2020 – 50%+ van de stroom uit windenergie

“Het is een mooie dag waarop de wind volop waait in het jaar 2020. De Nederlandse Minister-President van Spee blikt in het televisieprogramma keerpunten samen met journalist Giel van Oort terug op de revolutie in ons energiesysteem. Want op deze speciale dag is de afhankelijkheid van fossiel voor stroomproductie eindelijk gebroken. De Nederlandse huishoudens betrekken hun energie nu volledig uit de kracht van zon- en wind. En niet alleen daar, ook een groot deel van de industrie is overgestapt op duurzame energie. Dit dankzij de duizenden windmolens op de noordzee. Het aardgas wat nog resteert in Nederland wordt gebruikt om de fluctuaties van de duurzame energiebronnen op te vangen. Geholpen door  een slim nieuw elektriciteitsnet gekoppelt aan vele andere Europese landen. Daardoor kan windenergie nu meer dan 50% van de stroom in nederland leveren. Dankzij de aanbouw van vele windparken op zee is Nederland een netto-exporteur van elektriciteit geworden. De verminderde inkomsten vanwege gestaag dalende Nederlandse aardgasexport zijn opgevangen door de verkoop van stroom uit wind aan het buitenland, op momenten wanneer er een enorm overschot is aan windenergie.”

De bovenstaande vooruitblik op duurzame energie lijkt voor Nederland een ver van mijn bed show. De eerste stap daartoe is echter al gezet door de kabinetten Balkenende. Met de aanbouw van 6000 megawatt aan windenergie op de noordzee in de periode tot aan 2020 zal het aandeel windenergie in de Nederland groeien naar 15% á 20% van de elektriciteitsvoorziening. Voldoende om het grootste gedeelte van de 7 miljoen huishoudens van ons land, die nu 24 miljard kilowattuur aan elektriciteit per jaar verbruiken, van stroom te voorzien. De eerste offshore windparken, Q7 en Egmond aan zee zijn bijna gerealiseerd. Deze 96 windmolens met een totaal vermogen van 228 megawatt wekken vanaf volgend jaar 0.6% van het Nederlandse elektriciteitsverbruik op.

Wanneer er weer meer windparken bijkomen is alleen onbekend, voorlopig ligt de verdere aanbouw van windenergie op zee stil. De Nederlandse politiek geeft geen vergunningen af, onder het mom van het leerproces wat opgedaan moet worden omdat we de techniek en het onderhoud van wind op zee nog niet voldoende onder de knie hebben. Grootse kul als we kijken naar wat in het buitenland gebeurt. Onze westerbuur, het Verenigd Koninkrijk, toont aan dat de Nederlandse politiek totaal geen ambitie toont, als het gaat om duurzame elektriciteit uit wind.

In het Verenigd Koninkrijk zijn al vergunningen verleend voor 8000 megawatt aan offshore windparken, meer dan de 2020 doelstelling van de Nederlandse politiek. Zo keurde de Britse politiek in December 2006 een gigantische windpark van 271 windmolens met een totaal vermogen van 1000 megawatt goed. Zij wordt gebouwd door Shell, E.ON en Core en zal in 2013 gerealiseerd zijn. De plannen van de Britse overheid blijven daar niet bij. De secretaris van energie van het VK, John Hutton, wil snel een derde tender voor windparken op zee openen waarin vergunningen verleent worden voor 25.000 megawatt aan windstroom. In 2020 haalt het Verenigd Koninkrijk daarmee in totaal 33.000 megawatt aan stroom binnen uit offshore-windenergie. Voldoende om 25 miljoen huishoudens van stroom uit windenergie te voorzien. Goed voor een totale elektriciteitsopwekking van 90 miljard killowattuur. Bijna evenveel als de totale huidige opwekking van elektriciteit in Nederland welke 110 miljard kilowattuur bedraagd.

Kortom, het Verenigd Koninkrijk toont aan dat voor Nederland het overgrote deel van onze elektriciteit uit duurzame energie gehaald kan worden in 2020 als we daarvoor kiezen. De enige belemmering is de fluctuatie in windenergie, waarvoor gezocht moet worden naar technische oplossingen. Enkele daarvan zijn het eiland voor de opslag van elektriciteit, samenpersing van lucht opgeslagen in ondergondse lagen en nieuwe batterijtechnologie die al toegepast is in Australië. De koppeling van een aantal van deze technieken, samen met de een verbeterde koppeling van de Europese elektriciteitsmarkt, moet ervoor kunnen zorgen dat meer dan 50% van de Nederlandse stroom uit windenergie opgewekt kan worden in 2020. Daarvoor zijn 18 grote Nederlandse windparken met ieder 300 windmolens van 3.6 megawatt op de noordzee nodig. De resterende hoeveelheid elektriciteit kan opgewekt worden uit zonne-energie en aardgas.

Dus geen vervuilende kolen meer in ons land, maar schone en goedkope windenergie. Goedkoop? Jazeker, de prijs voor een kilowattuur windenergie op zee is gedaald naar 10.3 cent per kilowattuur. De helft van wat een Nederlands huishouden inclusief belasting en energietax betaalt voor een kilowattuur stroom, en gelijk aan het industriële tarief in 2006. Als we overstappen op wind op zee wordt onze energievoorziening dus niet duurder, maar goedkoper. Zeker omdat meer kostendalingen in het verschiet liggen. Tegelijkertijd wordt de prijs van gas en kolen duurder door de sterke groei in energievraag vanuit China, de VS en de EU welke een blijvende fossiele prijsopdrijving veroorzaakt. Het groeiende aanbod kan niet voldoende meestijgen met de vraag.

Waar wachten we nog op? wind heeft de toekomst!

