Anti-Navo Montenegrijnen gokken op Nederlands referendum

ELDERS - Niets lijkt het NAVO-lidmaatschap van Montenegro meer in de weg te staan. De oppositie ziet nog een laatste kansje in Nederland.

Met uitzondering van Spanje hebben alle NAVO-landen het toetredingsverdrag van Montenegro nu geratificeerd. De Amerikaanse president Trump zette vorige week zijn handtekening.  Spanje zal dat naar verwachting half mei doen. De toetreding van het 29e lid van de verdragsorganisatie is dan ondanks alle bezwaren van de binnenlandse oppositie en van Rusland een feit.

Tegenstanders van de NAVO in Montenegro willen in Nederland nog medestanders vinden voor een referendum om de ratificatie door het Nederlandse parlement ongedaan te maken. De Neutrality Union hoopt dat Nederlanders, in navolging van het Oekraïne-referendum, alsnog een blokkade willen opwerpen voor het omstreden lidmaatschap van de NAVO. De Kiesraad zou vandaag bekend maken of er voor de eerste fase van de referendumprocedure voldoende (minstens 10.000) handtekeningen zijn ingezameld. Initatiefnemer Gojko Raicevic hult zich voorlopig in stilzwijgen.

De oppositie tegen het NAVO-lidmaatschap had in Montenegro ook een referendum aangevraagd. Maar dat is door de regering afgewezen. In december was volgens een opiniepeiling nog geen 40% van de Montenegrijnen voor de NAVO. Maar het parlement zal volgende week in meerderheid voor het NAVO-lidmaatschap stemmen. Bij de krappe meerderheid van de zittende coalitie heeft zich ook nog een kleine partij uit de oppositie gevoegd.

Montenegro kreeg de afgelopen weken opvallend veel bezoek van politici uit NAVO-landen. John McCain was er vorige week met een delegatie uit de Amerikaanse Senaat. Deze week ontving de Montenegrijnse regering een delegatie onder leiding van Devin Nunes, voorzitter van het Intelligence Committee van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Dinsdag was demissionair minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders op bezoek in Podgorica. Hij prees de regering bij de vorderingen die het land maakt in de richting van een EU-lidmaatschap.

Koenders hoorde in het Nederlandse parlement weinig bezwaren tegen ratificatie van het verdrag dat de toetreding van Montenegro tot de NAVO regelt. In de Tweede Kamer kwam de enige kritiek van de SP. Scheidend Kamerlid Van Bommel vreesde in december voor geopolitieke gevolgen. Akkoord gaan met toetreding kan volgens hem de samenwerking met Rusland in andere delen van de wereld misschien weer moeilijker maken, bijvoorbeeld in Oekraïne en Syrië. VVD-Kamerlid Ten Broeke noemde als belangrijkste argument voor de toetreding dat Montenegro dit zelf graag wil. Het geeft meer zekerheid en voorspelbaarheid als de NAVO in dat gebied sterker wordt. En dat kunnen we goed gebruiken, vond Ten Broeke. Minister Koenders onderschreef dit strategische belang. In de Eerste Kamer is het verdrag op 21 maart j.l. zonder stemming aanvaard met aantekening van de SP.

Rusland heeft na de ratificatie van het toetredingsverdrag in de Verenigde Staten opnieuw geprotesteerd.  Toetreding van Montenegro is niet in het belang van het land en schaadt de stabiliteit op de Balkan volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Maar die bezwaren maken in het westen weinig indruk. De mislukte couppoging in oktober die wordt toegeschreven aan handlangers van Rusland heeft de NAVO eens te meer overtuigd van de noodzaak Montenegro bij het westerse bondgenootschap te betrekken. Vorige week zijn veertien mensen in staat van beschuldiging gesteld voor de couppoging, waaronder twee Russen die geliëerd zouden zijn aan de Russische geheime dienst.

De couppoging en de nasleep daarvan hebben ook de relaties met Servië onder druk gezet. Onder de aangeklaagden zijn negen Serviërs. In Montenegro wonen veel Serviërs die de band met hun Slavische broeders elders in Europa koesteren. Deze Slavische solidariteit zal niet zomaar verdwijnen als zij zich door de opmars van het westen op de Balkan bedreigd voelen.

  1. 1

    Als landen als Nederland, Duitsland en de VS het al moeilijk hebben Putin buiten de deur te houden, is dat voor een land als Montenegro zonder de NAVO al helemaal onmogelijk. Voor ons is het alleen maar voordelig om de NAVO verdedigingslinie langs de Russische grens zo veel mogelijk aaneengesloten te hebben. Over die samenwerking met Rusland zou ik me niet al te druk maken Putin doet toch wat hij wil, integendeel voor je het weet stuurt hij zijn Groene mannetjes naar Montenegro en moet je daar ook nog over onderhandelen, dan ben je nog verder van huis.

    Elk referendum wordt meteen gekaapt door Putin en zijn professionele Cozy Bear trollenbrigade, dus dat zegt niets. Dat er überhaupt bij ons een referendum over is aangevraagd is al uitermate verdacht, als ik de kiesraad was zou ik nog maar eens goed nagaan of die 10.000 aanvragers echt bestaan en niet ergens in een Russische internet server blijken te wonen.

  2. 3

    @1:
    In Montenegro zullen ze tegenover deze visie een verhaal zetten over ‘bruine mannetjes’ die binnengehaald worden door de aansluiting bij de ‘north atlantic terrorist organization’, zoals zij de NAVO noemen.

    En zo zijn we weer terug bij een onvruchtbare koude oorlog-tweespalt in woorden. We mogen hopen dat er geen daden uit voortkomen.

