Uitgelicht

To ESM or not to ESM?

To ESM or not to ESM? ECHT KIEZEN - In het het debat over het ESM verdrag wordt door Kamerleden veel onzin beweerd. Politici die zeggen dat ze moeilijke keuzes maken maar doen dat juist niet en zadelen de burger met de rekening op. (meer...)

KlikTV

Lentecollege | De kracht van netwerken

Lentecollege | De kracht van netwerken ANIMATIE - Altijd mooi gemaakt en altijd interessant. In deze animatie van RSA gaat Manuel Lima in op het onderwerp van netwerken, of anders gezegd: problemen van georganiseerde complexiteit. (meer...)

Fascistische Gouden Dageraad vecht met politie

Fascistische Gouden Dageraad vecht met politie ENG - In Griekenland zijn de knokploegen inmiddels het internet af ..en de straat op. Fascistische Gouden Dageraad vecht in havenstad Patras met politie en terroriseert immigranten. (meer...)

Schuldencrisis

To ESM or not to ESM?

To ESM or not to ESM? ECHT KIEZEN - In het het debat over het ESM verdrag wordt door Kamerleden veel onzin beweerd. Politici die zeggen dat ze moeilijke keuzes maken maar doen dat juist niet en zadelen de burger met de rekening op. (meer...)

Europees federalisme

Europees federalisme OPINIE - Ik ben vermoedelijk de laatste Europese federalist in Nederland. Dat je een bepaalde visie als enige hebt is soms wat vervelend, maar het aardige is dat je in discussies met chauvinisten vroeg of laat altijd gelijk (meer...)

Data

Kijkcijfers: Champions League-finale van minuut tot minuut

ANALYSE - Aan de hand van de kijkcijfers per minuut kan je zien op welk moment Robben mist in de Champions League finale. (meer...)

Markt koopwoningen Nederland verliest 7 jaar

DATA - Een eenvoudige grafiek laat zien dat de markt voor koopwoningen nu terug is op het niveau van april 2005. Het einde van de daling is nog niet in zicht. (meer...)

Sark & Soto

Hapje eten bij Herpes Pizza?

Hapje eten bij Herpes Pizza? GRAPPIG - Sommige restauranthouders moeten wat langer nadenken over hun naam. (meer...)

Lekker rustig poepen

Lekker rustig poepen FOTOS - Als je moet, dan moet je. Maar doe het dan wel in stijl. (meer...)

Kennis

De vrije mens is een plattelandsbewoner

De vrije mens is een plattelandsbewoner LEZING - Het gedachtegoed van Jean-Jacques Rousseau wordt regelmatig verantwoordelijk gehouden voor totalitaire regimes als dat van Mao Zedong en de Rode Khmer. Is dat terecht? (meer...)

De eerste bommen op Rotterdam

De eerste bommen op Rotterdam Het is vandaag tweeënzeventig jaar geleden dat de Duitse luchtmacht Rotterdam bombardeerde. De Duitsers waren de Maas al overgestoken en daarmee was hun voornaamste strategische doel in feite al behaald. Ook de Nederlandse verdediging op de Grebbeberg was (meer...)

Advertentie

Boeken

De geschiedenis van mijn middelmatigheid

De geschiedenis van mijn middelmatigheid ESSAY – De zesjescultuur heeft een slechte naam in Nederland. Helaas. Ik ben zelf de vleesgeworden zesjescultuur. De zesminnetjescultuur zelfs: met zo min mogelijk inspanning een net goed genoeg resultaat behalen. Zo lang als ik mij kan herinneren (meer...)

Toeval is logisch

Toeval is logisch RECENSIE - De beste man moet aanvoerder zijn. Dat geldt voor Cruyff, maar ook in de politiek. (meer...)

Politiek

Dibi en Diepenhorst

Dibi en Diepenhorst COLUMN - Scheefwonen is niet verboden in Nederland, maar toch moest Tofik Dibi op de televisie uitleggen waarom hij nog steeds niet verhuisd is. (meer...)

Brief aan Sybrand van Haersma Buma

Geachte heer Van Haersma Buma, Allereerst gefeliciteerd met uw overwinning. U behaalde al in de eerste ronde een absolute meerderheid in de strijd om het CDA lijsttrekkerschap. In een veld van zes kandidaten 51,4 procent van de stemmen (meer...)

Muze

Zonder Titel #14

(meer...)

Kunst op Zondag | … en vliegwerk.

Kunst op Zondag | ... en vliegwerk. Met gekunstelde constructies wordt de eurocrisis bestreden. Laat kunst en vliegwerk over aan kunstenaars. (meer...)

