Omstreden plan Wallen stilgelegd
Bijdrage in Sargasso’s zoektocht naar het ‘Slechtste Idee der Lage Landen Year 2008′. Begin 2009 wordt de SILLY 2008 toegekend en symbolisch uitgereikt.

De gemeente Amsterdam is per direct gestopt met het opkopen van panden op de Wallen om de bestemming ervan te wijzigingen. Burgemeester Job Cohen maakte gisteren bekend dat het college van B&W zal wachten totdat de gemeenteraad zich heeft uitgesproken over de plannen om het aantal prostitutieramen, coffeeshops en souvenirwinkels te verminderen (nu.nl).
Hiermee is een voorlopig halt toegeroepen tot wat misschien wel Het Slechtste Idee van de Lage Landen is: de Amsterdamse Wallen omvormen tot een openlucht museum met gesubsidieerde haute couture boetieks en de raamprostituees verdrijven in de illegaliteit. Het levenswerk van PvdA wethouder Lodewijk Asscher (1974) die in zijn boekje Nieuw Amsterdam (2005) al pleitte voor het verdwijnen van de Wallen zal wellicht nu nooit van de grond komen. Er zijn immers veel onderbouwde bezwaren te maken tegen de rücksichtslose aanpak in het Plan 1012, een meerderheid in de Amsterdamse gemeenteraad heeft dat nu ook door.
In den beginne deinsden betrokkenen en politici nog terug voor de demagogie van de jonge wethouder Asscher. Iedereen die immers kritiek uitte op zijn Plan 1012 was volgens Asscher medeplichtig aan vrouwenhandel, mishandeling en uitbuiting, discussie gesloten. Maar de kritiek zwelt aan en ook de steun onder de buurtbewoners is lager dan de PvdA wil doen geloven (Folia). Sargasso peilde de standpunten van de gemeenteraadsfracties en kwam tot de conclusie dat er nu al een meerderheid (22 vs. 23 zetels) is die het huidige Plan 1012 afkeurt. Waarschijnlijk zullen de bezwaren tegen Plan 1012 van Stichting de Rode Draad: belangenvereniging voor prostituees, het ondernemersplatform 1012 en andere praktijkdeskundigen die wonen en werken op de Wallen PvdA-raadsleden die ontvankelijk zijn voor Ratio & Reden nu ook over de streep trekken om deze democratische meerderheid tégen het Plan 1012 verder te vergroten.
Wie zich verdiept in de gevolgen van Plan 1012 voor de positie van de prostituees ziet dat het plan juist wel eens heel negatief voor deze kwetsbare groep kan uitpakken. Zo vernam Sargasso dat GroenLinks wethouder Marijke Vos zich zeer ongemakkelijk voelt over de gevolgen van Plan 1012 voor de prostituees. Terwijl de huidige situatie van een gelegaliseerde prostitutie sector zich leent voor controles en transparantie werkt het Plan 1012 toe naar een situatie waarin vrouwenhandelaren vrij spel hebben. De uitwerking van Plan 1012 is zo averechts dat men zich kan afvragen of wethouder Asscher werkelijk zo begaan met deze vrouwen? Of gaat het hem meer om het oppervlakkig oppoetsen van de stad ter meerdere glorie van zijn eigen prestige? Zo slecht willen we toch niet denken over een ambitieuze PvdA wethouder, of wel?
De fracties in Amsterdamse gemeenteraad zijn niet onverdeeld positief over het Plan 1012, dit zou de makers ervan nu wel eens kunnen gaan opbreken als het omstreden plan nu eindelijk democratisch getoest gaat worden. Sargasso vroeg enkele gemeenteraadsfracties naar hun standpunt over Plan 1012 en verzamelde tevens de standpunten van Stichting de Rode Draad, het ondernemers platform en verschillende andere belangengroepen die wonen en werken op de Wallen.
Als eerste geven wij het woord aan Stichting de Rode Draad: belangenvereniging van prostituees. Dit is immers de groep waar het Plan 1012 allemaal om draait als we Asscher op zijn indringende en vrome woorden mogen geloven. Mijn inziens zou hun visie leidend moeten zijn in de ontwikkeling van plannen voor een rechtvaardige toekomst van de Wallen i.p.v. de soms ietwat eigengeilige dagdromen van de raamambtenaren op het stadhuis.
