Ambulances te langzaam?

ONDERZOEK - De prestaties van de ambulancediensten zijn de laatste maanden veel in het nieuws geweest. Algehele teneur: de ambulances worden slomer. Minister Schippers, hoedster onzer volksgezondheid, draagt de zorgverzekeraars op de ambulancediensten eens wat meer achter de broek aan te zitten. Is dat terecht?

In haar brief van 14 april aan de Tweede Kamer schreef de minister:

De zorgverzekeraar zal zich in het kader van haar zorgplicht een oordeel moeten vormen over de oorzaak van de normoverschrijdingen en samen met de RAV (Regionale Ambulancevoorzieningen) een plan moeten maken om te komen tot een verbetering van de responstijden.

Een oordeel vormen over de oorzaak? Dat zal nog niet eenvoudig worden.

Op 12 februari openbaarde het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu ) het rapport “Bereikbaarheidsanalyse SEH’s 2016” geopenbaard. Conclusie van het rapport:  In de meeste gebieden in Nederland is het nieuwe rijtijdenmodel één tot twee minuten langzamer dan de vorige versie. Concreet: 33.300 inwoners van Nederland (9000 meer dan in 2015) kunnen niet binnen 45 minuten in een SEH worden gebracht.

De oorzaken? Het RIVM schrijft:

De oorzaak van de lagere snelheden is door het RIVM niet in detail onderzocht maar er zijn aanwijzingen dat de lagere snelheden verband hebben met de toename van de verkeersdrukte in de afgelopen jaren.

Er zijn ook gebieden waarin hogere snelheden zijn gehaald. Volgens het RIVM is de belangrijkste verklaring hiervoor: verbetering van de infrastructuur (wegen).

Het RIVM heeft het niet in detail onderzocht, maar trapt wellicht een open deur in? Het aantal wegvoertuigen blijft stijgen, het aantal verkeersdeelnemers neemt toe (in ov iets af) en de verkeersintensteit is op de meeste wegen toegenomen (zie bijvoorbeeld hier, daar en elders).

Verbetering van wegen helpt alleen als snelheidshindernissen worden weggenomen. Al wat langer klagen hulpdiensten over obstakels als rotondes en snelheidsbeperkende maatregelen. Om de verkeersveiligheid te vergroten zijn op bepaalde wegen duizenden rotondes aangelegd. Hier het aantal rotondes per provincie (Bron: SWOVRotondes).
Rotondes per provincies

En dan zijn daar nog de verkeersdrempels, verkeerssluizen en andere middelen die een flukse rijtijd belemmeren.

In april kwam het rapport Normoverschrijdingen responstijden ambulances van de NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) uit. Zeventien van de vierentwintig regionale ambulancevoorzieningen (RAV’s) halen de 95%-norm niet (bij 95% van alle ritten mag de responstijd niet langer dan 15 minuten zijn)

De NZa maakte een rondje langs zorgverzekeraars en ambulanceaanbieders en vroeg ze naar de oorzaken van de malaise. Er werden oorzaken van financiële aard genoemd (4 items), van geografische aard (4 items), van procesmatige aard (3 items) en op gebied van productiestijgingen (2 items).

Deze week stuurden ambulancemeldkamers en spoedeisendehulpafdelingen uit Noord-Holland en Flevoland een brandbrief naar minister Schippers en waarschuwden dat de toename van het aantal oudere patiënten op de spoedeisende hulp tot onverkwikkelijke situaties leidt. Bij de NOS verklaarde een ambulancebroeder dat hij soms een uur moet wachten voordat hij een patiënt bij een ziekenhuis kan afleveren. En zolang de patiënt op de brancard ligt, zijn wij niet inzetbaar.

Een bont scala aan oorzaken dus. In een volgend artikel zullen we er een aantal nader onderzoeken om er achter te komen of de opdracht van minister Schippers aan de zorgverzekeraars om de ambulancediensten tot de orde te roepen, wel voldoende is om de problemen op te lossen.

  1. 1

    Marktwerking zou alles toch optimaliseren? Nu dat het niet doet, kunnen we dan concluderen dat er er gewoon te weinig financieel belang bij een (gezond) mensenleven?

    Ben trouwens benieuwd naar de vervolgartikelen.

  2. 2

    @1: maar je kent toch wel de standaard reactie van de fans van marktwerking als het niet gaat zoals het moet(/iedereen wist dat het zou gaan)? En dat is meer marktwerking! Ze zullen het wel gooien op regels die dat verhinderen.

  3. 3

    “Minister Schippers, hoedster onzer volksgezondheid, draagt de zorgverzekeraars op de ambulancediensten eens wat meer achter de broek aan te zitten. Is dat terecht?”

    Meer nog dan de vraag of dit terecht is, lijkt het me de vraag of het aan commerciële partijen moet zijn om de tijdigheid van ambulancediensten te garanderen. Als de brandweer of politie te traag aanrijden, moeten dan de opstal- en inboedelverzekeraars ingrijpen?

  4. 4

    @2:
    Alleen de echte radicalen…

    Steeds meer mensen zien in dat de vrije markt niet alles oplost. Als we maar met genoeg voorbeelden blijven komen, zal toch ooit de politiek ook gaan draaien? Toch?

  5. 5

    @3:

    Als de brandweer of politie te traag aanrijden, moeten dan de opstal- en inboedelverzekeraars ingrijpen?

    Breng de VVD niet op een idee…

  6. 6

    @4:

    Steeds meer mensen zien in dat de vrije markt niet alles oplost. Als we maar met genoeg voorbeelden blijven komen, zal toch ooit de politiek ook gaan draaien? Toch?

    Als de politiek geen andere belangen dient bedoel je?

  7. 7

    Rotondes lijken me juist een zegen voor de ambulances.
    Met stoplichten kun je nogal eens vastlopen in wachtende rijen auto’s, met rotondes is die kans veel kleiner.

    Drempels lijken me een veel groter probleem, daar moet je echt de snelheid er fors uit halen. Als die dan ook nog eens buiten woonwijken worden aangelegd lijkt me dat flink balen voor ambulancemedewerkers.

  8. 9

    @3: Het voor de minister natuurlijk wel prettig dat ze de verantwoordelijkheid op de zorgverzekeraars afschuiven kan.

  9. 10

    Op zich is trouwens niet moeilijk om de aanrij-tijden korter te maken:
    zorg dat meer ambulances klaar staan, verspreid over het land.

    Uiteraard heeft dit een prijs, want elke ambulance heeft ook 2 betaalde mensen nodig.
    En daarmee komen we bij @1:

  10. 11

    @7: Een rotonde is een relatief smalle weg, smaller dan de aanvoerwegen. Logisch, want het is een eenrichtingsweg. Als de andere weggebruikers dan in paniek raken is de rotonde geblokkeerd. Vaak kun je juist bij kruisingen waar verkeerslichten zijn deze paniekreacties “ontwijken” door (voorzichtig) op de andere weghelft te rijden (voor enkele meters)

  11. 12

    @11: Ik ken alleen nog maar rotondes die zo’n verhoogde berijdbare strook op het middenstuk heeft voor de lange vrachtwagens, dus uiteindelijk net zo breed als de aan/afvoerweg.
    En ik zie ook steeds meer rotondes met extra rijstroken en stroken voor het rechtsafslaan e.d.
    Bij “blik op de weg” programma’s/video’s zie ik juist veel mensen die bij een sirene achter zich niet door het rode licht durven rijden.

  12. 13

    Volgens mij hebben rotondes juist bijgedragen aan het verminderen van ernstige verkeersongelukken en hebben we daardoor minder ambulances nodig :)