Informatiemaatschappij

Piraterij schaadt de filmindustrie nauwelijks

Piraterij schaadt de filmindustrie nauwelijks ANALYSE - Het bioscoopbezoek in Europa blijft hoog. Impact van illegaal downloaden blijkt afwezig. Aanleiding om de hele Europese filmmarkt nader te analyseren om mogelijk effect te kunnen zien. (meer...)

Pakken wat je pakken kan

WEBCAST - Privacy en bedrijven is nog geen goede combinatie. Is er wel genoeg regulering? (meer...)

Leven

Death song – deel 2

Death song - deel 2 VERHAAL - Wordfeud is Scrabble, De Speld is de 1 aprilgrap, Jan Jaap van der Wal heeft een hoorspel gemaakt en zo zijn er meer oude ideeën die nu weer worden opgepakt. Laat ik ook maar zoiets proberen. (meer...)

De geschiedenis van mijn middelmatigheid

De geschiedenis van mijn middelmatigheid ESSAY – De zesjescultuur heeft een slechte naam in Nederland. Helaas. Ik ben zelf de vleesgeworden zesjescultuur. De zesminnetjescultuur zelfs: met zo min mogelijk inspanning een net goed genoeg resultaat behalen. Zo lang als ik mij kan herinneren (meer...)

Sociaal

Het kan ook gratis: bezuinigen op ICT

Voor het onderwijs is er nog veel laaghangend fruit als het om bezuinigingen gaat betoogt Rein Bijlsma, docent aan het AOC Groenhorst College en oprichter van de denktank 24/7 onderwijs. Met name ICT wordt daarbij over het hoofd (meer...)

Weet, eer u etnisch meet

OPINIE - Er zijn goede redenen om tegen etnische categorisering en registratie te zijn. Het zichtbaar maken van etnische doelgroepen levert namelijk geen kennis op over maatschappelijke problemen. De voorstanders komen uiteindelijk uit op een halfgare theorie over (meer...)

Media

Dibigate: onze eigen Twitterrevolutie

Dibigate: onze eigen Twitterrevolutie Twitter is volwassen geworden. Dat mogen we toch wel concluderen nu Nieuwsuur een speciale vrouwenstem heeft ingevlogen om gescreendumpte tweets voor te lezen. De aftrap was (tenminste, voor zover ik weet was dit de aftrap, misschien was het (meer...)

Zembla duikt onder met Illegalen

Zembla duikt onder met Illegalen   Een tijdje geleden zag ik op een tentoonstelling deze tekening uit De Zachte Atlas van Nederland van John Rothuizen. Rothuizen maakt een soort plattegronden in perspectief, die hij vol kalkt met anekdotes, waarnemingen en weetjes. Ik las, (meer...)

Rechtsstaat

Daalt het aantal overvallen echt?

ANALYSE - Het aantal overvallen daalt en de politie spreekt van een trend. Maar criminaliteitsanalist Therese Klok twijfelt daaraan. Lees haar stukken ook op haar weblog. (meer...)

Zorgverzekeraars neuzen in medische gegevens GGZ

Zorgverzekeraars neuzen in medische gegevens GGZ NIEUWS - Medewerkers van diverse zorgverzekeraars hebben persoonlijke behandelplannen en zelfs gespreksverslagen ingezien van cliënten in de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). Het gaat ook om niet-medici. (meer...)

Wereld

Egyptische verkiezingen: succes niet verzekerd

Egyptische verkiezingen: succes niet verzekerd ANALYSE - Er lijkt een keuze te zijn in Egypte. Maar dat is schijn. (meer...)

Elders in de wereld probeert men een rivier te schonen

ELDERS - India gaat de Ganges (weer) schoonmaken. En er lijkt zowaar wat dooi te zijn aan de grens tussen India en Pakistan. (meer...)

Gevolgen klimaatverandering op voedselproductie nu al merkbaar

CO2 is een meststof en dus goed voor plantengroei. Meer CO2 in de atmosfeer leidt dus tot meer groei. Dat is een veelgehoord argument onder klimaatsceptici. Een argument dat op zich correct is, maar volledig voorbijgaat aan (simpel gezegd) de capaciteit van CO2 om warmte vast te houden in de atmosfeer. Meer CO2 zou inderdaad moeten leiden tot meer groei, doch de (door sceptici betwiste) neveneffecten hiervan remmen de groei juist af. Een recente studie in Science heeft dit aangetoond.