  1. 3

    Ik vind het idee van die parken alweer achterhaald. Recentelijk stond er in de waan van de dag alhier een interessante link naar de Maglev Windturbine. Deze turbine draait al bij 1,5 m/s, stuk lagere kosten, hij produceert net zoveel energie als 1000 windmolens, dus ook vrijwel geen horizonvervuiling, aanmerkelijk lagere bouwkosten en hij gaat zo’n 500 jaar mee. Niet dat iemand in dit kabinet denkt van, goh…dat is toch een betere optie. Stelletje blinde, reactionaire idioten.

  2. 4

    Helaas steunt het gebruik van ongeschaalde statistieken in het artikel ambitie verschillen tussen de UK en NL niet.

    NL heeft zoals het artikel stelt een totale elektrische energie consumpie van om en nabij de 110E9 kWh. De UK echter om en nabij de 350E9 kWh. Het wind-ambitie niveau van Nederland gaat dus pas slecht afsteken tegen dat van Brittanië zodra de Britse 2020 doelstelling 350/110 * 6000 ofwel 19000 MW zou bedragen. Het 8000 MW cijfer van verleende vergunningen in de UK ondersteunt dus niet alleen het in het artikel geponeerde ambitie-verschil niet maar zou zelfs opgevat kunnen worden het tegendeel te doen.

    Bovendien ben ik bang dat als we ook nog gaan schalen naar oppervlakte van territoriale wateren om die wind-parken in aan te leggen dat zelfs in absolute termen de vergelijking niet erg overeind blijft. De UK is beduidend groter en heeft met dank aan haar eiland-schap een zee aan alle kanten liggen.

    Maar verder — go wind go!

  3. 6

    @ 4:

    Het is veel te vroeg — ik sloeg te snel aan op die 8000 en keek niet eens meer naar de 25/33000 cijfers. Die ondersteunen uiteraard dat wat geponeerd werd wel.

    Ik ga een kopje thee maken…

  4. 9

    @China/JK

    Vertical axis wind turbines zijn niet effecienter dan horizontal axis turbines. Voor een gigawatt turbine heb je een gigantisch gebouw nodig. Ter vergelijking: de turbines die bij Egmond staan (Vestas V90, ~90m diameter), produceert zo’n 3MW op “rated wind speeds”.

    Het vermogen wat een turbine produceert hangt af van: het power-coefficient, de windsnelheid en de “swept area”. Die eerste verschillen geen orde grotes, die tweede ook niet, dus dan moet het oppervlak wat die turbine produceert 300x (?!) dat van een turbine zijn, op wiens “swept area” je een 747 kan parkeren.

    Die quiet revolution is juist het tegenovergestelde: het idee daarvan is juist om heel veel kleine turbines in een bebouwde omgeving te zetten, om iedereen zn eigen turbine te laten hebben. Vergelijk het met een warmte-krachtkoppeling in huis versus een centrale.

  5. 10

    @5/3: JK bedoelt deze denk ik: http://www.engadget.com/2007/11/26/maglev-wind-turbines-1000x-more-effiencient-than-normal-windmill/

    Vooralsnog is het echter vapour-ware, maar in het licht van deze ontwikkelingen valt er misschien zelfs wel wat voor te zeggen dat de overheid even de aap uit de boom wil kijken; het zou toch zonde zijn als we duizenden windmolens midden op zee hebben geplaatst en het dan ineens ook met een stuk of 20 veel simpelere en onderhoudsarmere windmolens blijkt te lukken;-)

  6. 11

    Rembrandt,

    Is Nederland eigenlijk wel de beste plaats om turbines te plaatsen?

    Misschien moeten we geld geven aan de engelsen om er nog wat turbines bij te zetten.

    Ander dom idee: Misschien moeten we de markerwaard gebruiken als energieopslag. Pompt er gewoon een meter water bij?

  7. 12

    Wat ook kan is helemaal niks doen, alleen een carbon tax instellen voor heel europa. Van 10 ct/kwh of zo (en de loonbelasting afschaffen)

    Komt er vanzelf een windmolenpark magisch uit de zee groeien!

  8. 15

    @InvertedPantsMan: U neemt aan dat de hoeveelheid voor consumptie aangewende euros in de buurt komt bij de hoeveelheid aan salaris uitgekeerde euros. Echter, hoe hoger het inkomen, hoe kleiner het aandeel dat voor consumptie wordt aangewend; de rest wordt immers belegd. Hoewel ik me in zo’n plan wel zou kunnen vinden, leidt het zonder meer tot grotere welvaartsverschillen; armere mensen zullen effectief relatief meer belasting betalen dan rijkeren.

  9. 16

    Natuurlijk is windenergie een bruikbare bron, maar 50% of meer? Ik weet niet of dat haalbaar is (geen kenner op energiegebied). Éen zo’n mast is al een redelijk groot geval en hoeveel van die “gevallen” heb je nodig om 50% van onze stroombehoefte te dekken? Het lijken mij er heel wat…

    Dat we in de toekomst nog steeds veel (en nog meer dan nu) energie nodig hebben, staat voor mij vast. Dat de productie van die energie zo millieuvriendelijk zal moeten plaatsvinden is een ander gegeven. Ook is een gegeven dat er andere alternatieven zijn, maar in hoeverre kunnen we die ook toepassen?

    Een punt dat niet vaak besproken wordt: Energieopslag.
    Daar zullen ook technieken voor ontwikkeld moeten worden, want het lijkt mij zonde om de gigawattjes die een forse Noord-westerstorm potentieel oplevert, verloren te moeten laten gaan, omdat er geen afname voor is.

    Het onderzoek naar zulke technologieen lijkt me een forse overheidssubsidie waard!

