Amerikaanse bemoeienis met Nederlandse besluitvorming

Amerikaanse en Afghaane soldaten in Afghanistan (Foto: Flickr/The U.S. Army)

De fractie van GroenLinks worstelt nog met een passende reactie op het regeringsvoorstel voor een nieuwe missie naar Afghanistan. De partij is er wel min of meer uit. Peilingen geven aan dat een meerderheid van de achterban tegen is, op een informatiebijeenkomst afgelopen woensdag waren nauwelijks instemmende geluiden te horen en zaterdag sprak de partijraad zich tegen het voorstel uit. Voor de fractie gaat het om een afweging tussen de intentie om daadwerkelijk hulp te bieden in conflictgebieden zoals Afghanistan en de mogelijkheden die de nieuwe missie in de praktijk zal bieden. Eerder sprak GroenLinks zich uit voor een civiele missie in het kader van EUPOL, de Europese bijdrage aan het opleiden van politiemensen in Afghanistan. In het plan van de regering valt de EUPOL bijdrage in het niet bij de hoofdtaak: een zeer basale militaire training van jonge, analfabete en deels drugsverslaafde mannen. Daarnaast blijven er vier Nederlandse F16 bommenwerpers actief in Afghanistan.

De verwachting is dat de regering er een harde dobber aan zal hebben om de fractie van GroenLinks over te halen in te stemmen met deze missie.  Daar komt nu ook nog de informatie bij die via Wikileaks is uitgelekt over de voorgeschiedenis van deze nieuwe Afghanistan-missie in de zomer van 2009.

Uit de Amerikaanse diplomatenpost uit Den Haag in de tweede helft van 2009 blijkt een actieve bemoeienis met de Nederlandse politiek die verdeeld was over voortzetting van de Afghanistan-missie. Het CDA wilde verder, de PvdA wilde stoppen, even kort gezegd.  Nu valt uit de gelekte ‘cables’ op te maken dat Nederlandse ambtenaren er bij de Amerikanen op hebben aangedrongen om PvdA-leider Bos om te praten met als beloning behoud van de G20 zetel in het verschiet.  Een plek aan de tafel waar belangrijke beslissingen over de wereldeconomie worden genomen.

De vraag is wie die Nederlandse ambtenaren geïnspireerd heeft tot deze actie. NAVO-baas De Hoop Scheffer zegt vandaag in de NRC dat dergelijke ambtelijke contacten vrij normaal zijn. Hij gaat er van uit dat die ook nu weer zullen plaatsvinden.  Zelfs Beatrix zou er een rol in spelen. Geert W. maakt zich daar drukker over dan over de Amerikaanse bemoeienis zelf.

Hoe gaat de GroenLinks fractie deze geschiedenis wegen? Krijgt de regering de kans om de fractie met beloftes over de wederopbouw van Afghanistan voor hun voorstel te winnen?  Ook de vorige missie werd altijd ‘wederopbouw’-missie genoemd. De werkelijkheid deed de PvdA na vier jaar in elk geval besluiten om definitief met vechten in NAVO-verband te stoppen. Moet GroenLinks ook door deze leerschool heen omdat men zich vooral richt op de eigen goede bedoelingen? Of zal het besef doordringen dat het hier eigenlijk alleen gaat om voortzetting van de CDA/Verhagen-koers uit 2009, de steun aan het Atlantisch bondgenootschap? Rechts is wel aan de macht, maar helaas verdeeld op dit punt. Maar, zo lijkt de redenering, de motie van D66 en GroenLinks biedt een welkome kans om door te gaan waar we gebleven waren in de oorlog. Wouter Bos trapte er niet in. Jolande Sap wel?

  1. 1

    Als GroenLinks met de missie instemt, twijfel ik heel sterk aan de integriteit van de Sap en haar fractiegenoten, mede door de onthullingen deze week over de Amerikaanse bemoeienis. Je vraagt je af wiens belang ze dienen.

