Author Archives: GB Publiekrecht en Politiek
Hoe Bleker even de godsdienstvrijheid bij het grof vuil zet
Het boerkaverbodvoorstel is een graat die inmiddels in aardig wat kelen begint te steken. Zo maakte minister Spies van de eerste de beste gelegenheid gebruik om zich te te distantiëren. Daarbij draaide zij zich vast in het soort onderscheid waar men vroeger Nawijn voor naar de kamer haalde, namelijk tussen een eigen mening en een kabinetsstandpunt. Een paar dagen later toeterde Heldere Henk op televisie dat hij de boerkajacht nog altijd wil openen. Daarmee plaatste hij het kabinet in een spagaat waar Balkenende, Bos en Koenders vroeger voor naar de kamer werden geroepen: hoeveel monden heeft het kabinet?
Maar goed. Het kabinet is demissionair en het zijn lijsttrekkersverkiezingen bij het CDA. Dus zal de Tweede Kamer het wel niet hoog opnemen. Maar er is een punt dat we niet moeten laten lopen. Gisteren stond Henk Bleker in Groningen andermaal het boerkaverbod te verdedigen. Dit keer op meer inhoudelijke gronden: het aantrekken van zo’n ding wordt weliswaar door velen geassocieerd met godsdienst, maar het is eigenlijk gewoon cultuur. Oftewel: niet meer of minder beschermwaardig dan de wens om als oranje indiaan naar het Nederlands Elftal te gaan.
Dat betoog van Bleker zou tot grote argwaan moeten leiden. (meer…)
Het boerkaverbodvoorstel kan ook worden ingetrokken
Er zijn al veel mensen over minister Spies van Binnenlandse Zaken heen gevallen sinds haar pogingen om zich te ontdoen van de bruine kleur van dit kabinet. Daar is deze post verder niet voor nodig. Al lijkt mij de echte spagaat niet te zijn dat Spies eerst wel minister was in dit kabinet en nu geen voorstander meer van een herhaling ervan. Moeilijker lijkt mij de tegenspraak tussen enerzijds Wilders slappe knieën verwijten en anderzijds blij zijn dat-ie weg is. Als hij het Catshuis-akkoord wel ondertekend had, stond Spies nu weer uit te leggen hoe onmisbaar het is om elkaar in de ogen te kijken.
Een aspect lijkt onderbelicht te blijven: Spies gaf aan ‘er geen traan om te laten’ als de Kamer het voorstel controversieel verklaart. Maar dat is merkwaardig. Spies heeft zelf mogelijkheden om de daad bij het woord te voegen. Het betreft hier namelijk een wetsvoorstel dat afgelopen februari is ingediend. En wetsvoorstellen kunnen worden ingetrokken zo lang ze nog niet door de Eerste Kamer zijn aangenomen (artikel 86 Grondwet). Waarom doet ze dat dan niet? (meer…)
Waren CDA en VVD ook tegen de benoeming van Aben?
President Corstens’ lovenswaardige project om de geschiedenis van de Hoge Raad in de Tweede Wereldoorlog van een goed boek te voorzien, wordt telkens onoverspringbaar overschaduwd door de niet-benoeming van Diederik Aben als raadsheer in de Hoge Raad. ‘Als we het dan toch over de rug recht houden hebben, wat waren dat dan voor slappe knieën?’
Afgelopen zondag, bij Buitenhof, ging het weer zo. Corstens’ dappere teksten over de inmiddels afgewende absurde verhoging van het griffierecht konden niet baten. Het ging om zijn eigen rug, volgens prof. Jansen, de auteur van het boek over de Hoge Raad in de Tweede Wereldoorlog. Had Corstens zijn eigen rug niet recht moeten houden en Aben op nummer 1 van de lijst moeten handhaven? (meer…)
Hoe koningin Beatrix een stapje terug deed
Het Kunduz-akkoord is een voorlopig hoogtepunt van een zelfbewust parlement. Maar even daarvoor is ook iets bijzonders gebeurd: de koningin heeft een stapje terug gedaan bij het beantwoorden van de vraag hoe het verder moet. Een klein stapje. Maar toch een stapje.
Ter herinnering: toen Balkenende IV viel, fietsen alle fractievoorzitters langs het paleis om te melden of ze verkiezingen wilden, wanneer ze dat wilden en of er nog een missionair interim-kabinetje geformeerd moest worden. Dat kon je dan bijhouden, om vervolgens af te wachten wat de koningin zou doen, gehoord nog wat andere adviseurs.
Nu ging het anders. Beatrix wachtte het kamerdebat af, en consulteerde toen uitsluitend de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer en de vice-president van de Raad van State. (meer…)
Organiseer ook verkiezingen voor de Eerste Kamer
Bij het onderwerp verkiezingen wordt tot nu toe alleen gesproken van verkiezingen voor de Tweede Kamer. Er valt echter beslist een lans te breken voor nieuwe verkiezingen voor de Eerste Kamer. Onder normale omstandigheden hebben dergelijke verkiezingen weinig zin. De provinciale staten – het kiezerscorps bij de Senaatsverkiezingen – worden immers niet opnieuw samengesteld. De statenleden zullen doorgaans op dezelfde wijze hun stem uitbrengen, met als gevolg dat de nieuwe Eerste Kamer exact dezelfde samenstelling heeft als de oude. Hooguit kunnen politieke partijen wat dissidenten van de kandidatenlijst afvoeren, maar daar houdt het dan wel mee op.
