Hoe voortschrijdend inzicht de euro redt

Montesquieu Instituut | | bio

Hoe voortschrijdend inzicht de euro redt. Aan de hand van de problemen maakt onderzoeker Jan Werts van het Montesquieu Instituut een schets van de reddingsoperaties. En waarom er nog spannende vergaderingen zullen volgen. Als de euro het niet redt, zal iedereen weten dat de politici alles hebben gedaan om een échec te voorkomen.

In de vroege ochtend van 27 oktober bereikte de Europese Raad overeenstemming over drie problemen: het financieren van bankroet Griekenland,  het bijspijkeren van wankelende banken en de capaciteit van het noodfonds EFSF. Het akkoord kwam tot stand na marathonberaad van de EcoFin en Europese ambtenaren dat liep van 22 tot 27 oktober. Op 23 en 26 oktober was er een Europese Raad en een Euroraad in Brussel. Tevoren was de Europese Raad van 17 en 18 oktober wegens tijdnood uitgesteld.

Staatshoofden en regeringsleiders hadden op 21 juli al een akkoord gesloten. (meer…)

Eurocrisis: het uur van de waarheid?

Terwijl Nederland met chips en nootjes op de bank kruipt om naar de Voice of Holland, Star Wars of Camelot te kijken, luisteren economen, bankiers en journalisten vanavond met samengeknepen billen naar elke piep en zucht die vanuit Brussel klinkt. Daar komen de Europese regeringsleiders vanavond bijeen in een laatste poging het eens te worden over een nieuw pakket noodmaatregelen dat de Eurocrisis moet bezweren.

En het schijnt spannend te worden, want er staat veel op het spel, en de zesentwintig landen zijn het bepaald niet eens over de verdeling van de pijn. Volgende week zou Griekenland dus zo maar uit de Eurozone kunnen liggen, of failliet kunnen gaan. En wat betekent dat dan voor andere landen die er slecht voor staan? Voor de Euro? Voor de Nederlandse economie?

We zetten enkele pratende hoofden waar de afgelopen dagen deskundige woorden uit kwamen rollen, even op een rijtje. (meer…)

Cruciaalste EU-top tot nu toe…

Carlos | | |

Vanavond komen de Europese leiders van de zeventien eurolanden in Brussel bijeen om te komen tot een allesomvattende oplossing voor de schuldencrisis in Europa. Onderdelen van die oplossing kunnen zijn: een forse uitbreiding van het Europese noodfonds, het gedeeltelijk kwijtschelden van de Griekse staatsschuld en een bijdrage daarin van Europese banken die op hun beurt weer gevaar lopen bij een Grieks faillisement. Maar waarschijnlijk zal deze oplossing nog niet alle details bevatten en dus ook niet in staat zijn de onrust op de financiële markten weg te nemen. China heeft aangeboden bij te dragen aan het noodfonds in ruil voor inspraak in het IMF. De machtsverhoudingen in de wereld kantelen als een gestrand containerschip voor de kust van Nieuw-Zeeland, de vraag is: welke containers vallen er het eerst? Zeker is dat ook u in een van die containers zit. De Volkskrant voorspelt onheil als de euro uiteenspat: een bankrun in de PIIGS landen, faillissementen in heel Europa, crashende beurzen en verdampende pensioenen. De NOS verzorgt extra journaals, maar u leest het het eerste op twitter (lijstje eurokrise experts), reaguren doet u in de open draad zolang er nog stroom is.

De euro en de echte integratie

Tom van Doormaal |

Dit weekend hebben de regeringsleiders het over onze euro’s. Liggen we er wakker van? De top zal niet alle problemen oplossen, maar het wordt wel een stap in de goede richting, volgens Minister Schäuble. Maar zou er echt iets bedacht zijn? De euro is al ruim een jaar in zwaar weer en alle pressie vanuit de markt, heeft vooral  te weinig beleid opgeleverd.  De druk  van de financiële markten veroorzaakt  te weinig besluitkracht van de politiek.  Zo ontstaat een  reeks van crises.

De kern lijkt me de verhouding tussen het geld en de nationale staat. De regeringsleiders durven daar niets mee te doen, omdat men de anti-europese stemming vreest. De uitkomst van de top wordt dus vermoedelijk een mengsel van het voorafgaande beleid. Dat zal niets oplossen. De vraag past ook of de electoraten zo anti-europees gestemd zijn; misschien zijn de leiders vooral bang voor een Frans en Nederlands  “neen”, of voor een Duits “nein”. Maar is daar een goede reden voor?

Geld werkt door het vertrouwen dat het waarde heeft. (meer…)

Europa gaat over meer dan geld alleen

Eindelijk is er discussie over Europa, maar helaas gaat het alleen over geld. Dat is jammer, zegt gastauteur en Europakenner Christiaan Buijnsters. De discussie over Europa zal vooral ook over gedeelde waarden moeten gaan.