  2. 2

    Nee best Ernest. Jolande laat Rutte en Verhagen nog even gezellig bungelen aan een GroenLinks zijden draadje alvorens zij het doorknipt. Er komen namelijk verkiezingen aan. Wilders had gelijk. Rutte geeft Links een cadeautje en verspeelt hoogst waarschijnlijk de verkiezingen.

  3. 3

    Die Amerikaanse bemoeienis is volstrekt logisch en ook totaal niet problematisch. Lobbyen is een essentieel onderdeel van democratie en diplomatie.

    Ik ben als GroenLinkslid voor voorzetting van de missie. Kwestie van aangegane verplichtingen afmaken. Een tot de grond toe afgebroken land opbouwen is niet iets dat je in een jaar doet. Ik denk dat het minimaal nog zo een dertig jaar duurt voor Afghanistan op de rails is en volledig kan functioneren.

  4. 4

    @3: Logisch misschien wel, maar problematisch zeker ook. Het niveau van inmenging is veel hoger dan wat nog acceptabel gevonden kan worden.

    Ik ga in ieder geval geen GL meer stemmen als GL met deze missie instemt. Commitment aan oorlog, daar doe ik niet aan mee en dat zou ook geen enkel GL lid moeten doen.

  5. 5

    #3 GroenLinks heeft zich terecht gecommitteerd aan wederopbouw doelen. Die doelen zijn in de voorgestelde missie volgens vele insiders en deskundigen moeilijk te verwezenlijken omdat ze doorkruist worden door de nog steeds vigerende vecht-doelen van de Amerikanen en de corruptie van de centrale regering Karzai. Onderhandelingen met de Talibaan (die zijn er ook in radicale en meer gematigde soorten, schijnt het) zouden een uitweg kunnen bieden. Op het moment dat daarmee gestart wordt kan de wederopbouw beginnen. Zo lang daarvan afgezien wordt zal elke missie onvermijdelijk bijdragen aan verlenging van de oorlog. Wil je daar als GroenLinks medeverantwoordelijke voor zijn?

  6. 6

    @4: Het niveau van inmenging is veel hoger dan wat nog acceptabel gevonden kan worden.

    Dat lijkt me niet. Er is geen omkoping geweest en de democratie is niet omzeild. Er is alleen op topniveau onderhandeld tussen Amerikaanse en Nederlandse functionarissen.

    @5: Zo lang daarvan afgezien wordt zal elke missie onvermijdelijk bijdragen aan verlenging van de oorlog.

    Die oorlog is sowieso niet van de ene op de andere dag afgelopen, of je nu vandaag begint met onderhandelen of niet. Nederland is als NAVO-lid één van de landen die de oorlog begonnen is en heeft daarom voor mijn gevoel de verantwoordelijkheid het ook af te maken. Over de manier waarop kan gediscussieerd worden, maar ik vind dat GroenLinks zich sterk moet maken voor een manier van betrokkenheid van Nederland bij Afghanistan. Zomaar weggaan en de puinhopen de puinhopen laten is geen optie.

  7. 8

    @7: Dat is dus precies de vraag waar het om draait. Maar wat je ook verzint voor mooie plannen, die burgeroorlog zal toch eerst moeten eindigen. Dat kan op twee manieren: vrede sluiten of hem winnen. In het eerste geval zit je met het probleem dat de fundi’s flink wat in de melk te brokkelen zullen hebben – en we weten waar ze toen in staat zijn van de vorige keer dat ze de macht hadden. Optie twee lijkt moeilijk haalbaar, tenzij je terugvalt op de keiharde technieken die dictators in omliggende landen gebruiken om orde op zaken te stellen. Dit staat ook wel bekend als Hama rules, naar de gelijknamige stad in Syrië die in 1982 door Hafez el-Assad zo een beetje van de aardbodem is geveegd omdat het een bolwerk van fundamentalistische oppositie was.

