Zonder Twitter, geen fluwelen revolutie?
Een halfjaar geleden schreef ik een artikel over internet. Ik stelde dat internet geen onderscheid maakt tussen expert (journalist) en amateur (hobbyblogger). Iedereen kan journalistje spelen, maar niet iedereen houdt zich aan de journalistieke mores. Bronvermelding, wederhoor en het checken van feiten zijn aan de meeste internetters niet besteed. Mijn conclusie luidde: ‘Op internet is het kritisch bekijken van de bron en de bronvermelding nóg belangrijker, dan bij de oude media.’ Een halfjaar later onderschrijf ik die conclusie nog steeds. Echter, in mijn analyse van een halfjaar geleden miste ik een levensgroot voordeel van het medium internet. In een land zonder onafhankelijke ‘oude media’, is de nieuwe media de enige informatiebron.
Zonder communicatiemiddelen als Twitter, Facebook en Youtube zou het er in Iran wel eens totaal anders hebben kunnen zien. Net als nu, zouden journalisten na de ‘zege’ van Ahmadinejad het land zijn uitgekieperd. Zonder ooggetuigen, zou het nieuws wegebben van de voorpagina. Het journaal zou er steeds minder aandacht aan besteden. Geen journalisten? Dan ook geen nieuws. De protesterende Iraniërs zouden zich alleen voelen staan in hun hopeloze strijd. En de machthebbers? Zij zouden zich onbespied weten. Er zouden wat berichten doorsijpelen over stembusfraude, hier en daar wat buitensporig geweld en een enkele opgepakte oppositieleider. Meer niet. De werkelijke impact en betekenis van de gebeurtenissen zou langs ons heengaan.
Hapklare brok
Door internet is Iran geen ‘ver van mijn bed show’ meer. Na het gedwongen vertrek van de buitenlandse journalisten is de verslaggeving niet gestopt. Integendeel. Journaals, kranten en andere nieuwsmedia berichten dagelijks over de ontwikkelingen in Iran. De oude media verpakken alle brokjes van de nieuwe media, tot één hapklare brok nieuws. Maar het gaat verder. De burgers van Iran zijn niet alleen de zender van het nieuws, zij zijn ook ontvanger. Er ontstaat een dynamische wisselwerking, die niet alleen de verslaggeving beïnvloed, maar ook de gebeurtenissen. Doordat de burgers zich de omvang én de impact van hun protesten realiseren, blijven zij massaal protesteren. Doordat de machthebbers zich gezien weten, zullen zij minder bruut optreden.
Correspondenten
De afloop van gebeurtenissen is onzeker. Veel websites zijn afgesloten door het regime, maar Iran is te laat met dit hermetisch afgrendelen. De Iraniers laten zich niet meer afsluiten van de buitenwereld. Ik hoop dat de nieuwe media kunnen bijdragen aan meer democratie in Iran. Het is grappig dat een vriendensite, een videosite en een babbelboxachtige site, de rol van nieuwsbron kunnen overnemen. Wat is het verschil tussen de verslaglegging in Nederland vóór en na het vertrek van de buitenlandse journalisten? Ik zie het niet. De oude media maakt handig gebruik van de nieuwe media, waardoor we de correspondenten in Iran nauwelijks missen.
Of eigenlijk: ‘Het land heeft nu 65 miljoen correspondenten!’