  10. 17

    @esgigt: Volgens mij is energieopslag al behoorlijk uitgekristalliseerd zowel wat schaalgrootte als efficientie betreft.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Energy_storage#Grid_energy_storage

    Daar zal het niet aan liggen. We kunnen denk ik beter investeren in wat intelligentere apparaten en infrastructuur. Laat tijdens die noordwesterstorm van jou alle vrieskisten een paar graden extra koelen en daar is je energie-opslag al. Je kunt iets soortgelijks doen met elektrische auto’s, je boiler, de airco en je CV. Stop desnoods een klein vliegwieletje in alle lantaarnpalen. En het schijnt dat men nu ook al zo nu en dan een piekje op weet te vangen door even wat grote industrie aan te zetten. Aluminium platen zijn wat dat betreft een prachtig opslagmedium;-)

  11. 18

    Heeft er iemand eigenlijk ooit iets zinnigs gezegd of bedacht over invloed op de meteorologie danwel gezegd dat daar niets over te melden valt, zinnig of anderszins?

    Hoe je ook wendt of keert — als je energie uit windkracht haalt ontrek je die energie aan een luchtstroming. Is er enig effect te verwachten? Ik heb persoonlijk geen idee over de relatieve hoeveelheden energie waar het over gaat eigenlijk…

  12. 20

    @richard

    Komt er vanzelf een windmolenpark magisch uit de zee groeien!

    Als marktwerking in Nederland nog zou werken, misschien…
    Ter vergelijking: Een mooi huis valt voor 50.000 euro te bouwen. Er wordt nu al snel 400.000 voor betaald. Waarom geen magisch groeiende huizen in Nederland? Omdat de mensen die al een huis hebben liever naar een weiland met 3 schapen kijken dan naar jouw huis…
    Daarbij beschermen ze hun investering van 200.000 (15 jaar geleden gekocht) weer een beetje.

    Zo plukken babyboomers de jongere generaties. Hetzelfde zal gebeuren met windmolenparken op zee. Hoe lang moest er gepraat worden voor deze plannen doorgingen?

  13. 23

    @Chinaman: Doordat Nederland ronduit vol is, gaat de wet van vraag en aanbod zich bemoeien met de prijs van de beperkte hoeveelheid huizen, bos, weiland, akkers, bouwgrond, recreatiegebieden. Het probleem zijn niet de huizenbezitters, het probleem is het aantal landgenoten.

    Alleen al in de afgelopen 10 jaar is in het buitenland een oppervlakte gelijk aan half Nederland in gebruik genomen als landbouwgrond om ons gebrek aan land aan te vullen. Een vers eiland in de Noordzee zou zo’n gek idee nog niet zijn.

  14. 26

    @InvertedPantsMan #21: Onderaan beginnen???

    Moeten de middeninkomens het millieugelag van de lagere inkomens weer betalen?? Lekker asociaal!

  15. 28

    @Richard #11

    Er is uitgerekend dat op het Nederlandse deel van de noordzee het theoretisch potentieel aan energie 5x zoveel is als het huidige elektriciteitsverbruik.

    Meer dan voldoende energie dus, en ook veel gunstige locaties.

    @esgigt #16

    Het staat in het stuk hoeveel molens er nodig zijn voor 50% van de stroomdekking.

    18 parken van 300 windmolens van 3.6 megawatt, dus 5400 windmolens.

    @JK/ZMC #3

    Die molen is nog niet commercieel verkrijgbaar waar jullie het over hebben, en lijkt me als het werkt voor Nederlandse toepassing niet echt geschikt (zeer groot oppervlak), zie ook Prometeus #9

    ——————————————————–

    Het punt in mijn verhaal is dat we een visie moeten ontwikkelen voor wind op zee en daarmee aan de slag gaan die verder gaat dan 6000 megawatt in 2020.

    1) Die 6000 megawatt kan al een stuk eerder dan 2020 bereikt worden dus waarom doen we dat niet sneller?

    2) 35% is met aanpassingen die nu mogelijk zijn (interconnectie) nu al mogelijk, dat heeft Denemarken aangetoont)

    3)50%+ is momenteel technisch niet haalbaar maar uiteindelijk niet onoverkomelijk als je naar de ontwikkelingen m.b.t. opslag kijkt.

    4)Waarom dus kolencentrales bouwen als het ook met wind kan?

  16. 29

    @Rembrandt

    Er is uitgerekend dat op het Nederlandse deel van de noordzee het theoretisch potentieel aan energie 5x zoveel is als het huidige elektriciteitsverbruik.

    Dat lijkt me goed tegen peak-oil, coal en uranium, maar heeft eea dan wel zin voor de CO2? Als bij zo’n molen dan een voet van 1000 m3 beton nodig is lijkt me dat niet echt opschieten.

  17. 30

    @Chinaman: Jamaar de mensen die in die bebouwing wonen willen ook nog eten, wandelen, van uitzicht genieten, autorijden, met de trein, met de boot, gebruik maken van het vliegveld, strand, schaatsbaan etc. etc. Of hoe lang dacht je dat die Afrikanen/Zuid-Amerikanen/Aziaten nog voedsel voor ons wilden verbouwen terwijl ze maar net genoeg voor zichzelf hebben? Per persoon met mijn levensstijl (en dat is nog best zuinigjes) is volgens het Global Footprint Network zo’n 4.3 hectare nodig. In Nederland (41526 km2) passen dus nog geen miljoen mensen met mijn levensstijl. Ik zie echt niet waar jij die ruimte vandaan zou willen halen. Ik zie op jouw kaartje dan ook geen kleur voor ‘niet in gebruik’.

    @Rembrandt: Ik zie die MagLev windturbine vooralsnog ook enkel nut hebben als smoes voor het kabinetsuitstelbeleid;-)

  18. 31

    @InvertedPantsMan #27: Je mist het punt, mijn beste!

    Door de (energie)consumptie van de lagere inkomens groep aldus te subsidieren, wordt juist een grote kans op echte reductie gemist omdat de drijfveer om energievriendelijker consumptie voor deze groep wegvalt.
    Aangezien er meer mensen in de lagere inkomensgroep zitten dan in de middengroep raak je een enorm positief effect kwijt.