  8. 11

    #7 Ik verwacht van de GL-fractie een constructief voorstel in de geest van de motie Peters/Pechtold van april j.l. Nadruk op civiele taken, investeringen die enige duurzaamheid hebben (i.t.t. drilcursussen van analfabete jonge drugsgebruikers), aansluiten bij lokale vredeskrachten, bestrijding van de corruptie en overleg met de Talibaan. Ik verwacht echter niet dat deze condities passen binnen het Amerikaanse NATO/ISAF beleid. Van die kant verwacht men gewoon een bijdrage van Nederland zoals andere landen die leveren: veel soldaten, F16’s etc. GL moet nu zeker de druk opvoeren voor verandering van het beleid, maar is GL, is Nederland daarvoor sterk genoeg?

  9. 12

    @11 Nou dan kan Nederland, bij onde van GL een zelfstandig plan bedneken en los van de rest aan de slag gaan. Dan zegt de V.S. natuurlijk: je komt er niet in. Dan houdt het dus op, maar schept het nog meer duidelijkheid over de verschillende opvattingen over welke ondersteuning zinvol is.

    Overigens: Nederland heeft nog 13 andere missies lopen (of is er bij betrokken) en de ministerraad besloot afgelopen vrijdag die in Bosnië met een paar maanden te verlengen. Hoor je niemand over. Omdat er een wezenlijk verschil is met Afghanistan?

  10. 13

    @9 Waarom zou GL daarmee moeten worstelen? Er zijn in de wereld nog volop andere zkane om je druk om te maken, zonder per se de VS belangen te behartigen en in dit geval nog een slechte regering overeind te houden. Wees eens wat kritischer als je zetels er echt toe doen. Het gaat niet om gewone politie, maar om mini-miltairen. Daarbij heeft Nederland volop meegedraaid in de Amerikaanse strijd wat al ettelijke levens heeft gekost. Geef het geld aan een stel NGO’s die alleen maar blij zin als er minder ipv meer militairen zich met “opbouw”werk bezig houden.

  11. 14

    Wat is er eigenlijk zo verkeerd aan een troepenmacht die ook mee helpt met vechten? Ook dat moet gebeuren en wanneer je vanuit Nederland zegt dat je dat onderdeel niet wilt meepakken dan zeg je feitelijk dat die last door andere landen gedragen moet worden.

    Van mij mogen ze gaan. Inclusief geweren en bommen.

  12. 15

    @ #3 Martijn
    Quote: “…..Kwestie van aangegane verplichtingen afmaken……”

    Nu meen ik me toch te herinneren dat waar het verplichtingen betreft deze t/m de nu afgelopen missie liepen.
    Dat er in achterkamertjes al voor de val v/h vorige kabinet wat toezeggingen zijn gedaan aan de amerikanen door ene Verhagen, betekend niet dat het parlement zich had/heeft verplicht.

    Opbouw- en trainingsmissies zijn nog minder geloofwaardig dan de sprookjes van Grim: Het is gewoon knokken
    En……,
    Al enig idee hoeveel geld er gereserveerd zou hebben moeten zijn om de getraumatiseerde soldaten te behandelen?

  13. 16

    @12: Als het Nederlandse leger of de Nederlandse militaire adviseurs geloven dat het niet werkt zoals de Amerikanen het aanpakken, dan moet daar met Amerika over gepraat worden. Als ze daar in het Pentagon geen boodschap aan hebben (en die kans is immens) soit, dan geen militairen meer. Maar ik vind dat er dan wel gekeken moet worden of er iets anders mogelijk is.

    @12/@13: Alleen in Bosnië, Irak en Afghanistan is Nederland als Navo-land onderdeel geweest van de oorlogsvoerders. Dat is wezenlijk anders dan een vredesmissie.

    Geef het geld aan een stel NGO’s die alleen maar blij zin als er minder ipv meer militairen zich met “opbouw”werk bezig houden.