Stichting de Rode Draad – Sietske Altink (antwoord mail) TEGEN
De Rode Draad heeft bij de eerste ronde van de sluitingen de reacties van prostituees op de Wallen gevraagd. Zij vinden unaniem dat sluiting van de ramen geen probaat middel is tegen mensenhandel, sterker nog, dat het juist mensenhandel in de hand zal werken. Raamprositutie is – ondanks de (te) hoge huren- een van de weinige vormen van prostitutie waarin de sekswerkers zelfstandig kunnen werken. De exploitant bemoeit zich in de regel niet met de manier waarop sekswerkers hun diensten verlenen.
Raamprostituees zullen ook niet geneigd zijn in clubs emplooi te zoeken. Daar wordt weinig verdiend en bovendien zijn sekswerkers er minder vrij om te doen en te laten wat zij willen. Prostituees gaan – wanneer ze van werkplek veranderen- eerder van onzelfstandige vormen van prostitutie over op meer zelfstandige vormen van prostitutie. Dus de raamprostituees die niet meer in de rosse buurten terecht kunnen zullen hun heil gaan zoeken in thuiswerk, escort en de illegaliteit met alle gevaren van dien. Bovendien zijn er niet voldoende clubs in Nederland om alternatieve werkgelegenheid te bieden.
Tevens is een te klein raamgebied niet wenselijk, zeker niet in Amsterdam waar drommen toeristen de klanten in de weg lopen. In te kleine raamgebieden hebben klanten te weinig keuze, waardoor zij weg zullen blijven. Daarnaast hebben wij er bezwaar tegen dat Amsterdam prostituees direct associeert met criminaliteit. Bij de sluiting van de ramen van Charles Geerts hanteerde men nog het argument dat het om een toepassing van de Bibob ging. Wij vonden toen al dat de gemeente eerder had moeten bedenken aan wie ze de vergunningen verleende. Charles Geerts had immers zijn vergunning gekregen nadat de prostitutiebedrijven waren gelegaliseerd. Mensen met een crimineel verleden mochten toen al niet voor een vergunning in aanmerking komen.
Wij sluiten de ogen niet voor het probleem van de mensenhandel. Maar wij menen dat je die het beste kunt bestrijden door prostituees een betere positie te geven. Concreet hebben wij de gemeente voorgesteld ernst te maken met onderzoek naar verantwoorde vormen van raamexploitatie. Wij vinden dat er een verbod moet komen op de verhuur van ramen via vriendjes en andere tussenpersonen. Volgens ons is er iets mis als een vrouw een tussenpersoon nodig heeft voor de taal, de papieren enz. Wij vinden ook dat er werk gemaakt moet worden van de onoorbare zaken die de camera’s registreren: bijvoorbeeld als op de camera is te zien dat een vrouw wordt geterroriseerd en steeds geld af moet geven. Met andere woorden: pak de mensenhandelaren aan, stimuleer de vrouwen om een civiele procedure te starten om hun geld terug te krijgen en voorkom dat exploitanten de vrouwen afhankelijk maken door ze op de werkplek of in onroerend goed van exploitanten te laten wonen. Wij vinden het ook kwalijk dat exploitanten de kamers per week kunnen verhuren. In Utrecht betalen de vrouwen 1000 euro per WEEK! Wij vrezen ook dat raamexploitanten van de gelegenheid gebruik zullen maken om de huur te verhogen. Dit betekent voor de vrouwen dat ze huurschulden kunnen oplopen waardoor er weer afhankelijkheidsrelaties zullen ontstaan. Kortom, pak het probleem aan daar waar het zit: bij de mensenhandelaren en bij verkeerde vormen van exploitatie. Als men iets aan bankovervallen wil doen, gaat men toch ook niet alle banken sluiten. Dan gaat men op zoek naar de bankrovers.
Groen Links (7 zetels) – Marieke Doornink gemeenteraadslid (antwoord mail) TEGEN
GroenLinks is voorstander van de bestrijding van crimineel vastgoed en het aanpakken van witwasprakijken in het Wallengebied. Wij kunnen ons ook vinden in de wens van het college om de monocultuur op de Wallen te doorbreken. Dat betekent niet dat al het platte vermaak hoeft te verdwijnen, maar wat meer diversiteit in het gebied is wel welkom, zolang het spannende, beetje stoute karakter behouden bijft. Upgrading hoeft niet te betekenen dat het allemaal duurder en luxer wordt. De Wallen worden er vooral mooier op als er wordt geinvesteerd in het verbeteren van de openbare ruimte én door het gebied autoluw te maken.