    Of is jouw gedachtengang “Laat een ander maar lekker voor mijn vuile boeltje betalen.”?

  19. 32

    @esigt: Volgens mij mis jij juist het punt van InvertedPantsMan. Hij wil consumptie juist NIET subsidieren en ter compensatie de inkomstenbelasting verlagen. Met dat laatste wil ie onderaan beginnen, maar hij heeft niet gezegd dat dat een compensatie voor de middeninkomens uitsluit. Gezien dat ik de belastingdruk in Nederland al belachelijk hoog vind, is eventuele extra energie-belasting enkel in te voeren door elders de belasting te verlagen. Dan vind ik een dergelijke aanpak zo gek nog niet.

  20. 33

    Interessant, maar wat ik mis in het stuk is de rol van zonnepanelen.

    Er zijn goede redenen om naast windenergie ook hier serieus mee aan de slag te gaan:
    1. Zonnepanelen en windturbines vullen elkaar enigszins aan. In de zomer waait het minder maar is er meer instraling van de zon. Hierdoor vang je al een gedeelte van de fluctuaties op die we anders krijgen als we ons alleen richt op een van beiden;
    2. Het maakt ons minder afhankelijk van het buitenland wat betreft onze energie voorziening;
    3. Door ook decentrale opwekking van zonne-energie te Stimuleren (consumenten en bedrijven), worden we ook minder afhankelijk van een klein aantal grote energie producenten.

    Duitsland heeft jaren geleden een stimuleringsregeling in het leven geroepen voor zonnepanelen (EEG-regeling), die in praktijk heel goed werkt. Zo goed dat Frankrijk en Spanje de regeling ook hebben ingevoerd.

  21. 34

    We hebben het idd over belasten van niet energie-zuinige vormen van consumptie en niet over susidieren. Door directer bepaalde consumptie te belasten kan je veel beter gedrag sturen. Omdat iedereen moet eten, verwarmen, reizen &c. kun je deze nieuwe belasting compenseren door aan de onderste schijf verlichting te gunnen. Iedereen zit immers in de onderste schijf. tevens behoor ik zelf (voorlopig) tot de lage inkomens dus die vlieger gaat niet op. Ik opperde ook alleen maar dat dit “mischien niet eens zo’n gek idee is”.

  22. 35

    @zmc : Klinkt heel lief om ten bate van deze groepen de IB naar 0% te reduceren, maar het werkt hetzelfde, oneerlijk dus.

    Als je ervoor kiest dat de belastingheffing aan vervuilende consumptie gekoppeld wordt en niet aan arbeid/inkomen, maak je een fundamentele koerswijziging in het fiscaleregiem. Dat moet je dan eigenlijk niet via omwegen gaan vervuilen.
    Ik snap ook wel dat als je die keuze gaat maken, dat de effecten heel erg vreemd kunnen gaan uitpakken. Daar zal je goed over moeten nadenken.
    Maar kom dan niet aan met een “we doen alsof”-regeling waarbij voor een groep de financiele effecten weggemoffeld worden.

  23. 36

    @28

    Er is uitgerekend dat op het Nederlandse deel van de noordzee het theoretisch potentieel aan energie 5x zoveel is als het huidige elektriciteitsverbruik.

    De hoeveelheid beschikbare zonne-energie per jaar in Nederland is gelijk aan 40x onze energiebehoefte.
    Als we alle daken vol zetten met panelen kunnen we genoeg stroom opwekken om in onze energievraag te voorzien.
    (Kan de bron niet zo snel terug vinden)

    Een klein probleem, zonnepanelen zijn nog zo’n 20% duurder dan windturbines. Daar staat tegenover dat zonnepanelen minder onderhoud vragen.

  24. 37

    @InvertedPantsMan #34: Dat zou kunnen…

    Maar heb je er al aan gedacht dat de vervuilende component in “goedkope” producten weleens groter kan zijn, waardoor deze aanmerkelijk duurder worden?

    Het is maar een gedachtenspel… Maar volgens dat scenario betalen de laagste inkomens een grote tol, omdat hun levensonderhoud in de nieuwe situatie stukken duurder kan uitpakken.

    Duurdere producten hoeven niet persee meer te vervuilen.

  25. 38

    @lachesis

    Zonne-stroom is nu nog erg prijzig en daarmee niet interessant om grootschalige energieparken te bouwen. Zodoende staat het er niet uitgebreid in vermeldt.

    Discussie gaat er wat mij betreft nu over of nederland meer windparken zou moeten bouwen of niet. Daar kunnen enorme meters mee gemaakt worden.

  26. 39

    @lachesis 2

    Zonnestroom is niet 20% maar 3x zo duur als windstroom (30 cent per kWh tegen 10 cent per kWh voor offshore windmolens en 5 tot 9 cent per kWh voor onshore windenergie).

  27. 40

    @34/35

    In theorie zal dit zeker werken, alleen zal het invoeren niet op de korte of de middellange termijn lukken. Ik denk niet dat er een politieke partij te vinden is, laat staan een meerderheid, die hier zijn vingers aan wil branden.

    Het stimuleren van opwekking is op de korte termijn wel haalbaar, zelfs buiten de rijksbegroting om. Zie bijvoorbeeld de EEG-regeling in Duitsland. Daar kun je een hoge vergoeding per kWh krijgen voor zonne-energie die doorberekend wordt aan alle verbruikers.
    (Op dit moment krijg je gegarandeerd 20 jaar lang een vergoeding van ongeveer 50 €Ct/kWh. De toeslag voor de verbruikers is slechts 0,5 €Ct/kWh, ongeveer € 18,00 per jaar voor een gemiddeld huishouden).
    De regeling wordt uitgevoerd door de elect. bedrijven.

    Twee vliegen in een klap. En zonnepanelen stimuleren En verbruikers motiveren minder te verbruiken.

