Oproep

Vrijwilligers gezocht voor groot armoedeproject

Vrijwilligers gezocht voor groot armoedeproject OPROEP - Waar vallen de klappen van de crisis? Welke gemeenten en welke maatschappelijke groepen worden het hardste getroffen? Help Sargasso mee om daar inzicht in te krijgen in een vernieuwend project. (meer...)

Uitgelicht

Revolutionair lol trappen op het internet

Revolutionair lol trappen op het internet ANALYSE - De online sociale beweging Anonymous maakte het leven van tieners kapot met treiterij, maar schoot Tunesiërs te hulp toen Ben Ali’s regime de Jasmijnrevolutie probeerde neer te slaan. Hoe werkt deze ongrijpbare beweging, zonder formele leiders, (meer...)

KlikTV

Ergens tussen Amsterdam en Maarssen

OVERLAST - Hoezo sneeuwoverlast, horrorwinter, sneeuwpocalyps? (meer...)

De wereldgeschiedenis vertelt aan de hand van een hamburger

De wereldgeschiedenis vertelt aan de hand van een hamburger FILMPJE - Een leuk filmpje, snel, flitsend en vermakelijk. Even de wereldgeschiedenis in 10 minuten, vertelt beginnend bij een goedkope hamburger. (meer...)

Schuldencrisis

Het echte probleem van Griekenland

Het echte probleem van Griekenland Het echte probleem van Griekenland is niet economisch. Het is de onmogelijkheid om te hervormen. Het stroprige en opgeblazen staatsbestel maakt iedere poging tot verandering een Herculische taak en maakt iedere politieke belofte bij voorbaat een loze, stelt (meer...)

Een alternatieve visie op de Eurocrisis

Een alternatieve visie op de Eurocrisis In het dominante neoliberale discours wordt de Eurocrisis consequent voorgesteld als een probleem van ‘begrotingsdiscipline’. Daarmee wordt de aandacht afgeleid van falende financiële markten en van het echte probleem achter de crisis: scheve export-versus importverhoudingenm, zegt Alfred Kleinknecht (meer...)

Data

Vrijwilligers gezocht voor groot armoedeproject

Vrijwilligers gezocht voor groot armoedeproject OPROEP - Waar vallen de klappen van de crisis? Welke gemeenten en welke maatschappelijke groepen worden het hardste getroffen? Help Sargasso mee om daar inzicht in te krijgen in een vernieuwend project. (meer...)

Meer hotelovernachtingen in grote steden

Nederlandse hotels werden in 2011 drukker bezocht dan in 2010. In de eerste 10 maanden van het jaar steeg het aantal hotelgasten met 2,5 procent tot bijna 30 miljoen. Van vijf grote steden ontvingen Utrecht, Rotterdam en Maastricht (meer...)

Kennis

Teleportatie en diamanten

Teleportatie en diamanten ONDERZOEK - Hoe worden diamanten gebruikt om deeltjes en elektronen te dresseren? Nano-onderzoeker Ronald Hanson legt 't uit. (meer...)

Gedachtelezen met de bandrecorder

Gedachtelezen met de bandrecorder Zouden we binnenkort inderdaad echt gedachten kunnen lezen, zoals sommige wetenschapsredacties de afgelopen week meldden? Of zou het op zijn minst hoop kunnen bieden aan locked-in-patiënten, zoals anderen berichtten? Dat zou prachtig zijn; eindeloos kun je dromen over (meer...)

Advertentie

Boeken

Boekrecensie – Niemand in de stad

Drinken, feesten, luieren. Typische studenten spelen de hoofdrol in ‘Niemand in de stad’, de tweede roman van Philip Huff. Maar onder het studentikoze laagje schuilt meer. Vaders en verliefdheid leggen de echte basis van de vriendschap tussen de (meer...)

Onzekerheid troef? Het betwiste gezag van de wetenschap

RECENSIE - Wat is het grootste probleem bij het tanende gezag van de wetenschap? Zijn dat de plagiaatfratsen van Karl-Theodor zu Guttenberg? Of zijn dat de cijferknutsels van Diederik Stapel? Nee, dit soort uitwassen zijn randverschijnselen. (meer...)