Wij zijn tegen de grootschalige sluiting van de ramen in het singelgebied, er is daar geen sprake van een laagwaardige monocultuur en de sfeer in het Singelgebied is wezenlijk anders dan dat op de Wallen. Er werken veelal wat oudere vrouwen met vaste klanten. Bovendien is het sluiten van ramen niet het juiste instrument tegen mensenhandel en kan zelfs tot een groei van het illegale circuit leiden. Mensenhandel en misstanden in de prostitutie moeten worden aangepakt van buitenaf – door goede regelgeving gericht op een veilige werkomgeving, duidelijke handhaving en regelmatige controles en onmiddellijk ingrijpen bij signalen van uitbuiting en geweld – en van binnenuit door het versterken van de positie van de prostituee.
D66 (2 zetels) (via website) TEGEN
‘Lodewijk Asscher riep aanvankelijk nog dat het hem ging om de aanpak van vrouwenhandel. Wie zich kritisch uitliet over al zijn plannen was zelfs vóór vrouwenhandel. Maar als we nu de paar vage zinnen over de aanpak hiervan lezen, moeten we constateren dat het College haar aandacht heeft verlegd naar andere problemen. Met het sluiten van ramen bestrijd je geen vrouwenhandel.’
‘Ondanks de harde woorden van wethouder Asscher neemt de Amsterdamse recherche zelden de moeite om escortbedrijven en bordelen écht te controleren.’ Lees verder: Aanpak vrouwenhandel ondergesneeuwd in collegevisie op Wallen (D66Amsterdam.nl)
VVD (8 zetels) – Marijn Ornstein gemeenteraadslid (antwoord mail) TEGEN
De VVD Amsterdam steunt alle acties gericht op het decriminalisering van de Wallen: mensenhandel, vrouwenhandel, witwasserij etc kunnen niet getolereerd worden. Wij kunnen zonering/vermindering van prostitutie ondersteunen echter uitsluitend om beheersbaarheid van prostitutie te bevorderen. Maar terugbrengen naar 2 zones wordt onvoldoende beargumenteerd als noodzaak om beheersbaarheid te vergroten. De Nota zegt dat terugdringen van prostitutie geen doel op zich is, maar het aantal ramen dat gesloten wordt, wordt onvoldoende beargumenteerd.
- Beheersbaarheid wordt alleen gezien als beheersbaarheid van wat de overheid kan zien. Maar de overheid lijkt blind voor wat ze niet kan zien. Maatregelen om illegale prostitutie door sluiting ramen tegen te gaan zijn in de plannen onvoldoende benoemd: sluiting van ramen wordt niet gekoppeld aan verwachte aantallen prostituees die daardoor niet kunnen werken & wat er precies met hen gebeurt.
- Alle experts geven aan dat sluiting van de ramen niet de oplossing is voor bestrijding misstanden in de prostitutie. Op deze manier jaag je de prostituees de escort in, en daar schiet de handhaving volstrekt tekort.
- Er zou fasering moeten worden toegepast in vermindering aantal ramen, zodat de effectiviteit van doel en middel kan worden getoetst.
- Economische belangen van bonafide ondernemers worden onvoldoende beschermd: als niet goedschiks, dan kwaadschiks. Er zijn onvoldoende waarborgen tegen willekeur.
- Nog altijd is het onvoldoende duidelijk welke middelen kunnen worden ingezet om welke doelen te bereiken:
o De doelen van project 1012 zijn: criminaliteit tegengaan, verloedering bestrijden, functieverbetering realiseren
o De middelen die genoemd worden in het plan zijn: vergunningen intrekken dmv bibob, bestemmingsplanwijzigingen, onteigening, uitkoping.
o Maar je kan niet elk middel voor elk doel inzetten. Functieverbetering mag naar onze overtuiging niet door onteigening gerealiseerd worden. Er moet voor ons duidelijkheid komen over welke middelen het college voornemens is in te zetten om welke doelen te bereiken. Bij het benoemen van criteria voor de verwervingsstrategie zal dan ook uiterste zorgvuldigheid betracht moeten worden om willekeur te vermijden en rechtszekerheid te bevorderen.
