Author Archives: Paul Teule
Consumentenvertrouwen. Best belangrijk?
Aan het begin van elke maand worden duizend Nederlanders opgebeld door iemand van het CBS. ‘Zou ik u enkele vragen mogen stellen in het kader van ons Consumenten Conjunctuuronderzoek?’ Wat het CBS wil weten is hoe ‘de Nederlander’ tegen ‘de economie’ aankijkt. ‘Wat vindt u van de ontwikkeling van de algemene economische situatie? Is het de afgelopen 12 maanden beter of slechter geworden in Nederland? En hoe zal het het komende jaar gaan?’ Daarnaast wil het CBS weten hoe ‘de Nederlander’ tegen zijn eigen financiële situatie aankijkt en of hij van plan is om binnenkort een flatscreen of wasdroger aan te schaffen. Het CBS husselt dan volgens een vast procedé de pessimistische en optimistische antwoorden door elkaar en voilà, het consumentenvertrouwen is daar in één elegant cijfertje – deze maand ‘-38’ en dat is laag. (meer…)
Consumptietaks levert wél veel op
Vorige week betoogden Timor El-Dardiry en ik op de site van de Volkskrant dat we eigenlijk af zouden moeten van de belasting op arbeid, ten faveure van een progressieve belasting op consumptie. De redenering is simpel: arbeid zou je niet moeten willen belasten, en consumptie van statusgoederen – want die zou worden geraakt – kun je wél belasten, omdat dat uiteindelijk de sociale rangorde in tact laat. Daarbij zou zo’n consumptietaks goed zijn voor het milieu en de financiele armslag van huishoudens, zwartsparen tegengaan en – belangrijk – progressiever zijn dan de BTW.
Michiel Hennink, politicoloog (in spé), schreef gisteren op vk.nl dat hij het enthousiasme voor dit plan van ons, maar ook van The Economist, niet begreep. De taks zou namelijk moeilijk te innen zijn en sowieos weinig opleveren, maar het zou ook niet duurzaam zijn, slecht voor de economie en de statuszucht van de moderne mens niet veranderen. Toch even een reactie, en hopelijk een voortzetting van de discussie. (meer…)
Hef belasting op de P.C.Hoofttractor, in plaats van op arbeid!
Hef belasting op de P.C.Hoofttractor, in plaats van op arbeid!
Red het voetbal, belast de spelerssalarissen?
Het gaat slecht gaat met het voetbal, aldus Tjalle van der Burg van de Universiteit Twente en auteur van ‘Een kleine economie van het voetbal‘. Het Europese voetbal is verwikkeld in een Catch-22: om te winnen heb je goede spelers nodig, en alleen winnaars kunnen die betalen. Veel clubs hebben daardoor de aansluiting met de top verloren, waardoor voor Van der Burg de spanning weg is. Bovendien komen steeds meer clubs hierdoor in de rode papieren. Een progressieve belasting op spelerssalarissen zou hier iets aan kunnen doen. Hoe hoger de salarissen, hoe hoger de heffing. Clubs zullen spelers dan minder kunnen bieden en de verschillen tussen de clubs zouden weer kleiner worden. Zowel Zwolle-Ajax als Real Madrid – Ajax zouden weer spannend worden. Wat er met de taks gebeurt is een tweede. (meer…)
Het einde van ‘het product’?
In de Tegenlicht-uitzending van vorige week over ‘Cleantech’ kwam led-lamp-pionier Frans Otten aan het woord (40:00). Otten – achterkleinzoon van Anton Philips trouwens – gaf aan waarom hij zijn technologie deelde met een Chinees staatsbedrijf. De veelgehoorde redenering is dat Chinezen er meteen mee weglopen, maar Otten zette zijn angst overboord: zijn doel is immers dat China energiezuinige lampen gaat gebruiken, en of hij daar nou wel of niet financieel beter van wordt is van ondergeschikt belang. De toekomst van technologie is zo snel en zo veel mogelijk delen. Goed van Tegenlicht om dat nog eens te benadrukken.