Dat de planeet geleidelijk opwarmt (volgens menselijke maatstaven althans, volgens geologische standaarden uitzonderlijk snel) staat in feite buiten kijf. Dat klimaatveranderingen uiteindelijk gevolgen gaat hebben voor de voedselproductie is dan ook geen verrassing. Enerzijds kan door opwarming het groeiseizoen worden verlengd en zullen landen in een gematigd klimaat hiervan voordelen kunnen hebben. Anderzijds zullen er veel gebieden zijn, met name in ontwikkelingslanden, die meer te lijden krijgen van extreme droogte en ziektes. Droogtes leiden daarnaast tot een verhoogd verbruik van (drink)water, welke ook weer gevolgen heeft voor de dan toch al fragielere waterhuishouding in die gebieden. Ook kan in andere regio’s van de wereld extremere neerslag leiden tot misoogsten. Dat deze veranderingen nu al meetbaar blijken te zijn is echter wel een verrassing.

Allereerst, de voedselproductie neemt wel degelijk toe. Dit komt onder andere door verbeterde agrarische kennis die meer en meer wordt toegepast: slimmer grondgebruik, betere bemesting, schaalvergroting, intensivering van de landbouw, etc. Doch, zo blijkt uit de studie, die productie van maïs had theoretisch 3,8% groter moeten zijn dan nu het geval is en graan 5,5%. Aan de andere kant, rijst en soja blijken het nu juist iets beter te doen (respectievelijk 2,9% en 1,3% meer dan zonder klimaatverandering het geval zou zijn). Daarnaast schatten de onderzoekers dat klimaatverandering tot nu toe verantwoordelijk is voor 6,4% stijging van de voedselprijzen in de afgelopen 3 decennia.

Voor de sceptici onder ons: de auteurs geven volmondig toe dat hun onderzoek bol staat van aannames. Boeren zijn flexibel en kunnen door klimaatveranderingen hun gewassen aanpassen en zodoende andere of meer resistente soorten kweken. Echter, die onzekerheden kunnen ook de andere kant op gaan en in dat geval zijn hun onderzoeksresultaten tamelijk onderschat, aangezien hun modellen niet uitgaan van extreme weercondities die in één klap een volledige oogst kunnen vernietigen. Het onderzoeksresultaat kan derhalve min of meer beschouwd worden als een gemiddeld resultaat.

Gegeven het feit dat de wereldbevolking straks richting 9 à 10 miljard zielen zal gaan, die allemaal moeten eten en gezien het feit dat de opwarming van de aarde mondiaal bezien gestaag doorzet, kan dit grote gevolgen hebben voor de mondiale voedselvoorziening in de nabije toekomst. Als de gevolgen nu al meetbaar zijn, dan staan we aan de vooravond van een mondiale voedselcrisis.

Voor wat betreft de landbouw zelf, deze sector zal oplossingen moeten zien te genereren in de ontwikkeling van meer resistente rassen. Of deze oplossing afdoende zal blijken te zijn om straks over 40 jaar 9 miljard magen te kunnen blijven voeden is echter maar de vraag. Het is echter verstandiger om eens goed te kijken naar onze voedselconsumptie zelf, aangezien in de gehele voedselketen, van zaadje tot de biobak, er ontzaglijke hoeveelheden voedsel worden verspild.


  1. We produceren nu al genoeg voedsel voor 12 mld mensen. We mikken de helft weg …

  2. En van de overige helft verspillen we het merendeel door het inefficient in vlees om te zetten.

    De inhoud van het verhaal dekt de kop niet.

    Bovendien weten we dat de aarde sinds 7-10 jaar helemaal niet meer opwarmt (hoe dat komt even buiten beschouwing gelaten). Dat maakt de verbinding tussen de cijfers en de conclusie, laten we zeggen, non-existent.

    (Ja, de laatste 10 jaren waren de warmste, dat kunnen ze natuurlijk ook zijn als de opwarming daarvoor heeft plaatsgevonden. Hoeveel was het ook alweer, 0,4 of 0,7 graden, dat vergeet ik altijd.)

  3. 003

    Nou en? Dit is toch een wegwerpmaatschappij? Is et weer niet goed?

  4. @2, correctie: niet ‘we’ weten dat de aarde sinds 7-10 jaar niet meer opwarmt, maar ‘Bob’ weet dat de aarde niet meer opwarmt. Vertel het snel verder Bob, de wereld moet dit weten!

  5. 005

    /12monkeys

  6. 006

    @ 2. trends op korte tijdschaal zijn zelden significant, aangezien de jaarlijkse variatie in data te groot is om de geleidelijke verandering binnen tien jaar significant te noemen. Volg een eerstejaars statistiekcursus. Of kijk onderstaand filmpje.

    http://www.fool-me-once.com/2010/07/global-warming-has-stopped.html

  7. 007

    Bovendien hebben auteurs van science artikele gekeken naar periode van 1980 tot 2008. Dat de laatste 7 jaar niet significant warmer zijn geworden doet dan natuurlijk helemaal niets af aan de conclusie dat er de laatste dertig jaar een verband is waar te nemen tussen wél significante opwarming (of andere klimaatveranderingen) en voedselproductie.