Politiek

De anti-anonimiteitswet

OPINIE - U mag straks niet meer anoniem over straat. Dit komt door wat men in de volksmond het boerkaverbod noemt, maar dat verhult de ware aard van het wetsvoorstel. (meer...)

Het radicale middenveld

De ideologie van de carnavalsvereniging, zou je het dogma van het maatschappelijk middenveld waar het CDA traditioneel op leunt, kunnen noemen. Niet het heil van de staat of de markt, maar zoals dat met tenenkrommende christelijke oprechtheid wordt (meer...)

Muze

Duurzaam dichten in de wegwerpmaatschappij

Duurzaam dichten in de wegwerpmaatschappij COLUMN - Het is nog niet zeker of het winnende gedicht van de duurzame gedichtenwedstrijd afgedrukt zal worden op een pak halfvolle biologische melk, want de verpakkingsproducent is in financiële problemen geraakt. (meer...)

Canta Ballet

Canta Ballet KUNST - Dat ik ‘t de laatste tijd zo vaak over de Canta heb, komt niet alleen omdat ik bezig ben met een boek over dit autootje. Mijn boek, De Benenwagen, is namelijk onderdeel van een veel groter (meer...)

Informatiemaatschappij

Revolutionair lol trappen op het internet

Revolutionair lol trappen op het internet ANALYSE - De online sociale beweging Anonymous maakte het leven van tieners kapot met treiterij, maar schoot Tunesiërs te hulp toen Ben Ali’s regime de Jasmijnrevolutie probeerde neer te slaan. Hoe werkt deze ongrijpbare beweging, zonder formele leiders, (meer...)

Google gaat ook censureren

De belofte van vrije wereldwijde communicatie via het internet wordt steeds moeilijker haalbaar. Nationale wetgeving en bedrijfsbelangen domineren. (meer...)

Leven

Trouw met mij

Trouw met mij VERHAAL - Evlen benimle is de Turkse versie van datingshows als Take me out. Maar hier gaat het niet om een gezellig avondje uit, maar om de real deal. Er zal getrouwd moeten worden. (meer...)

Bedrijfscultuur bij Defensie werkt als een bermbom

Bedrijfscultuur bij Defensie werkt als een bermbom OPINIE - Hackers rekruteren voor Defensie is ongeveer hetzelfde als krakers vragen om te gaan werken voor een projectontwikkelaar. Dat moet je niet willen, zegt organisatiepsycholoog Marlies Brenters in deze gastbijdrage. (meer...)

Sociaal

Revolutionair lol trappen op het internet

Revolutionair lol trappen op het internet ANALYSE - De online sociale beweging Anonymous maakte het leven van tieners kapot met treiterij, maar schoot Tunesiërs te hulp toen Ben Ali’s regime de Jasmijnrevolutie probeerde neer te slaan. Hoe werkt deze ongrijpbare beweging, zonder formele leiders, (meer...)

Winteropvang: duizenden daklozen vermist?

Winteropvang: duizenden daklozen vermist? Nieuws en opinie- Het aantal daklozen in het nieuws komt niet overeen met de CBS-statistieken. Bezuinigingen zorgen er voor dat de cijfrs weer kloppen. (meer...)

Media

Trouw met mij

Trouw met mij VERHAAL - Evlen benimle is de Turkse versie van datingshows als Take me out. Maar hier gaat het niet om een gezellig avondje uit, maar om de real deal. Er zal getrouwd moeten worden. (meer...)

Google gaat ook censureren

De belofte van vrije wereldwijde communicatie via het internet wordt steeds moeilijker haalbaar. Nationale wetgeving en bedrijfsbelangen domineren. (meer...)

Rechtsstaat

De anti-anonimiteitswet

OPINIE - U mag straks niet meer anoniem over straat. Dit komt door wat men in de volksmond het boerkaverbod noemt, maar dat verhult de ware aard van het wetsvoorstel. (meer...)

Ik ben een lafaard

BANG - De priester is een moediger mens dan ik. Veel moediger. Het is niet de eerste keer dat hij is bedreigd vanwege zijn aandacht voor de georganiseerde criminaliteit. (meer...)