Anno 2012 is echter geen sprake van normale omstandigheden. (meer…)
Peter R. en de gestolen USB-stick
Peter R. de Vries had weer iets moois in handen gekregen: huurmoordenaars die met een verborgen camera hun eigen onderhandelingen hadden gefilmd. Ze hadden bedacht deze beelden aan Peter te kunnen slijten voor een halve ton, maar toen ze bij hem op kantoor waren viel de politie plotseling binnen. De USB-stick met de beelden ‘bleef achter’, en werd door Peters team gratis leeg getrokken. Later werd de USB-stick wel in beslag genomen door de politie. Dat is niet raar, want het is bewijsmateriaal. Dat de politie het stickje niet meteen meenam is wel raar. Maar het zal de deal met Peter zijn geweest dat hij eerst even zijn gang mocht gaan. In ieder geval was er goed materiaal voor een uitzending, en de SBS-machine begon te teasen. Peter zelf schoof her en der aan om de geesten op te warmen. Maar toen greep de rechter in, en ging het feest niet door. Daar moet zo’n rechter dan wel heel goede redenen voor hebben, denk je dan.
Dat kunnen we nu beoordelen, want het vonnis is beschikbaar gekomen. Hoofdbestanddeel van de argumentatie: Peter heeft die beelden van de USB-stick gejat. En dat mag natuurlijk niet. Niet van het Wetboek van Strafrecht. En ook niet van de journalistieke code, waarin staat dat journalisten geen gegevensdragers mogen ontvreemden. Kort en goed: (meer…)
De Wet Bibob: het bestuur als rupsje nooitgenoeg
De nieuwe wet bibob is zo ruim geformuleerd dat je zelfs bij de aanvraag van een kapvergunning gescreend zou kunnen worden, constateert Albertjan Tollenaar, docent bestuursrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Op 20 maart jongstleden is heeft de Tweede Kamer de Evaluatie- en uitbreidingswet Bibob aangenomen. De wet maakt een eind aan enkele weeffouten in de Wet Bibob, zoals de rare beperking van het inzagerecht van de aanvragers die geconfronteerd worden met een hen onwelgevallig Bibob-advies en de wat onthande positie van de bezwaarcommissie die ook inzage kan krijgen in het Bibob-advies. Bovendien komt de burgemeester beter beslagen ten ijs, doordat hij het Bibob-advies kan bespreken in de driehoek en dus kan verifiëren of het beeld dat het Landelijk Bureau Bibob schetst, overeenkomt met het beeld dat de Officier van Justitie en politiechef hebben.
Formeren tijdens regeren
De gesprekken over de bezuinigingen in het Catshuis zijn zo gesloten dat je je kunt afvragen of de ministers er niet beter aan doen zich demissionair te verklaren. Ze zitten immers niet meer aan het stuur, analyseert Jit Peters, emeritus hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit van Amsterdam.
Mark Rutte heeft zich gedurende drie weken teruggetrokken met de politieke leiders van het CDA en de PVV en hun secondanten. Immers er moeten miljarden bezuinigd worden en dat betekent een aanpassing van het regeerakkoord en het gedoogakkoord. Blijkbaar is dat een te grote opgave voor het normale kabinetsberaad. Hier geldt niet de slogan de regering regeert en het parlement controleert. Neen, de kopstukken van de coalitiepartijen gaan in geheim beraad, dus het onderscheid tussen parlement en regering valt even weg. Het is vergelijkbaar met formatiebesprekingen na verkiezingen of na een crisis. Deze procedure is al eens eerder gekozen, namelijk tijdens het kabinet Balkenende IV toen de kopstukken van het CDA, PvdA en CU bij elkaar gingen zitten om tot een pakket crisismaatregelen te komen.
(meer…)
Ook 75 kamerleden kunnen geen kabinet wegsturen
Nu Brinkman vertrokken is uit de PVV-fractie hebben de tot nu toe samenwerkende fracties 75 zetels. Dat is nog genoeg voor het kabinet om te blijven zitten. Als ‘het lid Brinkman’ (groep-zijn is afgeschaft voor eenlingen) bij een motie van wantrouwen mee stemt met de oppositie in een voltallige vergadering, dan staken de stemmen. De motie is dan verworpen (artikel 72 RvO II). De vertrouwensregel wordt dan dus niet geactiveerd; het kabinet kan blijven zitten.
Hetzelfde geldt echter voor de begroting. Als daarover de stemmen ook staken, dan wordt ook de begroting verworpen. Dat zou wel grote problemen opleveren, maar kan nog altijd niet worden uitgelegd als een uiting van wantrouwen van de kamer in de richting van het kabinet. Nu het in de Eerste Kamer niet veel comfortabeler ligt, zijn we dichter bij het dualisme dan ooit te voren.
Foto: Bas Bogers
Fictie-update: meer dan de helft van de kamer is reeds vertrokken
Het staatsrecht hanteert een aantal ficties – en zou ook niet zonder kunnen. Maar af en toe is goed die ficties terug te rekenen. Zo is er de Farage-test: who voted for you? Die test vraagt zich af welk zittend kamerlid de grootste profiteur is van het lijstenstelsel. Dat bleek in 2010 de PvdA’er Eelke van der Veen. Hij zit met 486 stemmen een zetel die 62.773 stemmen ‘waard is’ bezet te houden.
Na het vertrek van Job Cohen is het ook eens aardig terug te rekenen hoeveel stemmen er uitgebracht zijn op inmiddels vertrokken kamerleden. Wie door het procesverbaal van de vorige verkiezingen bladert turft meteen Balkenende, Verhagen, Bijleveld, De Jager, Klink, Atsma, Van Bijsterveldt, Verburg, De Vries, Cohen, Spekman, Schippers, Teeven, Rouvoet, Halsema, Zijlstra, de Krom, Weekers, Nicolaï, Rutte. (meer…)
