragen allemaal verantwoordelijkheid door niet op te letten, gemakzuchtig te zijn, waarschuwingen te negeren en door ons vooral te laten leiden door Hebzucht.
Populistische NL-versie van Apple Think Different
[video] de populistische NL-versie van de Apple Think Different commercial
Het einde van de blanke suprematie
In de VS waart net als in Nederland de vreemdelingenangst rond. Zondag verschijnt het essay De angst voor het vreemde bedreigt onze vrijheid van Trouw-columnist Hans Goslinga.
Het essay gaat over overeenkomsten en verschillen tussen de twee landen, en over de manier waarop de politiek inspeelt op gevoelens van angst. De overeenkomsten zijn frappant, ook als je terugkijkt in de geschiedenis. Het lijkt erop dat een aantal angsten universeel is. Maar er zijn ook in het oog springende verschillen. En dat maakt dat Amerika er, ondanks de meer paranoïde politiek, beter voor lijkt te staan dan wij.
Een opvallende parallel
In 1841 eiste Samuel Morse, de uitvinder van de telegraaf en de morsecode, een totale immigratiestop op katholieken. Het rooms-katholicisme was niet alleen een religie, maar ook een politieke ideologie die erop uit was op slinkse wijze mensen te onderwerpen aan Rome en Amerika in zijn greep te krijgen. In de krant van zijn broer schreef hij dat het papisme ,,onder de heilige mantel van religie een doortrapt en despotisch politiek systeem is van het donkerste soort’’. Hij waarschuwde zijn protestantse landgenoten in vlammende bewoordingen: ,,Sta op! Sta op! Ik smeek u! Word wakker! Neemt de stellingen in! Sluit de poorten! Uw vijanden, verkleed als vrienden, komen met duizenden tegelijk uw ruïne binnenstromen door de open poorten van de naturalisatie’’.
In mei 2011, 170 jaar later, zegt Geert Wilders in de kerk van een fundamentalistische Pinkstergemeente in Nashville: ,,Amerika wordt geconfronteerd met een heimelijke jihad’’. Ook hij waarschuwt: ,,Ontwaakt christenen van Tennessee. De islam staat aan uw poorten. Maak niet dezelfde fout als Europa. Sta de islam niet toe hier voet aan de grond te krijgen’’.
Vijandelijke dreiging
Twee voorvallen die ondanks het tijdsverschil volgens Goslinga veel met elkaar te maken hebben. (meer…)
Wilders zoekt het dichter bij huis
“De Grieken zijn de nieuwe moslims”, aldus VVD-goeroe en trendwatcher Ben Verwaayen, in het NRC. De islamdiscussie is wel over zijn hoogtepunt heen en daarom richt Wilders zijn pijlen nu op het Europese beleid ten aanzien van Griekenland.
Als je Wilders hoort, kan Verwaayen helemaal gelijk hebben. In een interview met De Volkskrant wordt de koerswijziging van de PVV geëtaleerd. Op de vraag wat zijn kompas nu is, antwoordt Wilders: “Ons niet laten opgaan in een Europese moloch”.
Hij vindt dat Henk en Ingrid “genoeg voor hun kiezen hebben gehad” en extra bezuinigingen moeten maar “bij Europa worden gehaald”, Hij daagt Cohen uit geen steun te geven aan “het Europa-pakket”. Wilders wijst op “het vreselijk eurofiele karakter van de Miljoenennota”.
Zoals de wind waait, waait zijn jasje. (meer…)
De puinhopen van tien jaar Pim
Op 20 augustus 2001 verklaarde Pim Fortuyn de politiek in te willen gaan. Achteneenhalve maand later al werd hij in Hilversum doodgeschoten door Volkert van der Graaf en werd het Binnenhof in Den Haag belegerd door zijn woedende aanhang. Het zijn beelden die ik niet gauw vergeet – de moord zowel als de eerste reacties erop waren diep schokkend.
Fortuyn leverde met zijn in 1997 uitgegeven boek Tegen de islamisering van onze cultuur een vroege bijdrage aan wat we nu het islamdebat noemen, maar het kreeg aanvankelijk weinig aandacht. Al meteen in augustus 2001 geeft hij in het Rotterdams Dagblad de richting van zijn denken aan, in woorden die nog altijd snoeihard zijn: “Ik ben ook voor een ‘koude oorlog’ met de islam. De islam zie ik als een buitengewone bedreiging, als een ons vijandige samenleving.” En begin september: “Je moet de moskeeën zien als mantelorganisaties … in de moskeeën worden martelaars gefokt.” Op de elfde van diezelfde maand vlogen twee vliegtuigen in de Twin Towers en leek professor Pim gelijk te krijgen. De achterlijke cultuur (ook dat zijn woorden van Fortuyn) had zich van zijn slechtste kant laten zien. Met het zogenaamde islamdebat is het sindsdien niet meer goed gekomen.
Voor de Nederlander die in de meest problematische wijken van het land woonde, leek Fortuyn een verademing na de verstikkende atmosfeer van de jaren tachtig en negentig, toen mensen die de problemen in hun wijken wilden bespreken, als racisten werden weggezet. Ik herinner me een debat onder leiding van (toen nog) “links geweten” Jack Spijkerman in Tilburg, midden jaren negentig in Noorderlicht, waar mijn suggestie om te luisteren naar de wijkbewoners om te ontdekken wat nu werkelijk hun problemen waren, door de gespreksleider en door mededebater Ed van Thijn werden weggewuifd. Naar die mensen luister je niet, was de teneur.
