Wat gaan we leren in 2012?

Helaas behoor ik niet tot de bofkonten die een kaartje voor de Leonardo-tentoonstelling in Londen hebben kunnen bemachtigen, dus behelp ik me met kunstboeken over Leonardo da Vinci uit de openbare bibliotheek. De meeste opmerkingen over zijn werk neem ik maar met een korrel zout. Zou het echt zo zijn dat de opengewerkte plooi in de mouw van Cecilia Gallerani verwijst naar een vagina? Nou ja! Ik geloof toch meer in het idee van Marcel Duchamp, dat de kijker zelf het kunstwerk af maakt door zijn eigen interpretatie er aan te geven.

Leonardo wordt de eerste moderne mens genoemd vanwege zijn onderzoekende en experimentele houding. Hij droeg vaak een riem met aantekenboekjes en hij speelde met de gedachte om daarvan iets te gaan publiceren, maar hij deed het niet. Al dat onderzoek had voornamelijk tot doel om zijn projecten te vervolmaken, die hij overigens lang niet altijd af maakte, omdat hij al weer door iets anders gegrepen was. Hij schilderde voor het geld, af en toe moest hij ook iets verdienen. Hij hield zich liever bezig met grote feestprojecten. Een andere hobby van hem was het ontleden van het menselijk lichaam, vaak in het geniep, want snijden in lijken was in het begin van de 16 eeuw niet in Rome toegestaan. Leonardo deed dit niet alleen uit pure nieuwsgierigheid, hij kon de verworven kennis ook gebruiken voor zijn schilderkunst.

Voor veel mensen is Leonardo da Vinci een lichtend voorbeeld. Hij liet zien dat je ook zonder klassieke opleiding een belangrijk kunstenaar en intellectueel kunt worden. Tegenwoordig zijn er speciale Leonardoscholen en –klassen, bedoeld voor hoogbegaafde leerlingen die meer uitdaging nodig hebben. Er zijn zelfs handboeken, waardoor je kunt leren om zelf geniaal te worden, bijvoorbeeld ‘Denken als Leonardo da Vinci, de zeven stappen naar een dagelijkse genialiteit’ door Michael J. Gelb. Sommige oefeningen lijken me wat vergezocht, zo wordt er aangeraden om elke dag een nieuwe geur of smaak te ervaren, dit om je zintuigen beter te ontwikkelen. Eén advies uit het boek spreekt mij wel aan en die is bedoeld voor ouders die de aangeboren DaVinciaanse nieuwsgierigheid van hun kind levend willen houden. Het beste wat je in dat geval kunt doen is zelf het goede voorbeeld geven: blijf zelf ook vragen stellen.

Het is altijd goed om te blijven leren. Het maakt niet uit wat, als je het maar met plezier en overgave doet. Zeur nooit dat je te oud bent om aan Chinees of Russisch te beginnen. Leonardo begon op 42 jarige leeftijd nog aan Latijn, zodat hij de geschriften van de medische wetenschap beter kon begrijpen.

En dat zet me aan het denken: wat ga ik in 2012 leren? Wordt het een cursus Turks of doe ik wat aan Engelse conversatie? Ga ik leren zeilen of wordt het toch schaatsen? Of ga ik eindelijk weer eens rijlessen nemen om het fileparkeren beter onder de knie te krijgen? Ik ben benieuwd naar de leerplannen van de lezers op Sargasso.