Historische landkaarten

Jona Lendering | | | bio

Een historicus zou eigenlijk alle landen moeten bezoeken waarover hij schrijft. Doet hij dit niet, dan maakt hij fouten. Gegarandeerd. Zo schrijven oudheidkundigen nog wel eens dat de Romeinen in Germanië alleen maar armzalige gebieden aantroffen, zodat ze het land aan de overzijde van de Rijn na verloop van rijd zonder al te veel schade weer konden opgeven. Wie echter de moeite neemt de Romeinse forten langs de Lippe te bezoeken of de vallei van de Main te verkennen, stelt al snel vast dat het gaat om vruchtbare gronden. De bewering dat Germanië arm zou zijn, is afkomstig uit de Romeinse propaganda, die moest verdoezelen dat er wel degelijk iets verloren was gegaan.

Of neem de Romeinse nederlaag bij Carrhae. Wie het verslag van Ploutarchos leest, krijgt het idee dat generaal Crassus door verraderlijke gidsen de woestijn werd ingelokt. De Griekse auteur geeft een lange beschrijving van het doodse landschap en merkt op dat de eindstrijd uiteindelijk plaatsvond bij een beekje dat daar, zo krijg je het idee, door de woestijn stroomde. In dit “eindeloze woestijnlandschap” konden de legioenen niet goed vechten, schrijven moderne auteurs dan. Wie de legioenen achterna reist, zal inderdaad door een doods landschap gaan, om vervolgens aan te komen bij de uiterst vruchtbare vlakte van de rivier de Balikh. De moderne reiziger stelt daar vast dat de beschrijving van het doodse landschap in feite totaal irrelevant is: de strijd vond plaats op de velden langs een rivier, ja zelfs ten dele in een moeras. Crassus kwam niet in de problemen door ontrouwe gidsen of “eindeloze woestijnen”, maar doordat zijn vijanden simpelweg beter waren – iets wat de Romeinen niet aan zichzelf konden toegeven en wat moderne historici zouden hebben geweten als ze de plek hadden bezocht. (meer…)

Something Frozen in the State of Denmark

Carlos | | |

[kaart] Something Frozen in the State of Denmark

WW: Biogeografen voorspelden Osama’s schuilplaats

Victor |

De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland.

Nu het Grote Kwaad opgespoord en uit de weg geruimd is, kan -na de opluchting- ook het grote ‘I told you so‘ roepen beginnen. Iedereen die natuurlijk allang wist dat OBL in Pakistan zat, kan nu zijn gelijk halen. Maar bij de wondere woensdag willen we toch één voorspelling nader bekijken. Het gaat hier om de voorspelling die geograaf Thomas Gillespie samen met collega John Agnew en een groepje studenten deed in 2009.

Gillespie en co.  gebruikten voor de voorspelling ideeen uit het vakgebied Eilandbiogeografie. Deze theorie probeert te voorspellen wat de relatie is tussen de biodiversiteit op een eiland, de grootte van dat eiland en de afstand die het heeft tot het vasteland. Een voorbeeld van een biogeografische stelling is dat naarmate een eiland groter is, er een hogere immigratiesnelheid is (diersoorten die op het eiland aankomen). Tegelijk is er dan een lagere extictiesnelheid (uitsterven van soorten). Dit betekent dat er uiteindelijk op een groot eiland meer biodiversiteit ontstaan. De afstand van het eiland werkt dan weer negatief op de immigratie. Hoe dit alles met elkaar verband houdt is het onderwerp van onderzoek voor de eilandbiogeografen. (meer…)

Kostbaar vulkanisch mineraal ontdekt

Carlos | | |

Kostbaar vulkanisch mineraal ontdekt | IJslands as bemest Hollandse moestuinen

Mogelijk binnen twee weken krachtige aardbeving in Noord-Amerika

Carlos | | |

“Mogelijk binnen twee weken krachtige aardbeving in Noord-Amerika” | Uitzonderlijke stand van de maan zou volgende aardbeving kunnen triggeren langs Ring van Vuur

De niet-bestaande staat Capricornia

Carlos | | |

Britse krant plaatst kaart overstromingen Australië met niet-bestaande staat Capricornia

Das Riesenloch

Carlos | | |

[foto's] Das Riesenloch | Extra foto’s van gaten

Hoe groot Afrika eigenlijk is

Dimitri Tokmetzis | | | | bio

Hoe groot Afrika eigenlijk is

dagsluiting | Pico Volcano

CarlosEnCrachat |

IJslands as: luchtruim Nederland ‘afgesloten’

Carlos | | |

Vandaag zal om 14.00 het Nederlandse luchtruim volledig worden afgesloten ‘alleen geopend zijn voor wie durft‘ in verband met de komst van een wolk vulkanische as uit IJsland (Volkskrant). Vulkanische as en straalmotoren gaan immers niet goed samen. Het ministerie van VROM en het RIVM onderzoeken momenteel of er ook gevaar bestaat voor de volksgezondheid (Elsevier), maar dat lijkt me redelijk overdreven. Met een beetje geluk treft u morgen wat fijn stof op uw auto en kunnen we genieten van een mooie zonsondergang. Hier houdt u de satellietbeelden in de gaten en de voorspellingen van verspreiding, met dank aan natuurvorser Pritt Stift.

Het is (heel) lang geleden dat IJslands as neerdaalde in de Lage Landen. Maar dat het nu eindelijk gebeurt is het finest hour voor de wetenschappers van TephraBase: een clubje dat een database van aslagen maakt, o.a. ten behoeve van gedetailleerd klimaatonderzoek. Wie meer wil weten over de vondst van aslagen in Europa/Nederland download gratis de pdf: Towards a European tephrochronological framework… Figuur 2 laat zien in welke gebieden assen zijn gevonden van diverse vulkanen. Figuur 8 laat een stuk of 20 aslagen in 10.000 jaar (18.000 tot 8.000 jaar) zien, waarvan sommige een beetje overlappen. Van de vulkanische as erupties uit IJsland uit die periode, heeft er in ieder geval één Nederland gehaald: zie pdf. IJslands as in Nederland: zeer zeldzaam dus…