    Dat is een mogelijke oplossing, maar ik denk niet dat het gaat werken om met puur ontwikkelingssamenwerking een stabiele civil society op te bouwen in Afghanistan.

    @14:

    Wat is er eigenlijk zo verkeerd aan een troepenmacht die ook mee helpt met vechten?

    In principe niets (als je geen pacifist bent), maar als de experts zeggen dat de tactiek van de Amerikaanse hoofdmacht de zaken alleen maar erger ipv beter maakt – en er zijn redelijk wat experts die dat zeggen – dan heeft het weinig zin om daar als Nederlands bijwagentje aan te gaan hangen, zeker omdat er mensenlevens op het spel staan.

    @15:

    Nu meen ik me toch te herinneren dat waar het verplichtingen betreft deze t/m de nu afgelopen missie liepen.

    Dat zijn de feitelijke verplichtingen t.o.v. de NAVO. Het gaat mij om de morele plicht van Nederland t.o.v. van Afghanistan. Wij zijn één van de landen die daar de boel is gaan bombarderen.

  14. 17

    Wel trainers laten gaan, zonder militaire bescherming is ook niet slim, zie Sebrenica (zwak mandaat/uitrusting, geen eigen luchtsteun). Dus als ze gaan, dan liever met F16’s dan zonder. Vraag is of er iets van training terecht komt en zo ja, of dat op dit moment en onder de huidige omstandigheden ook echt helpt.

  15. 18

    De mensen die getraind moeten worden, kun je natuurlijk ook hierheen halen. Tenslotte zijn ‘onze jongens’ook getraind op de Veluwe voor ze de Afghaanse zandbak in moesten.

  16. 19

    @16 Ho wacht even. Meevechten is niet hetzelfde als het volgen van de Amerikaanse tactiek. En gevechtstroepen zijn hoe dan ook onvermijdbaar om opbouwwerk en trainingswerk te kunnen uitvoeren.

    Wanneer iemand een pacifist is zou deze hoe dan ook moeite moeten hebben met welke Nederlandse missie dan ook omdat deze alleen mogelijk gemaakt kan worden door een vechtende militaire tegenhanger.

    De huidige opzet van een missie vind ik een trucje. Een inkadering welke de missie een acceptabeler aanzicht moeten geven.

  17. 20

    @ # 16
    Betreft quote:
    “Dat zijn de feitelijke verplichtingen t.o.v. de NAVO. Het gaat mij om de morele plicht van Nederland t.o.v. van Afghanistan. Wij zijn één van de landen die daar de boel is gaan bombarderen”
    Dus omdat we zo stom zijn geweest om aan een oorlog te gaan meedoen die (vraag het de Russen) niet te winnen is, moeten we daar tegen beter weten vooral mee door blijven gaan ;)
    Dit is net zo dom als de oorlog tegen drugs:
    Bestrijden kost meer mensenlevens dan vrijgeven.

  18. 21

    @16: De VS is nog steeds met counter insurgency bezig, de VS heeft de macht, dus opbouwen van een Civil Society gaat je never nooit lukken en het is nooit het doel van de VS geweest: ze wilden gewoon de Talibaan naar de hel bombarderen uit wraak voor de 9/11 aanslag. En die man, hoe-heet-ie, oppakken, wat ze nog steeds niet gelukt is. De missie is een toneelstuk.

  19. 22

    ja wat moet ik eigenlijk nog zeggen over de amerikanen,een beetje veel bemoeizuchtig hyprocriet volkje,daarom worden ze zo gehaat in deze wereld,en hier in politiek den haag loopt men als een kind aan de hand met deze yanks mee,om er maar bij te horen een keertje op tv met de president,ja je moet toch wat denken ze in den haag,eerst die harry potter j.p. balkenende en nu doet m.rutte nederland verder in de verkoop,brrrr wat een land he.waar is nou die vrijheid,ook verkocht.