  28. 41

    @Lachesis “Twee vliegen in een klap. En zonnepanelen stimuleren En verbruikers motiveren minder te verbruiken.”

    Dat zijn de positievere methoden… Helaas wordt hier te vaak uitgegaan van “ontmoedigende” prijsstijgingen, zonder dat daar echt iets tegenover staat. Gebrek aan visie, zullen we dat maar noemen….

  29. 42

    @chinaman, #20,

    ’t was maar een beetje een schertsende off-topi opmerking.

    Anyhow, waarom er niet opeens windmolenparken ontstaan in nederland, ook al zijn de fiscaal-economische omstandigheden aanwezig, is dat de (internationale) investeerder geen vertrouwen heeft in de nederlandse overheid.

    Zou jij miljarden investeren in een energie-project bij een bosje socialisten? Met een Woutertje die zegt dat de nederlandse overheid een ‘activistische houding als aandeelhouder’ gaat nemen?

    Dat was weer de floepert van de week, van de heren socialisten. Bravo, 10 miljard door de plee.

    Anyhow, iedereen die nu nog verkondigt dat socialisme werkt, is of dom, of eigenlijk een konijn van 1m80.

  30. 43

    @Rembrandt

    Dan moet je wel een eerlijke vergelijking maken.
    Prijzen voor grote windturbines en solarplants ken ik niet.
    Wel die van kleine windturbines, zoals de eerder genoemde QuietRevolution.
    Zonnepanelen gaan 30 jaar mee. 1 Wp kost, inclusief inverter etc, €5,50 en levert 0,8 kWh per jaar op in Nederland. Dit is dus € 0,23 per kWh. Tel er nog wat onderhoud bij op en dan kost 1 kWh zonne-energie hooguit € 0,26.

    1 kWh voor een kleine windturbine kost € 0,16.
    (Die Quietrevolution is trouwens nog een slag duurder)

    Bij grote windturbines en solarplants zal je bij beiden op een lagere kostprijs uitkomen.

    De 5 tot 9 cent voor windturbines op land die je noemt, is niet helemaal correct volgens mij. Ik denk dat je hierbij de MEP vergoeding (subsidie) er al vanaf hebt gehaald.

  31. 44

    @ esgigt

    Weet niet zeker wat je bedoelt.
    Bedoel je dat er geen onderbouwing voor is om aan te nemen dat er “ontmoedigende” prijsstijgingen zullen zijn in de toekomst wat betreft elektriciteit?

    Zo ja:
    Zelfs bij slechts een kleine stijging kan het al financieel aantrekkelijk zijn voor consumenten en het MKB om zelf zonnepanelen te instaleren.
    Nu ligt de prijs van elektra, incl. transport, belasting en BTW, op € 0,22 per kWh.
    Bij zonnepanelen is de kostprijs ongeveer € 0,26.
    Verder kan het plaatsen van zonnepanelen vergunningvrij. (in tegenstelling tot windturbines)

  32. 45

    @Lachesis : Nee, ik bedoel dat hier hoofdzakelijk het “ontmoedigings”-instrument gehanteerd wordt, bij gebrek aan visie. Soms werken dit soort maatregelen ook helemaal niet en genereren ze uitsluitend een nieuwe geld/administratie-stroom, om alleen maar werkgelegenheid te verschaffen en dus nieuwe vervuiling.

  33. 46

    @lachesis #43

    Ik heb het niet over kleine windmolens, maar jongens van 2 megawatt en meer. Zodoende de lagere prijs, is niet afhankelijk van MEP subsidie. Maar wel afhankelijk van de termijn die je stelt uiteraard (ik ga uit van 20 jaar afschrijving van de investeringskosten).

  34. 47

    Nu ik even over mijn laatste post nadenk, je zou zo dus ook een rekensom kunnen maken over hoeveel vervuiling een systeem als rekeningrijden intrinsiek genereert…

    Dat zou best weleens kunnen tegenvallen. Immers de hardware moet gemaakt worden en geinstalleerd, de software moet gemaakt worden, het systeem moet onderhouden worden, er is een gebouw nodig en infrastructuur etcetera etcetera..

  35. 48

    @Esgigt

    Ah…
    Daarom ook dat Duitsland de uitvoering aan de elect. bedrijven overlaat.
    Geen ingewikkelde aanvraagformulieren en procedures, gewoon aanmelden bij het elect. bedrijf waar je klant bent.

    Overheid bepaald wel de vergoeding en toeslag. Zo voorkom je weer dat er exorbitante bedragen door de bedrijven worden door berekend aan de afnemers.

    Die 0,5 €Ct toeslag is trouwens inclusief kosten voor de uitvoering.

  36. 49

    Et ken net.

    We moeten eerst van het (idiote) idee af dat Almachtige Energiecentrales 24 uur per dag staan te blazen om voor 100% in onze energiebehoefte te voldoen. Top down. “Ken dat dan?”, hoor ik u nu snauwen (want het was maandag). Ja dat ken. Gaat wel even duren maar ’t kómt er. “Oh ja?” Ja! Het idee is overigens niet nieuw maar wel eens van gehoord toch?: zelf of in coöperatief verband energie leveren in/ opwekken met microgrids, decentralized peer-to-peer networks?:

    http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4245584.stm

    De ontwikkeling van de techniek in nieuwe folieachtige zonnecellen verloopt razendsnel. Qua efficiency en kosten. Simpel gezegd: elk kantoorgebouw en huis mee uitrusten en een generator (in eigen beheer of in een coöperatie) doet de rest. Inpluggen op het netwerk en excessive power retour op het grid. Daarnaast b.v. waterstof als brandstof. Diverse autofabrikanten zien deze markt helemaal zitten en hebben al diverse modellen rondrijden. Oók inpluggen op netwerk indien inactief (gemiddeld 96%). Slimme software wordt (kan) al ontwikkeld om (die) processen te beheersen.