  8. 008

    Tussendoorconclusie: the Information Age is becoming a human beauty.

  9. Klimaatverandering verantwoordelijk voor 5,5% minder tarwe- opbrengst:

    http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-13297004

    Rijst 10-20%:

    http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-10918591

  10. 010
    blablabla | 6 mei 2011 | 16:07

    Dit komt onder andere door verbeterde agrarische kennis die meer en meer wordt toegepast: slimmer grondgebruik, betere bemesting, schaalvergroting, intensivering van de landbouw, etc.

    Met dit soort opmerkingen heeft de auteur zichzelf direkt in de hoek van napraters en domoren geplaatst. Contradictio op Contradictio op Contradictio. Dit soort voorgeprogrammeerde ideetjes die geen koppeling met de “tastbare” werkelijkheid hebben zorgen voor de kwalitatieve achteruitgang in de voedselsector. Maar de heren “vergaderschaapjes” en “monsanto-aanbidders” hebben geen zelfstandig operende hersencellen meer om dat in te zien.

    Voor wat betreft de landbouw zelf, deze sector zal oplossingen moeten zien te genereren in de ontwikkeling van meer resistente rassen.

    dit is nou typisch zo’n opmerking die precies het tegenovergestelde van de praktijk weergeeft. Get real, verbouw zelf eens wat voedsel. (zonder round-up en dergelijke)

  11. 011

    Hee, ouderwets alarmistisch stukje. Hebben we een tijd niet gezien.

    De voedselproductie neemt toe, het klimaat is kennelijk geen belemmering om meer voedsel te produceren. Behalve dan in de ontwikkelingslanden, daar speelt het klimaat ineens wel een rol. Nee, niet dat die landen politiek totaal corrupt zijn. Dat speelt dan weer geen rol, armoede komt door ‘onze’ CO2.

    Voedselprijzen stijgen doordat we mais in onze benzinetank gooien in plaats van op te eten. Dat doen we dan weer omdat we denken zo CO2 emissies tegen te gaan. Niet dat het enig kwantitatief effect op de CO2 concentratie heeft, maar het voelt wel goed om duurzaam te tanken.

    En dit alles onder de aanname dat CO2, voor het eerst in de 4,5 miljard jaar geschiedenis van onze aarde, een significante driver voor klimaatverandering zou zijn.

    Wie lacht niet die de mens beziet.

  12. 012

    die productie van maïs had theoretisch 3,8% groter moeten zijn dan nu het geval is en graan 5,5%

    Die percentages zijn nog lager dan de productiviteitsverlaging die enkele Roundup Ready gewassen met zich meebrengen, om maar iets te noemen. Daar kun je dus niet de conclusie uit trekken dat het iets met klimaatverandering te maken zou hebben. Waarschijnlijk zul je dat sowieso niet kunnen aantonen; voedselproduktie is te sterk aan innovatie, variatie en het uitputten/verpesten van landbouwgrond en watervoorraden onderhevig om het toch al relatief trage effect van klimaatverandering te kunnen meten.

    Dat wil niet zeggen dat dat effect er niet is. Maar wel dat het zinloos is om het met productiecijfers in de hand te proberen te bewijzen.

  13. 6,4% stijging van de voedselprijzen in de afgelopen 3 decennia

    Ik ben benieuwd wat de factoren zijn die de overige 93,4% verklaren.

  14. 014

    Het is altijd weer een genoegen om te zien dat menig reaguurder inzake klimaatwetenschap meer verstand van zaken heeft dan diegenen die het onderzoek hebben verricht.

    Of er zitten reaguurders tussen die, gezien sommige gebruikte argumenten, nog les hebben gehad van schoolmeester De Mos.

    :)

  15. 015

    Schuur c. 14 Met die politieke trap achterna bevestig je mijn primaire indruk van je voedesl-verhaal: wat een gebazel!

  16. 016

    @15

    Iemand die een samenvatting van een science artikel zomaar in 16 woorden kan afdoen als gebazel, is of een genie, of een enorme flapdrol. Ik neig lichtelijk naar keuze 2, maar sluit niets uit.

