Record benzineprijs in historisch perspectief

Steeph | | | | | | bio

Jawel, record na record gaan aan diggelen. De benzineprijs (hoogste adviesprijs) voor Euro 95 staat nu op €1,878 €1,884. En ook het CBS komt er niet onderuit om dit te signaleren.
Daarom hier weer een update van de grafiek over de benzineprijs (maximum) in historisch perspectief (jaren 1970 tot en met 2012). Weer een keertje met zowel de met inflatie gecorrigeerde waarde als de oorspronkelijke waarde (in euro’s omgerekend, dat dan wel).

(meer…)

Moord

iamzero | |

Fraai stuk historische datagraafwerk over wetenschap in gouden eeuwen Europa

Steeph | | | | | | bio

Fraai stuk historische datagraafwerk over wetenschap in gouden eeuwen Europa

Eerste rockconcert vandaag 60 jaar geleden

Steeph | | | | | | bio

Jubileum! Het rockconcert is 60. Het 1e rockconcert, the Moondog Coronation Ball, was op 21 maart 1952

De geschiedenis van eigenlijk alles

Laura Wismans |

Ik hou van tijdlijnen. Ze geven (als het meezit) overzichtelijk de belangrijkste punten aan in een afgebakende periode. Key points waarom iets begonnen is bijvoorbeeld. En wanneer iets hoogtij vierde, waarbij er veel punten dicht bij elkaar op de tijdlijn staan. Ke kunt er zelfs je visualisatiehart in kwijt.

Nu vond ik er eentje waarbij het paniekzweet me in eerste instantie uitbrak. In deze visualisatie beweegt van alles en waarover het gaat is totaal onduidelijk. Maar even rustig ademhalen en een paar minuten klikken en kijken resulteert in deze enthousiaste post.

De makers brengen meerdere studiegebieden bijeen. Biologie, geografie en sterrenkunde bijvoorbeeld. Big History noemen ze het, een geschiedenis van eigenlijk alles. Het lijkt een onmogelijke opgave, dit alles in een overzichtelijke tijdlijn plaatsen. Maar als je weet waar de handvatten zitten dan blijft je wel overeind.

(meer…)

Canon van onze zwarte bladzijden

Dimitri Tokmetzis | | | | bio

Wat zijn de zwarte bladzijden in de vaderlandse geschiedenis? De Groene heeft deze week een interessant stuk van Chris van der Heijden, een historicus die de controverse niet schuwt (heeft u Grijs Verleden nog niet gelezen? Doen!).

Nu het geëmmer over de canons een beetje is uitgesputterd, wordt het ook tijd om een canon van minder florissante geschiedkundige feiten te presenteren. Voor het hele verhaal verwijs ik u naar De Groene, maar hier komt dan de top 10 van Van der Heijden, ik ga ervan uit dat uw historische kennis voldoende is. Wat vindt u van de selectie en is de canon nodig? (meer…)

Schrikkeldagen en schrikkelmaanden

Jona Lendering | | | bio

Eens in de vier jaar een schrikkeldag, maar niet in jaren deelbaar door honderd en weer wel als het jaarnummer deelbaar is door vierhonderd: echt makkelijk is het niet, maar nuttig is het wel. Door te schrikkelen, loopt de kalender namelijk in de pas met de seizoenen. Augustus blijft een zomermaand, februari blijft een wintermaand.

Voor ons is dat niet meer zo heel belangrijk, maar toen Julius Caesar de kalender met de schrikkeldag invoerde en toen paus Gregorius XIII de huidige regels invoerde, waren er nog religieuze feestdagen die aan de seizoenen waren gekoppeld. Het was handig als het feest voor de graanoogst ook plaatsvond als er iets te oogsten viel, en het was eveneens gemakkelijk als de vastentijd viel in een tijd waarin het eten toch al bijna op was.

Het blijft echter een raar ding, zo’n schrikkeldag, en we mogen blij zijn dat Julius Caesar een einde maakte aan het daarvoor bestaande systeem, waarin men complete maanden invoegde. Dat was immers het principe van de oudste kalenders, waarin men probeerde twaalf manen in één zonnejaar te stoppen. (meer…)

Hedendaagse tempeliers (1)

Jona Lendering | | | bio

De Standaard (hier te lezen in de Google cache) vermeldt het op zich triviale feit dat de Vlaming Guy Fosté, in het dagelijks leven marketeer voor een energiebedrijf, is verheven tot “personal piper to the most noble comte Eric Hugh de Montgomery”. Ik houd van dit soort titels, en geniet dubbel als ik vervolgens lees dat Eric Hugh de Montgomery “Sovereign Grand Commander” is van “The Order of the Fleur de Lys“.

En daarmee hebben we het ineens over de Tempeliers. U weet wel, de geheimzinnige ridderorde die opduikt in alle complottheorieën en die te maken heeft met alle gebeurtenissen uit de wereldgeschiedenis. Het is weinig bekend dat ze onder een andere naam nog altijd bestaan. (meer…)

Wat als we Brazilië hadden gehouden?

Aan ‘wat-als’-geschiedenis heb je weinig, maar het is wel een leuke exercitie. Brazilië had een Nederlandse kolonie kunnen zijn. In twee gastbijdragen kijkt journalistiekstudente Esmee Verbeek naar de Nederlands-Braziliaanse verhoudingen. In dit eerste deel komt de geschiedenis aan bod. Waarom hebben we Brazilië eigenlijk afgestaan? Esmee zal de komende maanden vanuit Rio voor Sargasso schrijven.

Honderden jaren geleden stonden Nederlanders de Braziliaanse kolonie af aan de Portugezen, mede omdat we Suriname en de Caribische eilanden al hadden voor plantages en strategische posities. Anno 2012 lijkt die keuze een verkeerde.

Tussen 1600 en 1700 voeren Nederlanders wat af om ‘nieuwe’ landen te veroveren en heroveren in Midden- en Zuid-Amerika. Het doel? Meer economische en politieke macht. Curaçao namen we in 1634 over van de Spanjaarden; de positie was gunstig voor handel en kaapvaart en er was campêchehout (natuurlijke verfgrondstof). Ook andere Caribische eilanden als Saba, Sint Maarten en Bonaire veroverden we om zoutwinning en plantages. Maar eerste pogingen om Suriname over te nemen van Engeland mislukten. Pas in 1667 was Suriname officieel in ons bezit. In de tussentijd richtten de Nederlandse zeevaarders zich daarom op buurland Brazilië. (meer…)

De farce van het Nationaal Historisch Museum

Jona Lendering | | | bio

De farce rond het Nationaal Historisch Museum blijft de gemoederen bezig houden. Bas Heijne wijdde er onlangs een boek aan en medievist Henk ‘t Jong zei er gisteren verstandige dingen over (hier). Beide heel lezenswaardig.

Ik heb er zelf voortdurend een ongemakkelijk gevoel bij gehad. Eén reden was persoonlijk, namelijk dat ik in een vroeg stadium ben geciteerd als voorstander van de nationale canon die het museum aanvankelijk geacht werd te zullen presenteren. De reden was dat ik in een boekje aan immigranten had uitgelegd hoe Nederlanders hun verleden graag zien. De eerste zin maakte al duidelijk dat ik het beschouwde als een mythografie. Dat de voorstanders van een canon me als geestverwant rekruteerden – en dat ze dus een mythe niet van geschiedenis konden onderscheiden – gaf mij een ietwat nare bijsmaak bij wat op zich leuk projecten hadden kunnen zijn: vijftig vensters op het verleden en een daaraan gewijd museum.
(meer…)