    Ondersteunende en regulerende rol voor de energiecentrale (geleidelijk volledig duurzaam, uiteindelijk 100% zon/ windenergie). Overcapaciteit naar behoefte opslaan in b.v. waterstof of andere dragers.

    Infrastructuur?:

    “We could have microgrids tomorrow; it can be done now. The technology is there, the main barriers however, are institutional and regulatory. Installing a microgrid would not need an entirely new network to be built, as some broadband networks have dictated. It is a little bit like comparing the old style telephone network with the network today.” Zie inderdaad de implementatie van mobiele telefonie (in VS). Gezien, die docu? V.a. 1973 – plm. 1990 eindeloos getouwtrek met (frequentie) licenties maar vooral scepsis en vasthouden aan aanwezige structuur en belangen tussen AT&T, M*otorola en FCC. Techniek? Binnen 6 weken had M*otorola uit het niets een mobiel ontworpen. Jaren later zit een CEO met strakke kaneelstok bij Reagan: één (mobiel) telefoontje et voila de bal rolt…

    Klapschaats…was er ook al in 1910. Halverwege jaren ’80 door enkele topschaatsers getest en vervolgens als onpraktisch in de hoek gesmeten. En zie nu…

    Wie? Kennedy’s?

  37. 50

    @ Lachesis #48: Dat is een praktische regeling, mits door de E-bedrijven goed en snel uitgevoerd.

    Dit soort praktische oplossingen zouden hier ook goed kunnen werken.

  38. 51

    @Rembrandt

    Dat begreep ik ook uit je post. Ik gaf al aan dat ik niet op de hoogte ben van de prijzen voor grote installaties.
    Daarom dat ik een vergelijking maakte tussen kleine, er van uitgaande dat de verhouding bij grote hetzelfde zal zijn.

    Wat betreft de kostprijs die je noemt voor land en zee, ECN heeft het over 8,8 €Ct op land en 10,3 €Ct op zee. (2005)
    De 5 €Ct op land die je noemt lijkt mij toch echt te laag.

    Info over de grote spelers in Duitsland (10 MW+) zijn vaag, wat ik heb kunnen vinden op t internet is dat die tussen de 3300 en de 4500 euro per kWp ligt. Omgerekend, uitgaande van 30 jaar voor zonnepanelen, tussen de 13 en 17 €Ct/kWh.

  39. 53

    @lachesis

    Die 5 cent is op de echt gunstige locaties op land aan zee. Dat haal je in uitzonderlijke gevallen, over het algemeen zal het neerkomen op 7 a 8 cent per kWh.

    Je cijfers tonen aan dat het niet helemaal duidelijk is hoe de prijzen nou verlopen inderdaad. Feit blijft wel wat alle tot nu toe genoemde cijfers onder de 22 cent per kWh liggen, en vrij dicht in de buurt van de industriele prijs van 10 cent per kWh liggen. Qua kosten zou het dus geen probleem hoeven te zijn.

  40. 55

    @ Rembrandt # 28 “Die molen is nog niet commercieel verkrijgbaar waar jullie het over hebben, en lijkt me als het werkt voor Nederlandse toepassing niet echt geschikt (zeer groot oppervlak)”

    Volgens dit plaatje (http://www.inhabitat.com/wp-content/uploads/maglev2.jpg) heeft die MagLev windturbine inderdaad een vrij groot oppervlakte, maar gezien de hoeveelheid energie die het opwekt t.o.v. traditionele windmolens uiteindelijk gunstiger qua oppervlakte die het inneemt. En als we toch eilanden in de Noordzee gaan plempen ….

    ~ GBA.

  41. 56

    @Rembrandt

    Zeker als je het vanuit de consument en MKB bekijkt.
    Een van mijn argumenten om decentrale productie te stimuleren in Nederland.
    (Ander argument is bv de 5-7% verliezen tijdens transport van centrale naar afnemer)

    Maar:
    1. Windturbine, ook de kleine, krijg je bijna geen vergunning voor als particulier of bedrijf. Argument is vaak: Neem maar zonnepanelen, die zien/horen we niet. Terwijl er tegenwoordig ook kleine turbines te krijgen zijn die heel stil zijn.

    2. Zonnepanelen zijn voor de kleine markt nu gewoon nog net te duur (26 €Ct). Maar die 4 €Ct verschil is maar klein en plaatsing is vergunning vrij.

  42. 57

    @ Lachesis

    ’T lijkt zo simpel allemaal als je dat derivaat in HVV op het Rifkin- verhaal leest. 2020-2030? Ontwikkelingen en verbeteringen efficiency gaan razendsnel onder druk hoge olieprijzen. Misschien tegen die tijd b.v. betere opslag in li- ion batterijen. Heb je in dat microgridverhaal misschien helegaar niet zoveel windmolens nódig tegen die tijd.

  43. 58

    @Rembrandt
    De waarheid over de kostprijs van grote windturbines ligt een beetje in het midden.
    (Zoals gewoonlijk ;-))

    Uit een publicatie van de NWEA:

    Financiering
    Bovengenoemde kostenberekening gaat uit van een economisch model met een
    afschrijvingstermijn van 10 jaar. Exploitanten van windturbines kunnen, ondanks de
    levensduur windturbines van meer dan 15 jaar, geen langere afschrijvingstermijnen
    hanteren als gevolg van de tot 10 jaar beperkte termijn van de MEP-bijdrage.
    Wie de kosten van energie van al twintig jaar draaiende (en dus afgeschreven)
    kolen- en kerncentrales vergelijkt met die van nieuwe windturbines waarin recent
    geïnvesteerd is, maakt geen juiste vergelijking. Vrijwel alle bestaande elektriciteitscentrales
    zijn in het verleden (in de SEP tijd) met overheidsgeld en onder gunstige
    financiële voorwaarden gerealiseerd. De investeringen in deze centrales zijn over
    lange periodes afgeschreven en hebben nu vrijwel geen kapitaalslasten meer.
    Windprojecten worden gefinancierd op basis van projectfinancieringen met
    gemiddeld een hogere rente. Wanneer windprojecten op basis van dezelfde
    uitgangspunten worden beoordeeld als centrales (afschrijvingstermijn 20 jaar en
    geen projectfinanciering), resulteert een kostprijs voor windenergie op het land van 4
    à 5 cent / kWh.