  17. CO2 verhoogt de productie van groene planten. Niet omdat het een meststof is maar omdat het de grondstof is van de plantenstofwisseling. Als er een productiedaling is dan kan dat van zoveel factoren afhangen dat ik dat niet direct aan CO2 zou willen wijten zelfs al zeggen de auteurs dat ze op basis van de CO2 stijging een verhoging van de productie hadden verwacht.

    Landbouw is zo complex en van zoveel factoren afhankelijk dat een uiterst ingewikkelde statistische analyse nodig is om alle factoren te wegen en te analyseren. Ik vind het artikele verre van duidelijk.

    Naast CO2 is alleen al de temperatuur, de staat van de grond, de omliggende waterkwaliteit en algemeen de vervuiling van invloed.

    Ik zou voor een variatie van enkele procenten (+ en – al naar gelang het product) mijn handen niet in vuur durven steken over de invloed van CO2.

    En, @HPax, die politieke trap mag hoor. Dat is politiek en daar is blijkbaar alles geoorloofd, zelfs geloof (in iets) en religie. Je bent zelf een bazelaar. Iets met pot en ketel? Opzouten!

  18. 018

    @qwerty

    Landbouw is helemaal niet complex!!! Er is helmaal geen ingewikkelde statistische analyse noodzakelijk om alle factoren te wegen en te analyseren…Want het gaat hier immers niet over CO2 versus voedselproductie. Want wat dat betreft ben ik het niet met @Schuur eens!

    Het ligt allemaal veel simpeler en dichter bij huis…Laat ik jou de simpele vraag stellen…”heb jij het wel eens overwogen om te gaan boeren in dit land?” IK durf MIJN handen daarvoor in het vuur te steken dat jij dat nooit hebt overwogen!

  19. 019

    @qwerty, wat dat betreft steun ik Hpax…want ik vindt het persoonlijk ook gebazel!

    Klimatologisch onderzoek behoeft niet altijs de waarheid te zijn…

  20. 020

    Om ook over enkele decennia de (groeiende) wereldbevolking te kunnen voeden, moet de voedselproductie met 70% omhoog, stelt de FAO. En dat op hetzelfde areaal als dat we nu tot de beschikking hebben. De Nederlandse tuinbouw is hoogproductief (en efficiënt) en heeft zo een sterke uitgangspositie. Onze kennis krijgt steeds meer waarde (en erkenning).
    De impact van klimaatverandering op de Nederlandse (land- en) tuinbouw is overigens ook fors. Maar de verandering gaat geleidelijk. Tuinders hebben tijd om zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden, zo wijst onderzoek van het Landbouw-Economisch Instituut (LEI) in opdracht van het Productschap Tuinbouw uit (http://www.tuinbouw.nl/artikel/klimaat).
    In ons land geldt als bijzonder aandachtspunt de toename van extreme weersomstandigheden in relatie tot de toenemende kwetsbaarheid van de steeds (kapitaal)intensievere bedrijfssystemen. Buitenlandse concurrenten lijken meer last te gaan krijgen van de klimaatverandering. Al met al lijkt aanpassing goed te doen via technische ontwikkelingen en innovatie.

  21. 021
  22. @18
    Prima joh.
    Eens met HPax? Ieder kiest zijn eigen vrienden.
    In voor en tegenspoed zal ik maar zeggen.
    *wenst Ron het beste*

  23. 023

    Klimaatsceptici lijken op mensen die eraan vast hielden dat de aarde plat was, ook al zeilde me er inmiddels omheen. Hun motivatie: niet kunnen of willen accepteren dat de aarde eindig is.

  24. 024

    Leuk dat er uitsluitend gesproken wordt over de gevolgen van overbevolking (zie #1) en niet over het probleem zelf… tja, is niet erg mensvriendelijk om dat op te lossen.

  25. 025
    Seitsemän | 14 mei 2011 | 15:13

    Komt de daling niet gewoon omdat landbouwgrond wordt omgezet in nieuwe natuurgebieden? En de opkomst van biologische teelt wat ook een lagere opbrengst per ha heeft.
    Kijk je immers naar de opbrengst per ha bij reguliere teelt dan neemt die in NL al decennia gewoon toe.

  26. 026
    Hal Incandenza | 14 mei 2011 | 18:54

    @Seitsemän
    Ik maak me sterk dat jij het onderzoek in Science niet gelezen hebt.

PLAATS EEN REACTIE

Toegestane HTML tags

<a href="" title=""> <img alt="" align="" border="" class="" height="" hspace="" longdesc="" vspace="" src="" style="" width=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Ga naar een thema

Volg ons

  • Twitter
  • Facebook
  • RSS Feed
  • RSS Feed for Comments
  • YouTube

Waan van de Dag

Nieuwste reacties

Actieve discussies

Deel een link