Maar Otten hintte nog iets over de toekomst: aangezien een led-lamp 30 jaar meegaat, is het model van ‘zoveel mogelijk lampen produceren’ ook passé. Een bedrijf als dat van Otten zou misschien eerder de dienst ‘verlichting’ moeten gaan leveren, door bijvoorbeeld led-lampen te leasen. Een verschuiving van product naar dienst, van kwantiteit naar kwaliteit, van ‘output’ naar ‘outcome’. Is dat iets wat we meer gaan zien? (meer…)
De gevaren van werkloosheid
In zijn column in The New Yorker van deze week wijst James Surowiecki nog maar eens op de gevaren van werkloosheid. Werkloosheid is natuurlijk slecht voor economie als geheel en de overheidsfinanciën in het bijzonder. Veel van de 13 miljoen Amerikanen die thuis zitten (de werkloosheid was 8.2% in maart) en de 25 miljoen Europese werklozen (wat nog een onderschatting is) hebben te maken met armoede, schulden en sociaal isolement. Langdurig werkloos zijn verkleint je ‘baanvindkans’ en betekent vaak zelfs een verlies aan vaardigheden, zoals lezen. Maar mijn oog bleef haken aan recent onderzoek naar de relatie tussen werkloosheid en levensverwachting waar Surowiecki op wijst. Daaruit blijkt dat je baan verliezen je leven zomaar met 1.5 jaar kan verkorten. (meer…)
De economie anders “denken”
Eind vorig week vond in Berlijn weer een conferentie van het Institute of New Economic Thinking (INET) plaats. INET is opgericht door superbelegger en filantroop George Soros en probeert het huidige paradigma binnen de economische wetenschap – met de rationale mens, een elegant maar overversimpeld wereldbeeld en economische groei als pijlers – omver te werpen. Inzichten uit b.v. de (neuro)psychologie of ecologie, en de nieuwe 21e eeuwse uitdagingen (duurzaamheid, financiële instabiliteit, ongelijkheid) zouden de in zichzelf gekeerde econoom weer wakker moeten schudden. Niet voor niets kregen deelnemers aan de conferentie een button opgespeld met Where is the post-autistic economy?
De conferentie was voor ons jonge, kritische studenten/onderzoekers een mogelijkheid om direct in discussie te treden met halfgoden als Joseph Stiglitz, Amartya Sen, James Heckman, maar ook met invloedrijke personen als Joschka Fischer en Soros zelf. De presentaties van de overige sprekers (videos) waren vaak ook zeer de moeite waard. Niet alles was nieuw, niet alles was baanbrekend, maar er zat genoeg tussen om je serieus aan het denken te zetten. Een kleine greep: (meer…)
Waar economen het wél over eens zijn
Onlangs sloten de Willem Vermeend en Rick van der Ploeg een college over de mogelijke bezuinigingen af met ‘voor eens, en dat gebeurt nooit, zeggen twee economen hetzelfde!’. Het was een knipoog naar de wanhoopskreet van president Harry S. Truman, die om een ‘eenarmige econoom’ zou hebben gevraagd: ‘All my economists say, “on the one hand… and on the other hand…”, someone give me a one-handed economist!’. Voor elke econoom is er een ander te vinden die precies het tegenovergestelde zegt, en, zo luidt de bekende ‘economen-grap’, beiden hebben het mis. Toch zijn economen het over een aantal onderwerpen gewoon in grote meerderheid eens. (meer…)
Van wie is ‘Nederland’?
Of de reputatie van Nederland in het buitenland nu echt concrete schade lijdt, is heel moeilijk te zeggen. Hier en daar dreigt een “MOE-lander” met een boycot van Nederlandse producten, misschien lopen we een contract of topfunctie mis. Maar veel verder dan dat “Nederland niet meer als het tolerante, open en zakelijke land wordt gezien”, komen critici zoals oud-minister van Buitenlandse Zaken Jozias van Aartsen niet. Nog niet.
Toch sneed Europarlementariër Marietje Schaake een goed punt aan: is de Nederlandse reputatie überhaupt wel iets waar Rutte zomaar over mag beschikken? Het “Nederlander-zijn” was volgens haar altijd een goede binnenkomer, nu niet meer. Het imago van Nederland, de zorgvuldig opgebouwde relaties, “het is iets wat weggegeven wordt door de ze regering wat niet alleen van deze regering is.” (meer…)