    Bron: PDF p2

  44. 59

    Excuses voor een evt dubbelpost. Heb deze reactie reeds gepost volgens wordpress, maar zie hm niet staan.

    @Rembrandt
    De waarheid over de kostprijs van grote windturbines ligt een beetje in het midden.
    (Zoals gewoonlijk ;-))

    Uit een publicatie van de NWEA:

    Financiering
    Bovengenoemde kostenberekening gaat uit van een economisch model met een
    afschrijvingstermijn van 10 jaar. Exploitanten van windturbines kunnen, ondanks de
    levensduur windturbines van meer dan 15 jaar, geen langere afschrijvingstermijnen
    hanteren als gevolg van de tot 10 jaar beperkte termijn van de MEP-bijdrage.
    Wie de kosten van energie van al twintig jaar draaiende (en dus afgeschreven)
    kolen- en kerncentrales vergelijkt met die van nieuwe windturbines waarin recent
    geïnvesteerd is, maakt geen juiste vergelijking. Vrijwel alle bestaande elektriciteitscentrales
    zijn in het verleden (in de SEP tijd) met overheidsgeld en onder gunstige
    financiële voorwaarden gerealiseerd. De investeringen in deze centrales zijn over
    lange periodes afgeschreven en hebben nu vrijwel geen kapitaalslasten meer.
    Windprojecten worden gefinancierd op basis van projectfinancieringen met
    gemiddeld een hogere rente. Wanneer windprojecten op basis van dezelfde
    uitgangspunten worden beoordeeld als centrales (afschrijvingstermijn 20 jaar en
    geen projectfinanciering), resulteert een kostprijs voor windenergie op het land van 4
    à 5 cent / kWh.

    Bron: PDF p2

  45. 60

    @Agricola

    Lijkt me niet echt verstandig om voor beleid uit te gaan van technieken die zich nog niet bewezen hebben, en je wil plaatsen op een eiland wat nog niet eens goedgekeurd is…

  46. 61

    @Yevgeny Podorkin

    Op zich hoeven we niet te investeren in een grid, dat hebben we al.
    (Volg het stroomdraadje dat uit je computer komtJ)
    Voordat er een overschot is zijn we wel een paar jaar verder.
    Is Nederland eigenlijk netto een importeur of exporteur?
    EPZ heeft nu al een gasturbine. Kan niet veel leveren, maar is wel snel op te starten. Die wordt nu al gebruikt om pieken op te vangen.
    Helmaal geen fossiele brandstof meer gebruiken is niet nodig, als je maar eerst zoveel mogelijk duurzaam opwekt.

  47. 62

    @Rembrandt

    2 keer al een reactie gepost, maar die komt niet door. Raar. Stond een link in naar pdf van de NWEA. We hebben allebei een beetje gelijk over de kostprijs van windturbines:
    [quote]Financiering
    Bovengenoemde kostenberekening gaat uit van een economisch model met een
    afschrijvingstermijn van 10 jaar. Exploitanten van windturbines kunnen, ondanks de
    levensduur windturbines van meer dan 15 jaar, geen langere afschrijvingstermijnen
    hanteren als gevolg van de tot 10 jaar beperkte termijn van de MEP-bijdrage.

    …knip…

    Windprojecten worden gefinancierd op basis van projectfinancieringen met
    gemiddeld een hogere rente. Wanneer windprojecten op basis van dezelfde
    uitgangspunten worden beoordeeld als centrales (afschrijvingstermijn 20 jaar en
    geen projectfinanciering), resulteert een kostprijs voor windenergie op het land van 4
    à 5 cent / kWh.[quote]

  48. 64

    @lachesis

    nederland is een netto importeur van stroom, voorlopig zijn er daarmee geen aanpassingen op het net nodig.

    “Helmaal geen fossiele brandstof meer gebruiken is niet nodig, als je maar eerst zoveel mogelijk duurzaam opwekt.”

    Precies, hier kan ik me goed in vinden. beleid zou in mijn ogen moeten concentreren op het mogelijk maken dat we geen fossiele centrales meer bijbouwen maar meer investeren in windenergie.

    Dank voor het citeren van cijfers van de NWEA!

  49. 65

    @ Rembrandt #60:

    ‘k had de indruk van je, Van Rijn, dat je gewend was groot(s) te denken, meer formaatje “Nachtwacht” dan, zeg, “Mona Lisa” ;-)

    Meer serieus: uit het stuk (http://www.inhabitat.com/2007/11/26/super-powered-magnetic-wind-turbine-maglev/) blijkt inderdaad niet helemaal, of ze nu al bezig zijn met de productie of alleen nog maar met de bouw van een fabriek voor het bouwen van die dingen. Maar we hebben het hier sowieso over een periode van zo’n 13 jaar en misschien is het beter nog even een paar jaar te wachten tot deze windturbines zich hebben bewezen. Want, als we de cijfers mogen geloven die bovenstaande tekst levert, levert één zo’n MagLev net zoveel energie als 1500 traditionele windmolens. Een aantal keren 40 hectare moet toch wel te vinden zijn? Desnoods op zee; m.i. een stuk beter dan duizenden traditionele molens (hoewel die me persoonlijk uit esthetisch oogpunt meer aanspreken).

    ~ GBA.