Niet de daad, wel de ideologie
Dé discussie in de blogosphere is in hoeverre Breivik’s vreselijke daad toe te schrijven is aan het gure rechts-populistische klimaat in Europa. Ik zal eerlijk zijn: ik ben daar nog niet over uit. Wel vallen twee zaken op, die de afgelopen jaren overigens al vaak benoemd zijn.
De eerste is het spiegelbeeld tussen rechts- en islamitisch extremisme. Het 1500 pagina’s tellende politieke testament van Breivik staat bol van de retoriek die je ook bij islamitische radicalen aantreft. Hij spreekt ondermeer van een kruistocht, niet alleen moslims zijn een doelwit, maar ook de ‘marxistisch culturele elite’ die de multiculturele samenleving omarmt – kortom: iedereen die niet met ons is, is een legitiem doel. Rechtvaardiging wordt ook gevonden ver in het verleden – de geschiedenis wordt naar de eigen hand gezet. Tot slot worden anderen aangespoord om zich bij deze strijd aan te sluiten en krijgen ze praktische tips en tools daarvoor aangereikt.
Wat ook opvalt is dat de ideeën van extreem islamitische groepen in Europa nauwelijks aansluiting vinden, terwijl veel ideeën van Breivik in een aantal Europese landen de laatste jaren een solide plek in het politieke discours hebben gevonden. Daarom ook meteen het gewijs naar de PVV en andere Europese populistische partijen. (meer…)
Marine LePen and the rise of populism
By Charles Grant, director of the Centre for European Reform.
Since becoming leader of France’s Front National in January, Marine Le Pen has started to shift her party away from the far right. She has not only dropped the overt racism and Islamophobia of her father but also adopted hard-left economic policies. “Left and right don’t mean anything anymore – both left and right are for the EU, the euro, free trade and immigration,” she said when opposing me in a recent dinner debate on the future of Europe in Paris. “For 30 years, left and right have been the same; the real fracture is now between those who support globalisation and nationalists.”
The debate – organised by The KitSon, a Paris think-tank – was off-the-record. But I can repeat some of her comments, since they echoed what she had already said on-the-record elsewhere. She is a tall, strong-looking woman and an effective debater. She speaks pithily and sometimes with humour.
(meer…)
Ga naar een thema
Volg ons
Waan van de Dag
5 misverstanden over het ESM: VVD Kamerlid Klaas Dijkhoff somt op | Geenstijl reaguurder Jan Bennink aka Superjan heeft ook een mening over het ESM
16Nieuwste reacties
To ESM or not to ESM? (131)
Noortje Michel J.Morika Michel J.Morika Michel Michel vreemd MichelElders in de wereld kan China vrede brengen (102)
Noortje sikbock Noortje Jabir sikbock Jabir Harm sikbock JabirDe lezing over inkomensongelijkheid die TED niet wilde uitzenden (17)
mark3000 Harm Harm Peter PeterShell spendeert 4 miljard dollar aan lobby, maar mag dan wel in het Noordpoolgebied gaan boren (14)
Anton Anton Harm fatiusEuropees energiegevecht over schaliegas (1)
Anton#dtv rechts of centrum-rechts? (39)
HansR Maarten Harm Harm frank cerridwen Noortje Noortje NoortjeSargasso overgenomen door Autoweek? (155)
Harm sikbock Max Molovich sikbock Jabir HansR Jabir Max Molovich Max MolovichMax Planck Institute: iedere 10 jaar een kernramp (24)
Harm Baron E Harm frank Harry HarmDe geschiedenis van mijn middelmatigheid (38)
MolovichMinerva ontgroent op openbare weg maar wenst niet gefilmd te worden? (13)
sikbock Dr Banner Spuyt12 Spuyt12 Yevgeny PodorkinTwee baarden | Laten we beginnen (14)
Ben Hoogeboom HansR Ben Hoogeboom Max Molovich Yevgeny Podorkin Yevgeny PodorkinWas will das weib? (11)
PeterEn we hebben er weer een | Baardmans weigert vrouwelijke minister hand te schudden (40)
Micowoco Jabir Spuyt12 Spuyt12 Spuyt12 Ernest Sjiek frankPiraterij schaadt de filmindustrie nauwelijks (59)
HarmHet clichémannetje (70)
mark3000
Actieve discussies
- Sargasso overgenomen door Autoweek? (155)
- To ESM or not to ESM? (131)
- Elders in de wereld kan China vrede brengen (102)
- Straatracisme is niet typisch Marokkaans (76)
- Het clichémannetje (70)
- Piraterij schaadt de filmindustrie nauwelijks (59)
- Europees federalisme (59)
- Bam! Boink! Ouch! (55)
- BAM! du jour: waarom Tofik Dibi niet geschikt zou zijn voor het lijsttrekkersschap (43)
- Hoe Amerikaanse bedrijven van de armen stelen (42)
- Dibigate: onze eigen Twitterrevolutie (40)
- En we hebben er weer een | Baardmans weigert vrouwelijke minister hand te schudden (40)
- #dtv rechts of centrum-rechts? (39)
- De geschiedenis van mijn middelmatigheid (38)
- Zorgverzekeraars neuzen in medische gegevens GGZ (37)