- Aan de manier waarop “functieverbetering” wordt nagestreefd houden we een bijsmaak van planeconomie: het lijkt een kwestie van “overheidssmaak” te zijn welke ondernemingen wel en niet in het plan passen. (galeries, alteliers, hoogwaardige horeca & retail – we willen geen PvdA poppenhuis)
CDA (2 zetels) (via website) VOOR
Het CDA staat achter de aanpak van het Wallengebied, zoals dit weekend door het college is gepresenteerd. Het aantal prostitutieramen dat gesloten wordt, heeft wat het CDA betreft een open einde. Als blijkt dat het niet mogelijk is om prostitutieramen open te houden, zonder dat er misstanden plaatsvinden, moeten we naar een situatie zonder raamprostitutie op de Wallen toe. Fractievoorzitter Maurice Limmen: “Ik houd wethouder Asscher aan zijn eerdere uitspraak ‘liever een toeristische attractie minder dan medeplichtigheid aan het misbruik van vrouwen’”. Lees verder: Eerste reactie CDA op aanpak Wallengebied
SP (6 zetels) – Laurens Ivens (via mail) TEGEN
Wij zijn nog niet overtuigd van de noodzaak om maar liefst de helft van de ramen te sluiten. We willen de criminaliteit aanpakken daar en daarom het gebied beter behapbaar maken. Maar of een halvering daarvoor nodig is, vragen we ons nog af. Verder moet een prostituee wel weer werk kunnen vinden. De gemeente dient hen te helpen ander werk of een andere locatie te vinden. Dat gebeurt nog onvoldoende.
Als er teveel ramen gesloten worden, dreigt veel ondergronds te gaan. Dat moet dus voorkomen worden.
Het imago van de stad en het Wallengebied moet niet aangepakt worden onder het mom van vrouwenhandel voorkomen. Lees verder: Behoud karakter Wallen (sp.nl)
PvdA (20 zetels) (via website) VOOR
Dat de PvdA het plan van B&W voor het aanpakken van het Amsterdamse stadshart steunt is niet verwonderlijk. De PvdA in het Stadsdeel Centrum is al lange tijd bezig de kwaliteit van Damrak en Rokin en van de Wallen te verbeteren en in B&W en de gemeenteraad is de PvdA de motor achter het aanpakken van de misstanden in de prostitutie. Lees verder op: PvdA steunt aanpak Wallen
Platform 1012 (via website) TEGEN:
Het platform wil het recht hebben op een fatsoenlijke tegenreactie. ”De gemeente heeft een jaar lang de tijd gehad om een plan te maken. Ze moet nu de ondernemers de tijd gunnen een rapport op te stellen en de zaken even opschorten”, zei woordvoerder Wim Boef. De De Kamer van Koophandel in Amsterdam, waarvan een afvaardiging bij de vergadering aanwezig was, heeft aangegeven te willen helpen als de ondernemers gezamenlijk met een toekomstplan willen komen. Lees verder: Ondernemers op de Wallen willen tegenrapportage (nu.nl)
Rob van Hulst bewoner en organisator van rondleidingen door de Rosse Buurt. (via website) TEGEN
,Deze buurt is het best gecontroleerde stukje Amsterdam. Overal hangen camera’s en er loopt voortdurend politie rond. Het is de veiligste buurt van de stad. Denk je nou echt dat in een situatie met minder toezicht vrouwenhandel en loverboys beter kunnen worden aangepakt? Dat een PvdA-wethouder zoiets doet, dat raakt me na 30 jaar PvdA-lidmaatschap verschrikkelijk.’ Lees verder: ‘Sluiten ramen op Wallen politiek spel’ (AD.nl)
Raamexploitanten Singelbuurt en prostituees zelf (via krant) TEGEN:
“Leon de Weerd exploitant in het Singel gebied is Bibob gescreened en goed bevonden, maar moet nu toch weg. Hij nodigde Lodewijk Asscher en Job Cohen uit om langs te komen kijken, maar geen van twee reageerde.” Parafrase uit pampieren Parool achtergrondartikel dat een vervolg was op Project 1012 nekt ook ’sociale seks’
Sargasso lezers (via website poll, begin december 2008, poll nu gesloten) 79% TEGEN, 21% VOOR
Overleeft Balkenende het rapport over Irak
- Ja (0%)
- Nee (0%)
- Geen idee (0%)
- Zal me een zorg zijn (100%)
Totaal stemmen: 0
Het woord is nu aan de Amsterdamse gemeenteraad…
Eerder in de serie ‘Slechtste Idee der Lage Landen’ verscheen:
- Schijndemocratie | Stemmen met de droge voeten
- Ab Klink rookt Roomser dan de paus
- Heel Nederland moet aan de deurklopper
- Men haaste zich voor de laatste legale paddo’s…
- Valt PRdV in eigen zwaard? | Wie belazert wie?
- De Nationale Goed Nieuws Dag
- De barre zoektocht naar het Slechtste Idee der Lage Landen Year 2008