Een Griekse tragedie houdt momenteel alle ogen gericht op Europa. Voor de eurofielen onder ons zijn het op het eerste oog gouden tijden: eindelijk hebben we dan die aandacht voor ‘Brussel’, voor de Europese onderhandelingstafel waar zulke grote belangen voor ons land op het spel staan. Zelfs onze Tweede Kamer is deze zomer speciaal vervroegd van haar zomerreces teruggekomen om te debatteren over Europa. Maar er mist een element in deze Europadiscussie, die alleen maar over staatschulden en euro-obligaties gaat. Minister van Financiën De Jager lijkt tegenwoordig onze nieuwe minister van Buitenlandse Zaken te zijn die voortdurend in Brussel het Nederlandse belang verdedigt.

Europa is niet alleen een club landen die onderhandelt over reddingspakketten en obligaties. Het is ook een waardengemeenschap met gedeelde normen, zoals mensenrechten. (meer…)

Het beste jongetje van de klas

Montesquieu Instituut | | bio

Het Nederlandse pleidooi voor een automatisch sanctiemechanisme bij slordige overheidsfinancien, kan nog wel eens als een boomerang terugslaan. Nederland wil het beste jongetje van de klas zijn, maar is dat helemaal niet, betoogt Sebastiaan Princen, universitair hoofddocent aan het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht.

In de Europese discussie over de schuldencrisis, heeft de Nederlandse regering zich van haar strengste kant laten zien. Strikt toezicht op de financiën van de Eurolanden, uit te voeren door een onafhankelijke Eurocommissaris, met een interventieladder van automatisch oplopende sancties voor landen die zich niet houden aan de afspraken uit het Stabiliteits- en Groeipact. Dat is de strekking van het voorstel voor de versterking van het bestuur in de Eurozone die de Nederlandse regering in haar brief van 7 september uiteen heeft gezet. (meer…)

Europa wil geen olie uit teerzanden

Carlos | | |

Europa wil geen olie uit teerzanden | Europese richtlijn bestempelt teerzandolie als zeer milieuonvriendelijk

De donkere dagen voor ons

Tom van Doormaal |

Merkel en Rutte zijn het eens over het stabiliteitsfonds: en Merkel vindt het plan van Nederland voor een commissaris die de stabiliteit van de euro bewaakt een goed idee. Ja, het mag wel een houtje- touwtje-kabinet zijn, maar ons land doet mee. Waarom kijken we zo verschillend tegen Europa aan? De PVV  heeft geen serieus standpunt  over Europa; dat wordt  geaccepteerd  door CDA en VVD, die voor het redden van de euro en het bestrijden van de crisis politiek genadebrood ontvangen van de PvdA.  Ondanks de comfortabele meerderheden: waarom het politieke meningsverschil?

Van belang lijkt een verschil van generaties, een verschil in historisch en politiek bewustzijn. De oudste Duitser  heeft het keizerrijk nog meegemaakt, daarna Hitler, de Stalintijd en de communistische overheersing van de DDR en vervolgens de democratie. Het is nogal veel politieke verandering voor een mensenleven. Voor Nederlanders geldt dat ook, zij het van wat meer afstand.  Wij hebben van de oorlogen geleerd dat onze neutraliteit ons niet beveiligt, dat je internationaal relaties moet ontwikkelen en deel moet zijn van allianties. (meer…)

Europa heeft hogere inflatie nodig

Centre for European Reform | | | | | bio

Europa heeft hoge nood aan groei. Je kunt vraagtekens zetten bij het bezuinigingsbeleid van veel Europese overheden, maar ook bij de obsessie van de ECB met inflatie. Inflatie kan juist een uitweg zijn uit de huidige malaise, betoogt Simon Tilford, chief economist aan het Centre for European Reform.

The biggest challenge facing the eurozone is how to generate economic growth. Whatever its leaders agree in terms of fiscal targets and surveillance will achieve little in the absence of growth. Excessively restrictive fiscal policy is clearly one obstacle to such growth, but the European Central Bank’s obsession with inflation is another. Of course the central bank must guard against excessive inflation, but it is a big problem when its fear of inflation blinds it to the much more serious threats confronting the eurozone economy. Indeed, somewhat higher inflation may be part of the solution to the crisis facing Europe. If policy continues to be directed at ensuring inflation of “below, but close to 2 per cent”, countries such as Spain and Italy will struggle to regain competitiveness within the eurozone and their debt burdens will be unsustainable.

The Bundesbank’s legacy is clearly visible in the ECB’s official strategy. (meer…)

Roubini pleit voor fiscale en politieke Europese Unie

Carlos | | |

Econoom Nouriel Roubini benoemde deze week op het European Forum For New Ideas in Polen de 10 stappen die de eurozone kunnen redden. Hij pleit voor een koers richting meer economische, fiscale en uiteindelijk politieke samenwerking. Het alternatief is namelijk desintegratie en daarmee gepaard gaande grote instabiliteit. Toch stelt hij in zijn zevende punt dat de Europese Unie moet voorzien in een ordelijke exit voor landen die niet in de Eurozone kunnen blijven, in plaats van dat hun exit ongecontroleerd gaat. Roubini meent dat het nog niet te laat is voor de redding van de euro en het bijelkaar houden van de EU, maar dat er nu direct maatregelen getroffen moeten worden. “It can be done but the time was not even today or tommorrow but yesterday, we have to act now”. Video achter de doorklik (meer…)