Een boeiend relaas van een mislukte terrorist

“Ik hou geen rekening met de mensen om me heen, het enige wat heilig is in mijn wereld is eigenbelang. Ik ben de duivel in mijn zelfgeschapen hel. En tegelijk is dit mijn paradijsje. Medelijden ken ik niet en haat is mijn eten. Het enige wat ik doe is overleven.”

Aan het woord is de “rotte-appel Marokkaan”, zoals hij zichzelf noemt, Yehya Kaddouri in zijn boek Lach met de Duivel. Hij werd op 27 september 2004 opgepakt wegens het voorbereiden van een aanslag op de Israelische ambassade in Den Haag en bedreigingen aan het adres van Geert Wilders en Ayaan Hirsi Ali. Hij was toen 17 jaar oud, bijna 18.

Hij was onlangs te zien in het programma Pauw & Witteman (zie onder), en ik denk dat weinig kijkers hem in bovengenoemde omschrijving van zichzelf herkend zouden hebben. Een charmante, intelligente en welbespraakte jongen, zo op het oog.

Maar zo kan het lopen als je op het verkeerde moment op de verkeerde plaats ter wereld komt, lijkt hij te willen zeggen. Kaddouri, kind van Marokkaanse ouders van de eerste generatie, groeide op in een dorp in Zeeuws-Vlaanderen. Echt gelukkig voelde hij zich pas tijdens de jaarlijkse vakantie in Marokko. “De reis terug was dan ook een reis van heimwee en verdriet”, schrijft hij. “Vaak regende het al als we België binnenreden.”

Als hij met de hoogste Cito-score van zijn klas naar het vwo gaat en net in de derde klas zit, boren twee vliegtuigen zich in de Twin Towers in New York. De wereld zal nooit meer hetzelfde zijn, hoor ik mijn voormalige collega’s nog roepen. En zo was het kennelijk ook aan de andere kant van de scheidslijn. Imams gingen een fellere toon aanslaan tegen Amerika en Israel. En in Nederland was juist Pim Fortuyn in opkomst. “Ik had het gevoel dat er in het Nederland van Pim Fortuyn geen toekomst voor mij was”, schrijft Kaddouri. Het waren de jaren van de moord op Theo van Gogh en de aanslagen in Madrid.

En zo begon zijn radicaliseringsproces (waarin godsdienst overigens niet of nauwelijks een rol speelt), met als directe aanleiding de moordaanslag van Israel op de oude, invalide en blinde sjeik Yassin, een van de oprichters van de radicale Palestijnse Hamasbeweging.

In een directe en en tot het eind boeiende stijl, weidt hij vooral uit over zijn ervaringen in de jeugdgevangenssen in Breda en Vught (waar hij op korte afstand van de terroristenafdeling verbleef, die Kaddouri wegens zijn leeftijd bespaard bleef). We lezen over de enorme solidariteit die er heerst tussen de jongeren ten opzichte van de leiding, het isolement, de extra straffen die worden uitgedeeld bij fout gedrag, en de verboden correspondentie en vaak vluchtige ontmoetingen met meisjes die onder toezicht zijn gesteld. En over Kaddouri’s voortdurende aanvaringen met jusititie, die zijn “PJI” (de zwaarste straf in het jeugdstrafrecht) telkens om hem onbegrijpelijke redenen verlengt.

We zien Kadouri ook langzaam van zijn radicale standpunten terugkomen. De “kankerjoden” (die hij eerst overal de schuld van gaf – overigens gebruikt hij die term ook voor het justitiepersoneel) worden mensen, hij wil nu alleen nog maar aanslagen plegen op militaire doelen en ten slotte keert hij zich helemaal van het terrorisme af. “Verdwaald in een verrotte ideologie had ik bijna mijn dierbaarste bezit, het leven zelf, weggegeven voor een doel dat het niet waard is om voor te vechten.”  De “ideologie van poep” noemt hij het in deze context, en dat vind ik nou precies de enige stilistische miskleun in het hele boek: banaal.

“Ik ben niet de alwetende, ook niet de alles begrijpende. Maar wel de alles vertellende, ik vertel alles wat ik op mijn hart heb. En daar hoort ook mijn frustratie over het overleven in Nederland bij.” Yehya komt in augustus 2008 dan eindelijk vrij. Maar deugen wil hij nog niet. De haat tegen de maatschappij is er nog.  De ideologie van de terreur heeft hij afgezworen, maar hij wil ook mooie kleiding en geld en kiest op zeker moment voor de “gewone” criminaliteit. Via een ripdeal wil hij met vrienden een illegale hennepkwekerij beroven. Ook dat mislukt, maar ze worden wel met wapens en inbraakgerei in de auto gepakt. Weer anderhalf jaar vast, tot ruim een jaar geleden.

Inmiddels heeft Kaddouri in ieder geval een boek op zijn naam. Met als slotzin: “Mijn laatste woord is voor alle jongens die nu weer vastzitten. Voor mijn vrienden en ikzelf die even de vrijheid hebben geproefd en daarna weer werden opgepakt.”

Bestel hier Lach met de duivel.