Robert Vuijsje reageert op stellingen

Hassan Bahara legde schrijver Robert Vuijsje onlangs enkele stellingen voor in Contrast, tijdschrift voor diversiteit. Vuijsjes boek Alleen Maar Nette Mensen is omstreden, omdat uit verscheidene hoeken beweerd zou worden dat het een racistisch boek is. Sargasso plaatst Vuijsjes reactie als gastbijdrage.

Naast veel lof en de grootste literaire prijs van België (de Gouden Uil), ontving de roman Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje de nodige kritiek. ”Klompendanserige stijl”, “Seksistich” en “racistisch” waren maar enkele van de kwalificaties die zowel boek als schrijver in het gezicht kreeg gesmeten. Tijd dus voor Robert Vuijsje om zich tegen zijn grootste criticasters te verweren. En om een paar fans aan het woord te laten.

“Blanke mannen gaan naar zwarte getto’s om exotische vreemdelingen op te pikken, iemand die niet van hun soort is. Meestal doen ze dat om hun eigen milieu te schofferen: kijk, ik ben anders dan jullie, ik haat jullie. Ze exploiteren zwarte mensen voor hun rebellie. Dat is au fond racistisch.” Amerikaanse Nobelprijswinnares en schrijver Toni Morrison (zwart)

Vuijsje: “Tja. Zoals zij het bekijkt, zo heb ik er zelf nog nooit over nagedacht. Als ik voor mijzelf spreek: iedereen heeft een bepaalde smaak van wat hij of zij aantrekkelijk vindt. Voor mij zijn dat toevallig zwarte vrouwen. “

“Met zijn karikaturale seksuele fantasieën berokkent Vuijsje schade. Straks komt dit boek op de literatuurlijst op school en dat vind ik heel erg. Jongeren hebben juist behoefte aan positieve voorbeelden.” Cultureel antropologe Irma Accord (zwart)

Vuijsje: “Bij deze uitspraak denk ik: zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten. Als je zelf dat soort gedachtes hebt, dan ga je er van uit dat andere mensen dat ook zullen hebben. Dat is gewoon niet zo. Het zijn ook zoveel denkfouten op elkaar gestapeld dat je denkt: hoe komt iemand hier bij? Volgens mij zijn jongeren heus wel in staat om dit boek niet als de absolute waarheid te beschouwen. Ze kunnen vast veel verder kijken.”

“Vuijsjes stijl doet nogal klompendanserig aan. Zijn boek is goed geschreven zoals boodschappenlijstjes goed zijn geschreven.” Literatuurcritica Marja Pruis (blank)

Vuijsje: “Ik heb nog nooit iets van Marja Pruis gelezen, dus ik heb geen mening over haar stijl. Ik heb ook nog nooit iemand gehoord die zei: ‘Zeg, heb jij dat boek van Marja Pruis al gelezen?’. Ach ja, misschien moet je wel zelf goed kunnen schrijven om iets goeds te kunnen herkennen. Simpel schrijven is volgens mij nog veel moeilijker dan heel bloemrijk schrijven, ala ‘zijn glimlach was net als de zon’ of zoiets. Hele simpele, directe taal, dát is voor mij goed schrijven.”

“Ik vind het boek prikkelend, confronterend, ik amuseer me enorm” Vriendin van Robert Vuijsje: Lynn Spier (zwart)

Vuijsje: “Negen van de tien vrouwen die ik spreek vinden het boek leuk. Via Hyves krijg ik ook veel berichten van zwarte vrouwen die mij schrijven dat ze genoten hebben van Alleen maar nette mensen. Dat is de zwijgende meerderheid die overschreeuwd wordt door de vrouwen die kritiek hebben. Daardoor lijkt het alsof het de communis opinio is onder zwarte vrouwen dat mijn boek niet deugt.”

“Alleen maar nette mensen is een fictief verhaal met, naar ik hoop, realistische en actuele elementen. Ik verheug me op dat boek en zal seksistische opmerkingen die ik ga tegenkomen niet op mezelf betrekken. Ik stel voor dat alle andere lezers dat ook niet doen.” Actrice, zangeres, schrijfster Manoushka Zeegelaar Breedveld (zwart)

Vuijsje: “Enerzijds zeg ik: dit is een roman, het is fictief. Anderzijds zeg ik ook: dit is hoe het er in de werkelijkheid aan toe gaat. Nu zijn er mensen die zeggen dat die twee aspecten niet samen kunnen gaan. Maar volgens mij kan dat wel. Als ik zeg dat dit boek de werkelijkheid beschrijft, wil dat niet betekenen dat het een blauwdruk is voor alle gevallen. Het boek is geen allesomvattend, sociologisch onderzoek waarin een accuraat beeld wordt geschetst van heel Amsterdam. Het is mijn werkelijkheid, niet meer en niet minder, en die beschrijf ik.”

”Het boek laat zien wat er achter de maskers van de witte elite schuilgaat. It hurts, man! Maar ik zeg je: who fucks with my sister, fucks with me!” Programmamaker Guilly Koster (zwart)

“Sommige Surinamers zijn nogal, zeg maar, emotionele mensen. Tijdens een discussieavond over het boek, waar veel Surinaamse mensen aanwezig waren, ontstond er een atmosfeer waarin nog meer van dit soort uitspraken werden gedaan. Een half Surinaams meisje van de Volkskrant, dat ook bij de avond aanwezig was, vond dat de uitspraken wel een beetje hout sneden. Maar toen ze een paar dagen later haar vader over het boek sprak, zei die tegen haar dat al die klagende Surinamers totale wartaal uitsloegen. Dit soort uitspraken bewijzen ook de stelling van het boek, namelijk dat de multiculturele samenleving voor heel wat verwarring kan zorgen.”

“Als Vuijsje thematisch nu niet al zijn kruit verschoten heeft, staat ons nog veel moois te wachten.” Literatuurcritica Danielle Serdijn (blank)

“Ik ben bezig met mijn tweede boek waarin de hoofdrolspeler een beroemde televisiepersoonlijkheid is, maar waarom hij precies beroemd is, is niet helemaal duidelijk. In mijn werk als journalist heb ik meer dan tien jaar beroemde mensen geïnterviewd en tijdens al die interviews is mij opgevallen dat ze door hun roem een beetje in de war zijn geraakt. Ik denk dat ik zelf niet zo snel in de war raken zou raken als ik echt beroemd werd.”

Alleen maar nette mensen is inmiddels ook genomineerd voor de Selexyz Debuutprijs.