Marijnissen vliegt (rechts) uit de bocht
Zou Marijnissen nu echt gedacht hebben dat hij weg kon komen met de uitspraken in het Telegraaf-interview van vanochtend? Natuurlijk, het was een interview in een krant die hem maar wat graag een hak zal zetten, wat al te zien is aan de beschrijvingen in de inleiding van het interview, maar vervolgens is het stuk integraal geplaatst op zijn weblog. En zeker, letterlijk zegt hij precies de goede dingen om niet over de schreef te gaan. Maar in de politiek is minstens zo belangrijk wat je tussen de regels door zegt. En daar zit ‘m de kneep.
Op de vraag “Dus u bent het eens met VVD-leider Rutte dat het Albayrak zou sieren als ze haar Turkse nationaliteit opgeeft?” antwoordt Marijnissen: ‘Daar was ik het niet mee eens omdat hij het op dat moment om opportunistische redenen zei. Woorden hebben een betekenis, maar de timing is ook van belang.(…) Als u me nou vraagt, wat heeft uw voorkeur, dan zeg ik: ik vind het beter dat mensen kiezen. Maar het is vrijblijvend. Mensen mogen zelf bepalen. De loyaliteitsdiscussie staat hier los van.’”
Niks mis mee, zou je zeggen. Over de dubbele nationaliteit kun je verschillend denken, daar valt ook prima over te debatteren. Wilders speelde op de man/vrouw, Rutte ging daarin mee en Marijnissen wijst juist dat af. Loyaliteit en nationaliteit zijn verschillende dingen en Marijnissen zegt dat letterlijk zo. Maar als de interviewer de connectie met Albayrak legt, voelt Marijnissen nattigheid: “Ik zou dat over Albayrak op dit moment zo niet meer zeggen, omdat ik niet in het kamp van Wilders en de VVD wil zitten.”
Als de journalist doorvraagt, stelt Marijnissen dat hij inderdaad graag zou zien dat Albayrak haar Turkse paspoort opgeeft: “Ja. Dat geldt ook voor Aboutaleb. Ik wil ze geenszins in verlegenheid brengen, maar het zou een dikke extra plus zijn als mensen die zo”n belangrijk taak in Nederland vervullen dat zouden doen. Om de beeldvorming. Een bewindspersoon heeft een voorbeeldfunctie.”
Oei.
De dubbele nationaliteit mag, maar is geen kwestie van loyaliteit. Maar juist bewindslieden zouden toch hun paspoort op moeten geven. Waarom? Voor “de beeldvorming”. Dat is leuk bedacht, maar in die beeldvorming speelt de politiek een belangrijke rol. Ook Marijnissen dus. Marijnissen zegt niet “Laten we eens debatteren over een dubbele nationaliteit en daarbij de Grondwet in ogenschouw nemen.” Nee, Marijnissen stelt dat het een “dikke extra plus” zou zijn als “mensen die zo’n belangrijke taak vervullen” hun dubbele nationaliteit zouden opgeven.
Zijn woordvoerder heeft al heel hard geroepen dat Marijnissen Albayrak niet heeft opgeroepen haar Turkse paspoort op te geven, maar kunt u er iets anders in lezen? Ik niet. Marijnissen noemt het niet als een gespreksonderwerp voor het handelen bij toekomstige bewindslieden, hij noemt het in verband met Albayrak en Aboutaleb. Waar Marijnissen eerst zegt nationaliteit en loyaliteit niet te koppelen, doet hij dat een paar zinnen later via een omweggetje alsnog. Een dubbele nationaliteit voor bewindslieden kan niet omwille van “de beeldvorming”. Maar dan wel de beeldvorming die Wilders, Rutte én Marijnissen oproepen.
Want Marijnissen zegt niet dat Albayrak en Aboutaleb volgens de Grondwet het *recht* hebben om bestuursfuncties te vervullen zoals iedere Nederlander. Hij zegt niet dat ze beoordeeld mogen worden op hun daden. Nee, het opgeven van de dubbele nationaliteit is per definitie een “dikke extra plus”. Waarom, Jan Marijnissen? Hij bevestigt het beeld dat Wilders eerder opriep, namelijk dat je mensen met een tweede nationaliteit minder kunt vertrouwen dan anderen.
“Woorden hebben een betekenis, maar de timing is ook van belang.” Juist. Marijnissen, de man die meesterlijk het beeld van de ongepolijste en goudeerlijke lijsttrekker hoog weet te houden, was blijkbaar van mening dat de tijd was gekomen om alsnog de standpunten van Wilders te omhelzen. Hij wil niet met Wilders en Rutte geassociëerd worden, maar blijkbaar wel met hun standpunten. Alles voor de kiezer.

