Fiscaal onverantwoordelijk
Twee groepen berichten deze week waren bij mij de druppels die de emmer deden overlopen. De eerste betrof de reacties op het besluit van de AFM om bij verstrekking van hypotheken oversluiting te verbieden. De bouw, de hypotheekverstrekkers en de politiek doken er gelijk op. Het was te belachelijk voor woorden en een doodsteek voor de starters op de woningmarkt. Mag je niet doen in deze toch al moeilijke tijden.
De tweede groep berichten kwam als gevolg van de uitspraken van het IMF. Die gaven aan dat de vooruitzichten voor de economie iets beter werden, maar dat de banken nog veel meer slechte leningen hadden dan voorzien. Hiervoor zouden de overheden geld moeten vrijmaken om alsnog financiele instabiliteit te voorkomen. Een paar honderd miljard zou toch snel nodig zijn.
Samengevat: fiscaal onverantwoord gedrag moet je vooral blijven steunen.
Maar daar ben ik het dus niet mee eens.
Laat ik eerst aangeven dat ik mezelf zie als fiscaal conservatief wat betreft mijn eigen financiën. Ik leen niet tenzij zich extreme omstandigheden voordoen en ik wil nooit een hypotheek die meer bedraagt dan 75% van de WOZ waarde. Een verbouwing doe ik pas na sparen, idem bij grote aanschaffen. Mijn pensioen wordt weliswaar voor een deel in aandelen belegd, maar daarbij heb ik voor de meest voorzichtige opties gekozen.
En ik vind dat heel normaal. Ook al werd ik de laatste tien jaar door diverse mensen beschimpt omdat ik niet het maximale “uit de markt en de belastingen” haalde.
En deze lijn trek ik ook door als ik naar de overheid kijk. Ook al verklaart iedereen me voor gek, ik vind dat het verboden moet worden dat een overheid meer geld uitgeeft dan ze bezit. Doe je dat niet, verplaats je alleen maar de problemen naar de toekomst. En problemen naar de toekomst verplaatsen is voor mij hetzelfde als de problemen niet zelf oplossen maar aan je nazaten overlaten. Onbeschoft en stom.
Daarom ben ik dus ook heel erg tegen het nog verder steunen van banken door de staat. Natuurlijk begrijp ik ook wel dat hiermee de onrust op de markt toeneemt. Maar waarom moeten mijn belastingcenten en die van mijn nageslacht gebruikt worden voor bedrijven die zich onverantwoordelijk hebben gedragen en dus eigenlijk gewoon failliet horen te gaan? Waarom moet ik meebetalen aan het in stand houden van de bonussen en hoge salarissen van mensen die aantoonbaar incompetent zijn gebleken en bovendien een gevaar voor de wereldeconomie?
Ze worden bedankt.
En welke zekerheid hebben we dat het helpt? De eerste ronde steun heeft de banken er niet toe gezet om meer te gaan lenen aan bedrijven voor nieuwe investeringen. En de rentes van leningen blijven gewoon lekker hoog. De overheid had nog beter het geld kunnen gebruiken om zelf leningen te verstrekken (maar dat druist weer in tegen mijn eerder genoemde principe).
Dan even over die tophypotheken waar de AFM een stokje voor wilde steken. Het zou de doodsteek zijn voor de starters en de woningmarkt in het geheel. Ja, dat klopt. Sterker nog, dat moet ook. Tenminste een jaar of twee. Tot de gebakken lucht uit de woningmarkt is. De huizenprijzen zijn gewoon 30 tot 40 procent te hoog. De prijsstijgingen zijn er alleen maar gekomen omdat iedereen teveel geld kon lenen. Leningen die eigenlijk onverantwoord waren.
Waarom is het tegenwoordig normaal om als 28 jarige jezelf helemaal in de schulden te steken zonder dat daar voldoende waarde tegenover staat? Waarom moet het eerste huis helemaal voorzien zijn van een nieuwe keuken, een nieuwe badkamer, een compleet nieuwe tuininrichting en ook nog eens nieuwe meubelen? Waarom niet een paar jaar op sinasappelkratjes zitten en sparen voor de volgende stap?
Kennelijk wordt dat tegenwoordig gezien als “fiscaal onaantrekkelijk”. Ik noem het gewoon jezelf rijk rekenen. En dan is het een kwestie van wachten tot er ergens iets fout gaat. Dan merk je pas hoe moeilijk je het jezelf gemaakt hebt.
En dat gedrag wil iedereen nog een tijdje stimuleren. Mijn broek zakt er van af.
Daarbij komt nog dat doordat er veel mensen met een tophypotheek zijn, de banken wat extra risicomarge in hun kostenberekeningen moeten stoppen. Want de kans dat iemand een tophypotheek niet kan afbetalen die 4,5 keer zijn salaris is, is groter dan iemand die maar 2,5 keer zijn salaris aan hypotheek heeft.
En dus zit er wat extra marge in de rentetarieven. En dus betaal ik mee voor die mensen die het graag breed laten hangen.
Ze worden bedankt.
Als ik dan toch bezig ben, sleur ik gelijk de babyboomers nog even door het slijk. Die staan immers nu lachend aan de zijlijn te kijken. Hun hypotheken zijn ongeveer wel betaald, ze hebben de zekerheid dat ze niet na hun 65ste hoeven door te werken en dat de generatie na hun dat wel gaat doen om hun pensioen veilig te stellen.
Als er één generatie fiscaal onverantwoord is (als geheel) is het wel de babyboomgeneratie. Dat is die generatie die eindeloos heeft kunnen studeren op kosten van de staat (kan niet meer). Dat was die generatie die rustig een tijdje een fatsoenlijke werkeloosheidsuitkering kreeg als het nodig was (je mag nu blij zijn als je niet gelijk in de bijstand komt). Dat was die generatie waar de eersten een tijdje vervroeg met pensioen konden (vergeet het maar komende generaties, sterker nog, die mogen blij zijn als ze op hun 67ste met pensioen mogen). En dat werd allemaal opgebracht door schulden te maken die latere generaties moesten gaan afbetalen.
En weet je wat, doordat ze niet van die hoge sociale lasten hadden en veel meer zekerheden, durfden ze ook makkelijker huizen te kopen. Voor steeds meer geld. Het geld dat ze dus niet in het collectief stopten, maar in hun eigen oudedagvoorziening, mede dankzij de royale sponsoring middels de hypotheekrenteaftrek. Daar gaan ze straks van genieten terwijl ze kijken naar de zwoegende en ploeterende generaties na hun die het waarschijnlijk toch zonder die hypotheekrenteaftrek moeten doen. Het zou me niet verbazen als ze dan tegen elkaar zouden zeggen “Dat hadden wij toch beter geregeld in onze tijd”.
Ze worden bedankt.
Kortom, ik heb geen zin meer om mee te betalen aan andermans fiscale onverantwoordelijkheid.
Jammer dat ik geen manier zie om er onderuit te komen.
Voor alle duidelijkheid, in bovenstaand stuk zijn feitelijkheid, onderbouwing, hoor/wederhoor en meer van die dingen van ondergeschikt belang.

