Allemansvriend
De zaterdagcolumn van Felix Rottenberg uit de papieren editie van het Parool verschijnt iedere zondag, maandag of dinsdag op Sargasso.
Geert Wilders voert een hetze tegen de islam. “Alles is geoorloofd,” zei hij vorige week in een interview in NRC Handelsblad. Volgens de PVV-fractieleider moeten de demografische ontwikkelingen zo gestuurd worden dat in een volgend kabinet niet nóg twee moslims komen.
Onderschat het niet: tussen de vijftien en twintig procent van het Nederlandse electoraat voelt zich aangesproken door de ideeën van Wilders. Gisteren, in de trein naar Rotterdam, zat tegenover mij een kantoorklerk luid te telefoneren. Er kwam een kebab etende Turkse man de wagon binnenlopen. De schuttingtaal die de kantoorklerk over de Turk bezigde, was pittig. Ik permitteerde mij een kalmerende opmerking, maar toen barstte de klerk pas echt in een hellezang uit: iedereen werd op één hoop gegooid, Israëliërs, Afghanen, Afrikanen en Turken.
Even dacht ik : zat nu de allemansvriend Mark Rutte maar naast me, want die kan in allerlei ongemakkelijke situaties zo voorkomend reageren. Neem het debat over de regeringsverklaring, donderdag: eerst prijst Rutte de bewindslieden Ahmed Aboutaleb en Nebahat Albayrak, om even later, met dezelfde glimlach, Albayrak op te roepen haar Turkse nationaliteit op te geven, want daarmee zou zij een voorbeeld voor andere migranten kunnen zijn.
Rutte blijft me verbazen. Hij is hard op weg een lichtgewicht politicus te worden, wat hij niet was voordat hij partijleider werd. Het ging mis bij de lijsttrekkersverkiezingen vorige jaar april, toen hij Rita Verdonk tegenover zich vond.
Dat had Rutte niet verwacht, lijkbleek stond hij verslaggevers te woord. Natuurlijk prees hij zijn nieuwe tegenstandster in alle toonaarden. Maar zijn intuïtie sloeg alarm.
Rutte had de VVD meteen voor een scherpe keuze moeten stellen: “Vrienden, de tijd van polarisatie jegens migranten is voorbij.” Maar dat durfde hij niet, dus het schisma in de partij bleef, terwijl de voorzitter van de VVD-programcommissie, British Telecom-topman Ben Verwaaijen, juist onder ogen zag dat een nieuwe migratiegolf noodzakelijk is om de tekorten op de arbeidsmarkt op te vangen.
Rutte is zijn vrolijke autonomie kwijt. Hij weet zich geen raad met de erfenis van Frits Bolkestein, hij zet geen eigen norm in het denken van de VVD over integratie en de positie van de islam in Nederland.
Rutte geeft zich over aan simpele trucs: als Wilders de moslims in het kabinet pest (hij zei in dezelfde NRC: “Ik ga nog meer lawaai maken”) kruipt hij, zonder dat het VVD-programma hem daartoe oproept, tegen Wilders aan en zet hij Albayrak onder druk om haar Turkse paspoort in te leveren.
Rutte kan niet omgaan met de grote tegenstelling die de VVD verdeelt en volgt bijna blindelings het spoor van Rita Verdonk, die de kiezers van Wilders wil paaien.
Toen ik het zag, moest ik denken aan mijn favoriete Weense grootvader, Franzl. Hij zou Nederlander zijn geworden op 12 mei 1940, maar de Duitse bezetting had dat verhinderd. “Ach ja,” verzuchtte hij toen ik veertien was en hij me bij Wienerwald op het Leidseplein trakteerde op het beroemde gepaneerde-kipmenu: “Dat was een beetje lastig, maar dat hoort erbij als je een vreemdeling bent.”
Ik kijk uit naar de aankondiging van een Europees paspoort. Dat moet ooit het antwoord worden op de migratie binnen Europese grenzen.