    Je kunt niet alles verklaren vanuit de opstelling van een autocratisch leider als Putin. Maar als je geen rekening houdt met gevoelens van ‘Slavische solidariteit’ op de Balkan drijf je mensen automatisch in zijn richting. Het lijkt wel of we helemaal niets geleerd hebben van de processen die in de Koude Oorlog mensen langdurig van elkaar vervreemd hebben.

  3. 4

    @1:

    Als landen als Nederland, Duitsland en de VS het al moeilijk hebben Putin buiten de deur te houden, is dat voor een land als Montenegro zonder de NAVO al helemaal onmogelijk. Voor ons is het alleen maar voordelig om de NAVO verdedigingslinie langs de Russische grens zo veel mogelijk aaneengesloten te hebben.

    Misschien moet je eens wat euro’s investeren in een atlas en kijken waar Rusland en Montenegro liggen.

  4. 5

    @3

    De koude oorlog was in ieder geval een duidelijke tijd. Iedereen wist waar de grens lag en er werd niet aan landjepik gedaan. De polarisatie wat tóen duidelijk. En waar die lag ook. Dat is nu wel anders.

    Koude oorlog 2.0 is al weer een poosje gaande. En dan is het niet prettig als de herrezen SU allerlei bastions verwerft. Zoals Kaliningrad eigenlijk ook een vooruitgeschoven post is van waar de raketten op ons gericht staan. Nog een bastion aan de Middellandse zee lijkt mij ongewenst. Putin doet het maar met zijn haven in Syrie.

    Maar wel een onderwerp voor de populisten om het fenomeen ‘referendum’ verder om zeep te helpen.

  5. 6

    @3:

    In Montenegro zullen ze tegenover deze visie een verhaal zetten over ‘bruine mannetjes’ die binnengehaald worden door de aansluiting bij de ‘north atlantic terrorist organization’, zoals zij de NAVO noemen.

    Ik denk dat je bedoelt: *sommige* mensen in Montenegro. Anders was die push om lid te worden er niet geweest, lijkt me: sommige andere Montenegrijnen moeten namelijk wel voorstander zijn, anders gebeurt dit niet.

  6. 7

    @5: “Maar wel een onderwerp voor de populisten om het fenomeen ‘referendum’ verder om zeep te helpen.”

    Precies, laat dat Montenegro-NAVO referendum maar komen, en het liefst nog zo een paar van die ver van mijn bed referenda waar 99% van de Nederlanders geen zinnig woord over kan zeggen. Dan is het zo gedaan met het correctief referendum, of op zijn minst met de waarde die eraan gehecht wordt.

  7. 8

    Mocht je het nog nodig hebben dan heb je hier opnieuw een heel goed argument om geen referenda meer te houden. Laat regering en parlement besluiten nemen. Daar zijn ze voor. Referenda zijn slechts een poging om parlementaire democratie om zeep te helpen. Er zijn goede redenen om te vermoeden dat democratie alleen in de parlementaire vorm een kans maakt om het land te stabiliseren.

  8. 9

    @3:

    Het lijkt wel of we helemaal niets geleerd hebben van de processen die in de Koude Oorlog mensen langdurig van elkaar vervreemd hebben.

    Jij hebt er kennelijk niet veel van geleerd; een systeem dat tientallen miljoenen mensen heeft uitgemoord als “vijanden van het volk” is voor jou kennelijk minder erg dan de NAVO.

    Natuurlijk erg vreemd dat de overlevenden van bloodlands (Joegoslavië 1.072.000 doden, Polen 1.585.000 doden, USSR 61.911.000 doden) nu hun heil en bescherming zoeken bij een systeem dat zijn eigen burgers niet uitmoord.

  9. 10

    Blijft alleen wel vreemd dat een corrupt land zoals montenegro dat bij lange na niet aan de eisen van de NAVO voldoet kwa goed bestuur en ‘rule of law’ wordt toegelaten.

  10. 11

    @10

    Is dat een criterium dan? Wat deed Portugal dan in 49 in de NAVO? Of Griekenland tijdens het Kolonelsregime? (of Griekenland überhaupt) Of het huidige Turkije.

  11. 12

    @8

    Het is mij sinds verleden jaar duidelijk dat het raadgevend referendum nul en generlei waarde heeft. Wat @7 zegt; laat men het maar slopen met dit soort onderwerpen. Gaat helemaal goed zo. Want we zitten nog wel met die referendumwet in ons maag.

  12. 13

    @10: Welke eisen? Mede-oprichter Portugal was destijds (en gedurende de 25 jaar daarna) een dictatuur. De Griekse kolonelscoup was ook geen reden tot uitsluiting. En Albanië staat er zeker slechter voor dan Montenegro op het gebied van goed bestuur en “rule of law”, maar is ook al 8 jaar NAVO-lid. Ik denk dat je (wanhopig) op zoek bent naar een stok.

  13. 14

    @11: Ja dat schijnt wel redelijk belangerijk te zijn, of lijkt het jou een fijn idee dat straks een corrupte montenegrijn straks op het HQ van de NAVO in Brussel rondstruint op zoek naar NAVO geheimen die hij kan verpatsen?

    En inderdaad, de nieuwe officieren die Turkije naar Brussel heeft gestuurd worden niet vertrouwd door de andere landen, was onlangs nog in het nieuws namelijk.

  14. 15

    @13: Haal genoeg van dat soort corrupte landen binnen en de NAVO implodeerd van zelf wel, dus iemand die anti-NAVO is zou dit juist moeten toejuichen.