Wereld

Arabische Lente slaat Palestijnen niet over

ANALYSE - De Arabische Lente lijkt voorbij te gaan aan de Palestijnen. Toch gebeurt er wel degelijk iets: Hamas en Fatah lijken naar elkaar toe te groeien. (meer...)

Rosenthal doet het weer

Rosenthal doet het weer ANALYSE - Minister Uri Rosenthal blokkeert weer een kritische internationale verklaring over Israel. Waar maakt hij zich eigenlijk zo druk om? (meer...)

Leesvoer

Hier spreekt Radio Gleiwitz!

SMS Schleswig-Holstein beschiet de Westerplatte (Foto: Wikimedia Commons)

De feiten lijken voor zich te spreken. Op 1 september 1939 begon met de Slag om Westerplatte, nabij de Vrije Stad Danzig, de Duitse aanval op Polen en daarmee de Tweede Wereldoorlog. Precies 6 jaar en één dag later, op 2 september 1945 kwam met de officiële capitulatie van Japan een einde aan het bloedigste conflict aller tijden. 2192 dagen na de invasie van Polen, stond de teller op iets tussen de 62 en volgens de zwartste schattingen zelfs 78 miljoen doden.

Vaak wordt de Poolse soldaat en stationschef van het Westerplatte-Gdánsk station Wojciech Najsarek genoemd als eerste oorlogsslachtoffer. Enkele minuten na de eerste salvo’s vanaf het Duitse slagschip SMS Schleswig-Holstein en de landing van de eerste Duitse Stoßtruppen werd de onfortuinlijke Najsarek, die ongetwijfeld poolshoogte kwam nemen, getroffen door Duits mitrailleurvuur. Het was 4:50 in de vroege ochtend van 1 september 1939.

Toch viel het eerste slachtoffer van WO II eigenlijk al een dag eerder, in wat bekend staat als het Gleiwitz-incident.

Na de ondertekening van het geheime Molotov-Ribbentrop pact op 24 augustus, waarmee Stalin en Hitler een niet-aanvalsverdrag hadden gesloten, had Hitler zijn handen vrij voor de door hem zo vurige gewenste Poolse campagne. De aanval op Polen, ook bekend als Fall Weiß, werd amper een week later ingeleid door een in scene gezet grensincident. Het was Hitler’s bedoeling om de Duitse invasie van Polen te doen voorkomen als gerechtvaardigde reactie op Poolse agressie in de grensstreek.

Franz Honiok

Onder commando van Sturmbannführer Alfred Naujocks overvielen als Poolse soldaten verklede SS-troepen in de avond van 31 augustus het kleine radiostation te Gleiwitz (Gliwice), gelegen vlak bij de grens tussen Polen en Duitsland. Zeer pikant detail is daarbij dat de gebruikte uniformen waarschijnlijk werden vervaardigd in het atelier van Oskar Schindler. De bedoeling was om een nationalistische radioboodschap in het Pools uit te zenden om de Duitse publieke verontwaardiging aan te wakkeren. Franz Honiok, een onfortuinlijke Duitse boer en handelaar in landbouwmateriaal, werd ingezet als zondebok. Honiok, een man met sterke pro-Poolse sympathieën werd op 30 augustus opgepakt door de Gestapo, juist voor dit doel. Hij moest doorgaan voor een Poolse rebel.

Wat er daarna gebeurt heeft alles weg van een klucht. Rond acht uur ‘s avonds overvallen de ‘Poolse rebellen’ het radiostationnetje, waarbij het drie-koppige Duitse personeel wordt gekneveld. Er is echter geen microfoon voorhanden. Tamelijk logisch zo blijkt al heel snel: Gleiwitz is slechts een relaisstation voor Radio Breslau, tientallen kilometers verderop. Lichtelijk wanhopig vindt men uiteindelijk een noodkanaal, normaal alleen in gebruik voor calamiteiten als noodweer en overstromingen. Daarop worden door Karl Hornack, een soldaat die enig Pools spreekt, de historische woorden gesproken: “Attentie! Dit is Gliwice. Het radiostation is in Poolse handen.” Van de vele tienduizenden Duitsers die op dat moment via radio Breslau naar lichte muziek luisterden, heeft waarschijnlijk vrijwel niemand ook maar iets meegekregen van deze radioboodschap van de ‘Poolse opstandelingen’.