  50. 66

    Op het Windparken Wiki ben ik bezig lijn vormige windparken te ontwerpen in minder intensief gebruikte delen van ons land.
    De telles staat nu op ca 3000 windmolens van 3 MW, genoeg stroom voor ca 23 miljoen nederlanders.
    http://www.guldenlijn.nl/windparken/mwiki
    Ik schat dat er nog zeker 3000 bij kunnen, op een integere manier in ons landschap ontworpen.
    En dan is de waddenzee nog niet benut.

    Bij een lijnvormig windpark, krijgen omwonenden het recht mede eigenaar te worden. dat geeft draagvlak, bovendien worden de windmolens zo mooier in het landschap ingepast, door de omwonenden zelf. langs plaatsen met draagvlak en verder weg van plaatsen met minder draagvlak.
    Door slechts elke 10 km een lijn te plaatsen, zie je overal in het landschap slechts de windmolens van een enkele lijn.

    Het ECN heeft al in 2005 berekend dat windmolens op het land ca 1200 EUR per opgesteld KW vermogen kosten. Dat is inclusief benodigde netaanpassing.

    Het elektriciteits net is een probleem, omdat het zodanig wordt beheerd dat het optimaal werkt voor centrale producenten, en slecht voor decentrale bronnen. Want wie is er hier in dit land eigenlijk de baas? De grote energiebedrijven die lobbyisten kunnen betalen.

    Daarom is het goed dat het netwerk ontkoppeld wordt van de producenten, en dat duurzame bronnen voorrang gaan krijgen.
    In zowel duitsland als spanje is de stroomprijs lager geworden door de toename van het deel windenergie op het elektriciteitsnet.

    Zelfs zonnecel fabrikanten schatten dat de prijs van zonenstroom pas in 2015-20 onder die van fossiele stroom zal dalen. Dan wordt het dus moeilijk voor eigenaren van kolencentrales, onze provincies.

  51. 67

    Overigens gaat deze discussie slechts over techniek, relatief simpele techniek. Windmolens op het land koop je van de plank.

    De overheid heeft besloten dat in 2010, de 40 miljard die de overheid jaarlijks aan inkopen besteed, op een duurzame manier moet worden uitgegeven.
    Echter ca 25% van alle stroom in ons land gaat naar overheids “doelen”, zoals infrastructuur, en overheids organisaties.
    Op dit moment wordt slechts 3% duurzaam opgewekt. Hoe ze in 3 jaar van 3 naar 25% willen gaan, is mij een raadsel.
    Ik vermoed dat op een of andere magische manier, kernenergie “duurzaam” verklaard zal worden.
    Of dat allerlei overheids taken ineens privaat verklaard zullen worden.

  52. 68

    @ henk daalder # 66: worden in jou/jullie plannen deze lijnvormige windparken ook geplaatst langs andere reeds bestaande horizonvervuilers als snelwegen en spoorlijnen?

    ~ GBA.

  53. 69

    @Rembrandt

    Graag gedaan.
    Wat die centrales betreft. Nuon heeft geen toestemming gekregen voor een kolencentrale. Wordt nu gas, is in ieder geval beter voor het milieu.
    Rotterdam heeft recent een vergunning geweigerd voor de bouw van een centrale, ik meen op de maasvlakte. (Eneco?)

    Wat ik nog steeds jammer vind is dat er vaak of/of gedacht wordt.
    Of windturbines of zonnepanelen.
    Of centrale of decentrale opwekking.
    Ik ben er van overtuigd dat en/en heel effectief kan zijn.
    Het betekent wel een verandering van de rol van de netbeheerders en elektriciteitsbedrijven.
    Maar Tennet en de netbeheerders zijn nog steeds in handen van de overheid, dus dat zou afdwingbaar moeten zijn.

  54. 70

    Natuurlijk is het voorlopig en/en, maar degenen die dit beslissen, de grote energie bedrijven, willen vooral dat hun investeringen renderen, en dat zijn vooral investeringen in fossiele centrales, en inkoop contracten voor fossiele brandstof
    Daarom lijkt het dat de promotors van windenergie, alleen maar windenergie willen.
    Technisch kun je tot 50% windstroom redelijk eenvoudig in het net inpassen. Kijk maar naar flevoland. De variatie in het afname patroon is ook groter en sneller dan de variatie in het aanbod van wind.
    Wind moet leading zijn, en fossiele centrale regelaars moeten vervolgens de vraag blijven volgen.

    @agricola
    Ik ontwerp die lijnen op plaatsen waar ze omwonenden het minst kunnen verstoren, dus waar de minste mensen wonen.
    Vaak is dat wel langs snelwegen, want die gaan ook door gebieden waar weinig mensen wonen. zie de A59
    http://www.guldenlijn.nl/windparken/mwiki/index.php/A59_windpark

    Mijn lijnen stoppen als er te veel mensen dicht langs een snelweg wonen, of een lijn stuit op een dichter bevolkt gebied.
    Zie bijvoorbeeld de lijn bij Oss, die loopt van de regio Den Bosch, tot de regio Nijmegen.
    http://www.guldenlijn.nl/windparken/mwiki/index.php/Oss

    De lijnen gaan ook elders, door de gebieden waar volgens google maps weinig mensen wonen.
    Het valt me op dat vanuit de lucht gezien, nederland eigenlijk weinig intensief gebruikt wordt.
    Vaak is er binnen een straal van 1 km slechts 1 boerderij te vinden. Zo iemand moet dan een premie krijgen, of korting op zijn aandeel in het park.

  55. 71

    @agricola #65

    Ik ben te vaak zulke zeer positieve berichten tegengekomen m.b.t. energie ontwikkelingen dat ik daar vrij skeptisch tegenover sta.

    Niettemin de moeite waard om uit te zoeken wat er mogelijk is, ben van plan om t.z.t. hier het fijne eens van uit te zoeken door ondermeer het bedrijf op te bellen.