Het gaat daarna van kwaad tot erger. Franz Honiok, inmiddels weer enigszins bij kennis, werd bij de ingang van het radiostation in zijn achterhoofd geschoten. De kort daarop gealarmeerde lokale politie nam foto’s van Honiok’s lichaam. Deze foto’s werden direct door de Gestapo geconfisqueerd. Berlijn bleek echter niet tevreden met de foto’s en de Gestapo keerde later die avond terug voor een nieuwe fotosessie. Het lichaam van Honiok werd anders neergelegd en een tweede lijk werd toegevoegd, maar ook deze mis-en-scène bleek uiteindelijk weinig bruikbaar voor het beoogde propagandadoel. De twee lijken verdwenen daarna spoorloos. Het Gleiwitz incident was overigens onderdeel van een aantal andere, even amateuristisch opgezette grensincidenten door de SS en de inlichtingendiensten.

Hoewel Gleiwitz vanuit propagandaoogpunt een totale mislukking werd, werd de Duitse oorlogsmachinerie toch in werking gesteld. Op de avond van 1 september sprak Adolf Hilter, in de herkansing, alsnog in de Reichstag de doorzichtige leugen uit dat de Polen de daadwerkelijke agressors waren: “Polen hat nun heute nacht zum erstenmal auf unserem eigenen Territorium auch mit bereits regulären Soldaten geschossen. Seit 5 Uhr 45 wird jetzt zurückgeschossen! Und von jetzt ab wird Bombe mit Bombe vergolten!

Op 3 september 1939 verklaarden Engeland en Frankrijk Nazi-Duitsland de oorlog, iets wat Hitler had hopen te vermijden. Pas op 7 september capituleerden de tientallen Poolse verdedigers bij Westerplatte. Zij hadden ruim een week op heroïsche wijze weerstand geboden tegen een Duitse overmacht die daarbij enorme verliezen moest incasseren. Na de snelle verdeling van Polen in een Duitse- en Soviet-invloedssfeer, raakte de oorlog vanaf het voorjaar van 1940 in een stroomversnelling. Tot september 1945 zou het bloedvergieten niet meer stoppen, met als apotheose de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki.

De vermoedelijk laatste dode van WO II viel echter heel wat later dan 1945. In 2007 berichtte de Daily Mail over Leslie Croft, een Britse veteraan van de Italiaanse campagne. Op 86-jarige leeftijd overleed Croft volgens een lijkschouwer in het ziekenhuis van Rotherham zonder twijfel als gevolg van een granaatscherf, die al sinds 1943 in zijn dunne darm zat.


  1. Mbt tot de rol van Oskar Schindler als degene die de uniformen leverde die gebruikt werden in de operatie in Gleiwitz en elders, bestaat veel onduidelijkheid. Niet iedereen acht dit even waarschijnlijk. Op de site van “[url=http://www.holocaustresearchproject.org/survivor/schindler.html] holocaustresearchproject.org[/url] het volgende hierover, zonder bronvermelding.

    “The incident had to appear to be an act of aggression committed against the station by a force of Poles. Documentary ?proof? of Polish aggression would be made available, along with German convicts decked out in Polish uniforms.

    The man who was to supply the necessary equipment for this operation was Oskar Schindler. The Schindler?s apartment was filling up with large cardboard boxes, uniforms, weapons, identity cards and even Polish cigarettes. According to Mrs Schindler who was privy to her husband?s activities, their greatest problem was with the Polish Counter Intelligence Services, who were paying attention to their flat.

  2. En ik maar denken dat het eerste slachtoffer van elke oorlog de waarheid was.

PLAATS EEN REACTIE

Toegestane HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Ga naar een thema

Volg ons

  • Twitter
  • Facebook
  • RSS Feed
  • RSS Feed for Comments
  • YouTube

Waan van de Dag

Nieuwste reacties

Actieve discussies

Deel een link